De cliëntvertegenwoordiging van één van de grootste zorgorganisaties in Zuidoost-Brabant neemt een uitzonderlijke stap. Zij geven een negatief advies op het jaarplan 2025 en roept het bestuur op tot maatregelen. Samen met de al langer bestaande problemen op personeelsvlak die maar niet worden opgelost, komt daar nu de handhaving op schijnzelfstandigheid bij. Het uitsluiten van zzp’ers duwt de zorgorganisatie over de rand.
Jarenlange problemen met verloop en verzuim
Zorgorganisatie Lunet ondersteunt mensen met een verstandelijke beperking. De organisatie kampt al langer met structurele problemen zoals forse uitstroom, torenhoog ziekteverzuim en een gebrek aan gekwalificeerde zorgprofessionals. Voor bijna alle zorgorganisaties in Nederland is dit dagelijkse praktijk, maar in dit geval liggen de gemiddelden een stuk hoger dan wat landelijk gebruikelijk is. In een periode van drie jaar kende de organisatie een verloop van 968 van de 2100 zorgmedewerkers; zo’n 40% van de medewerkers verliet de organisatie. Het ziekteverzuim ligt op 8,7%. Hoe hoger de uitstroom en het ziekteverzuim, hoe meer flexibele zorgprofessionals zoals zzp-ers moeten bijspringen om de continuïteit van zorg te waarborgen. De cliëntenraad heeft geen vertrouwen in de aanpak van verloop en verzuim.
Problemen verergeren door staken zzp inzet
Daar bovenop komt nu het probleem met zzp inhuur. In oktober 2024 besluit de zorgorganisatie te stoppen met de inzet van zzp-ers als gevolg van het opheffen van het handhavingsmoratorium. Inmiddels heeft de cliëntvertegenwoordiging de gevolgen voor de bewoners in kaart gebracht. Zij zien dat de roosters nauwelijks rond te krijgen zijn als gevolg van het uitsluiten van zzp’ers en vraagt zich af of de zorgorganisatie wel zonder deze professionals kan. De vertegenwoordiging stelt dat de organisatie eerst onderzoek moet doen naar een dieper liggend probleem. Waarom stappen er zoveel medewerkers op, of zitten zij ziek thuis?
Zorgorganisatie stuurt op efficiency, niet cliëntenzorg
De cliëntenraad uitte kritiek op het jaarplan 2025, dat vooral op de economische aspecten van de organisatie in gaat en niet op de positie van de medewerker en client. “Er zit een disbalans in het plan. De geformuleerde opdrachten ademen primair een bedrijfsmatige, op grote efficiency gerichte, invalshoek. De aan de bedrijfsvoering gerelateerde resultaten en indicatoren zijn het meest concreet en daardoor ook makkelijker te monitoren dan zaken als kwaliteit van zorg en de tevredenheid van clienten en medewerkers. Het is een onderwerp wat al jaren terugkomt met steeds dezelfde belofte van gericht werken aan verloop en verzuim, maar we missen een analyse wat de belangrijkste redenen voor uitstroom en verzuim zijn”. De cliëntvertegenwoordiging ziet ondertussen dat het uitsluiten van zzp’ers de zorgorganisatie over de rand duwt.
Waar is de Raad van Toezicht? Het zorgkantoor?
Het is opmerkelijk dat de cliëntvertegenwoordiging binnen Lunet druk moet zetten tot een onderzoek naar de vertrek- en verzuimredenen. Waar is het zorgkantoor dat de organisatie financiert? Waar is de Raad van Toezicht, dat het bestuur zou moeten controleren? Deze partijen hebben toch de verantwoordelijkheid om te borgen dat de zorgplicht op orde blijft? Het zijn blijkbaar de cliëntvertegenwoordigers die inmiddels aan zet zijn richting het bestuur, want andere stakeholders doen dat niet. Al jarenlang is er een trend gaande van verslechtering van de omstandigheden in de zorgsector. Zorgorganisaties worstelen met problemen en het lukt ze niet om deze problemen op te lossen. Het ziekteverzuimpercentage is hoog, het verloop en de uitstroom gaat door het dak en het lukt zorgorganisaties niet om bevoegd en bekwaam zorgpersoneel aan zich te binden. De handhaving op schijnzelfstandigheid komt nu bovenop de bestaande problematiek en deze samenloop duwt organisaties over de rand. Het zet niet alleen de kwaliteit en continuïteit binnen de organisaties onder druk, het verhoogt onnodig de druk op de gehele zorgsector. Het besluit van de cliëntvertegenwoordiging om geen akkoord meer te geven op een jaarplan onderstreept dit. De problemen hebben de zorgsector uitgeput en de handhaving op schijnzelfstandigheid is de druppel die een al overvolle emmer doet overlopen. Uiteindelijk is er maar één grote verliezer die uiteindelijk de dupe wordt van een systeem dat steeds verder uit balans raakt; de client.
