Honderden negatieve reacties op een cao-resultaat van vakbond FNV, onderstrepen de kloof tussen de vakbond en haar eigen achterban. De arbeidsmarkt wordt al lang niet meer aan de cao-tafel bepaald. Honderdduizenden individuele keuzes van zorgprofessionals ieder jaar blijken krachtiger dan de cao overlegtafel.
FNV viert cao-resultaat, vaste medewerkers reageren kritisch
De FNV presenteerde haar onderhandelingsresultaat voor de nieuwe cao VVT als een stap vooruit. Op Facebook wijst de vakbond op een loonsverhoging, verdeeld over twee jaar. Ook een hogere reiskostenvergoeding en een onderzoek naar werktijden en roosters moet verlichting geven. De vakbond presenteert het als een breed pakket aan verbeteringen en moet doorgaan als “het beste resultaat voor de leden”.
Onder diezelfde Facebookpost valt een totaal ander beeld te lezen. Honderden zorgmedewerkers reageren negatief op het voorstel. Zorgmedewerkers schrijven dat de loonsverhoging de inflatie niet eens bijhoudt, dat het allemaal veel te laat komt en dat deze cao het werken in loondienst niet aantrekkelijker maakt. Woorden als “teleurstellend”, “dooie mus”, “schandalig” en “hier blijven mensen niet voor in de zorg werken” worden keer op keer herhaald.
De post en de reacties daarop laten de steeds grotere kloof tussen de cao-onderhandelingstafel en vaste zorgmedewerkers zien.
VVT sector piept en kraakt al jaren
De Verzorging, Verpleging en Thuiszorg (VVT) heeft ruim 550.000 zorgmedewerkers aan het werk is daarmee de grootste sector binnen de zorg. Het is ook de sector die veel last heeft van de loonkloof uit 1999. De sector kampt met hoge werkdruk, hoge uitstroom, oplopende vacatures en structureel hoog ziekteverzuim. In 2025 liep het verzuim landelijk op tot 9,7 procent. Ook het aantal openstaande vacatures bereikte in het eerste kwartaal van 2025 bereikte een hoogtepunt van 21.700. Ook de bredere arbeidsmarktcijfers voor de VVT wijzen in de richting van overbelasting. Volgens de meest recente AZW-trendrapportage voor de VVT ervaart 43 procent van de medewerkers de werkdruk als (veel) te hoog. De sector staat daarmee aantoonbaar al jaren onder enorme druk en zorgprofessionals zijn het zat.
“Dit is niet het gewenste resultaat. Het is weer een druppel op een gloeiende plaat. Hiermee blijven mensen niet in de zorg werken.” – reactie op social media
Onderhandelingsresultaat versus de werkvloer
Het onderhandelingsresultaat voor de verpleeghuizen en thuiszorg praat over vier salarisverhogingen die optellen tot 7.2% loonsverhoging. De reiskostenvergoeding gaat omhoog en er komen strengere afspraken over het naleven van de cao door werkgevers. Want de cao wordt lang niet altijd gevolgd in de praktijk, zo horen ook wij via social media vaak terug. Volgens de FNV is het onderhandelingsresultaat binnen “de beschikbare financiële ruimte” het beste dat haalbaar was.
De reacties op de werkvloer zijn vooral veel minder hoog over en veel praktischer van aard. Het salaris houdt de stijgende kosten van het levensonderhoud niet bij. Zonder partner is het worstelen om rond te komen, zo lezen we meermalen terug. Het rooster kunnen combineren met een privéleven blijft een groot probleem. Het werk wordt steeds zwaarder en of het lichaam dit werk nog volhoudt, komt als grote zorg meermalen naar voren. Op deze onderwerpen gaat de cao niet in en de reacties onder de FNV-post zijn dan ook ronduit fel.
Het alternatief? Flex of exit
Veel van de zorgprofessionals in de VVT kozen de afgelopen jaren voor de exit uit de sector of voor flexibilisering. Dit tot afschuw van diezelfde FNV die onlangs nog stelde dat de zorgsector beter af is zonder zzp’ers. De FNV helpt en hindert tegelijkertijd. Uit het recente AZW-rapport over zzp’ers in zorg en welzijn wordt echter bevestigd dat zzp niet een losstaand fenomeen is. Zorgprofessionals in loondienst kiezen voor een flexibele manier van werken vanwege de behoefte aan regie over werktijden, invloed op het eigen werk en een betere werk-privébalans. Flexibilisering is daarmee geen op zichzelf staand verschijnsel, maar een reactie op de manier waarop het werk wordt ervaren.
De reacties onder de FNV-post bevestigen letterlijk dezelfde signalen die al jaren in landelijke onderzoeken terugkomen. Zolang de werkomstandigheden niet verbeteren, blijft verdere uitstroom én verdere flexibilisering een logische uitkomst. “Het water staat ons aan de lippen! Of niet en dan gaan er nog meer mensen uit de zorg en nog minder instroom.”
Het echte resultaat wordt niet aan de onderhandelingstafel bereikt
Je kunt mensen wel vragen om in loondienst te blijven, maar uiteindelijk bepalen dagelijkse werkomstandigheden of zorgmedewerkers vasthouden aan dat vaste dienstverband. We zien zorgprofessionals iedere dag hun eigen afweging maken. Niet met spandoeken op het Malieveld, maar met het opzeggen van hun dienstverband.
Eigen regie op uren, loon en grip op je eigen vak. Dat is het doel. Via een andere werkgever, via een uitzendbureau, via een combinatie van loondienst en zzp of als zelfstandig ondernemer. Dat is de beweging voor de mensen die wel in de sector blijft werken. Het leeuwendeel maakt een nieuwe stap niet langer en verlaat de zorgsector definitief. Die honderdduizenden individuele keuzes per jaar heten dan vervolgens ‘uitstroom’ of ‘flexibilisering’ en worden als losstaand probleem behandeld. Een frustratie voor zorgbestuurders, maar een oplossing voor zorgmedewerkers zelf.
Die ontwikkeling ziet de FNV al jaren, maar ze kijkt er van weg. Sterker nog, ze steunt beleid dat zorgprofessionals steeds meer mogelijkheden ontneemt. Het meest recente voorbeeld is het doorstrepen van nuluren contracten voor 117.000 zorgmedewerkers vanaf 1 januari 2027. Dat lees je uiteraard niet als ‘onderhandelingsresultaat’ terug bij de FNV. Als je je beseft hoe het arbeidsmarktbeleid de ouderenzorg volledig klem zet, dan zijn de zorgen van zorgprofessionals, mantelzorg en familie terecht.
Wie blijft er straks nog over om voor ouderen te zorgen?
Ondertussen zitten werkgeversorganisaties, vakbonden, brancheorganisaties en zorgbestuurders met elkaar aan tafel hoop uit te wisselen over een andere arbeidsmarkt. Academisch praten over hoe de arbeidsmarkt eruit zou moeten zien, terwijl zorgprofessionals al jarenlang laten zien hoe die arbeidsmarkt daadwerkelijk functioneert. Zolang de werkomstandigheden in loondienst niet écht fundamenteel worden aangepakt, blijft de individuele zorgmedewerker een eigen keuze maken.
