Wat als je als grote zorgorganisatie geruime tijd geleden hebt aangekondigd te gaan stoppen met de inzet van zzp-inhuur, maar er nu niet meer genoeg vaste medewerkers zijn om diensten in te kunnen vullen en er onvoldoende flex- en uitzendkrachten zijn? De oplossing: zzp’ers vragen. We zien planners van zorgorganisaties vaker (terug) grijpen naar hun voorheen duurzaam opgebouwde netwerk aan zzp’ers.
Een vrijbrief
‘Alles en iedereen belde af, dus we hadden een vrijbrief om zzp’ers te vragen’. Het was de afgelopen anderhalf jaar zo goed als ondenkelijk dat een zzp’er deze app zou krijgen vanuit sommige zorgorganisaties. Zzp-inhuur zou volgens bepaalde zorgbestuurders koste wat het kost afgebouwd moeten worden en vaste medewerkers zouden dit wel gaan oplossen. Zorgbestuurders roepen elkaar op om ‘lef’ te tonen. Maar wat is lef eigenlijk en wie bepaalt dat? Is het lef om als bestuurder te doen wat veel bestuurders om je heen inmiddels van elkaar verwachten? Een principiële keuze vraagt om meer dan alleen een besluit als je weet dat iemand in de praktijk het mag gaan opvangen. Want de gevolgen landen bij de planner die het rooster moet vullen, de vaste zorgmedewerker die de gaten opvangt en uiteindelijk bij de cliënt die afhankelijk is van continuïteit van zorg.
Verschuift de rol van zorgbureaus?
Voordat de planner terugviel op de zzp’er werd eerst geprobeerd andere mogelijkheden te benutten. Nadat de laatste optie van uitzendkrachten wegviel, ontstond de ruimte om weer zzp’ers te benaderen. We krijgen steeds meer signalen binnen dat via sommige bemiddelingsbureaus vaker zzp-opdrachten worden aangeboden. Terwijl we ook eerder tientallen signalen van zorgprofessionals ontvingen dat zzp-opdrachten verdwenen, inschrijven als zzp’er bij een bureau niet meer mogelijk was of dat zij nadrukkelijk werden gewezen op uitzenden of detacheren. Omdat zzp niet meer zou kunnen.
Volgen zorgbureaus alleen de wensen van opdrachtgevers, of spelen zij zelf een actievere rol in de verschuiving van zzp naar uitzenden en detachering? Want aan de ene kant horen we van zorgprofessionals dat zzp-inzet niet meer mogelijk is en worden zij richting uitzenden en detachering begeleid. Aan de andere kant zien we dat zorgorganisaties, zodra de druk op de roosters toeneemt, toch weer uitkomen bij zzp’ers. Hoe dat zich precies tot elkaar verhoudt, willen we de komende periode beter in kaart gaan brengen. ZZP Nederland trok na onderzoek de algemene conclusie dat opdrachtgevers graag bureaus inzetten in de hoop hun DBA risico’s te beperken. Driekwart van alle zzp’ers in Nederland gebruikt een bureau om aan opdrachten te komen.
De positie van bureaus zou dus weleens verbeterd kunnen zijn sinds de handhaving op schijnzelfstandigheid. Hoe zit dat voor de zorgsector? We starten met onderzoek naar de rol van zorgorganisaties, de positie van zorgbureaus en de ervaringen van zorgprofessionals hiermee in de afgelopen anderhalf jaar.
De praktijk aan het woord
De afgelopen anderhalf jaar werd de discussie over zzp-inhuur vooral gevoerd vanuit beleid, wetgeving en bestuurlijke keuzes. Bestuurders pakten op grootse wijze hun aandacht bij de media, terwijl zorgprofessionals vooral bezig waren met het rondkrijgen van de dagelijkse zorg. Op onze video’s op social media zien we daar verandering in komen. Steeds meer zorgprofessionals delen wat zij in de praktijk meemaken. Die signalen laten een genuanceerder beeld zien. Niet omdat zorgorganisaties ineens zijn teruggekomen op hun koers, maar omdat de praktijk soms om iets anders vraagt dan vooraf was bedacht. Een ziektegolf, vakanties of onverwachte uitval trekken zich weinig aan van beleid. Dan gaat het ineens niet meer over de contractvorm, maar over het invullen van de dienst. Als vaste medewerkers en uitzendkrachten geen oplossing meer bieden, komt de zzp’er vanzelf weer in beeld.
De praktijk staat niet stil
Zzp’ers zijn niet de oplossing voor ieder personeelsprobleem, maar uiteindelijk is het toch vooral de praktijk die bepaalt welke oplossing nodig is. Zorg gaat altijd door en roosters moeten iedere dag opnieuw gevuld worden. Soms lukt dat met vaste teams, soms met interne flexibiliteit, soms met uitzendkrachten en soms met zzp’ers.
Die ‘vrijbrief’ zegt misschien uiteindelijk meer dan die discussies over lef, beleid en contractvormen samen. Want op het moment dat alle andere opties zijn uitgeput, verandert de discussie vanzelf. Dan gaat het niet meer over contractvormen of bestuurlijke keuzes, maar over één vraag: wie staat er morgen bij de cliënt?
Op ons platform volgen we de actualiteiten in de zorg, maar die vertellen niet altijd het hele verhaal. Daarom vinden we het waardevol als zorgprofessionals hun ervaringen delen. Via onze socialmediakanalen (TikTok, Facebook en Instagram) kun je reageren op de onderwerpen die we bespreken.
