Zzp-belangenorganisaties proberen tegelijkertijd hun achterban tegemoet te komen én geloofwaardig te blijven aan de beleidstafels in Den Haag. De enige manier waarop dat te bereiken valt is met een dubbele boodschap.
Zzp-belangenorganisaties geven dubbele boodschap over handhaving
Zelfstandigenorganisaties PZO, ZZP NL en SoloPartners hebben de afgelopen maanden via hun zzp-koepel VZN scherp laten zien dat zij de huidige handhaving tegen zzp’ers steunen. Dat zowel schijnzelfstandigen als zelfstandig ondernemers geraakt worden door de huidige aanpak, doet de zzp belangenorganisaties geen ander standpunt innemen. Ze stellen de handhaving niet langer ter discussie. Daarmee is de groep goed gepositioneerde zzp belangenorganisaties onderdeel van het beleid geworden, in plaats van criticaster.
Juist toen zzp’ers bescherming nodig hadden, stapten deze zzp belangenclubs uit. Zzp’ers moeten leren omgaan met de handhaving en échte ondernemers zouden het wel overleven, zo is de boodschap. Uiteraard is de achterban van zzp’ers niet blij met zo’n boodschap. Want de markt is ontwricht, opdrachtgevers zijn zeer terughoudend en de Zelfstandigenwet is er pas op zijn vroegst in 2028. Hoe gaan zzp belangenorganisaties om met het spanningsveld tussen achterban en aan de beleidstafel zitten?
Met een dubbele boodschap.
De boodschap aan tafel: ‘wij steunen de handhaving’
Zzp belangenorganisaties willen zich vooral als constructieve gesprekspartner richting Den Haag positioneren. In april 2026 schreef SoloPartners dat zij “inderdaad niet tegen handhaving” is, ook al wordt de achterban van tienduizenden zzp’ers in het hart van het ondernemerschap geraakt. De zzp belangenorganisatie die zichzelf ‘dé’ brancheorganisatie noemt voor zzp’ers in de zorg, noemt schijnzelfstandigheid “een reëel probleem” waarop moet “worden toegezien”. Waarmee expliciet toestemming wordt gegeven voor de huidige aanpak, ook al zijn zorgorganisaties al anderhalf jaar onnodig terughoudend met inhuur.
Ook binnen position papers van zzp koepel VZN ligt de focus niet langer op duidelijke zzp-wetgeving voordat je gaat handhaven, maar op de eigen verantwoordelijkheid van zzp’ers. VZN houdt in haar standpunten vast aan een onderscheid tussen schijnzelfstandigheid en ondernemerschap, maar de praktijk heeft die ruimte niet. Ondanks dat 60% van alle zzp’ers moeite heeft om aan voldoende opdrachten te komen, ligt de prioriteit niet bij de achterban. Tot frustratie van de achterban.
De boodschap richting de achterban: ‘deze handhaving kan zo niet’
Maar een teleurgestelde achterban kost leden. Aangezien het huidige beleid tot 2028 geen verbetering zal brengen, moet je die periode als zzp belangenorganisatie overbruggen. De oplossing lijkt nu gevonden in een heel andere boodschap om de zzp achterban toch gerust te stellen. Zowel op de website ZiPconomy als op ZZP NL wordt een nieuwe boodschap verteld. Waar eerst werd benadrukt dat zelfstandigen zich moesten aanpassen aan de nieuwe werkelijkheid, klinkt nu ineens dat die werkelijkheid toch problematisch is geworden.
In een nieuw bericht wordt gesproken over het “erkennen wat normaal is”, als in de positie van zelfstandigen. VZN schrijft dat de huidige praktijk “niet aansluit bij de realiteit van de arbeidsmarkt”. Dat is een opvallende opmerking als je de handhaving steunt die de arbeidsmarkt ontwricht. Nu de achterban van zich laat horen, verschuift de boodschap richting het rustig houden van de achterban. De handhaving werkt zo niet en tot 2028 moet ruimte ontstaan om de schade te beperken. De vraag is of zzp’ers die boodschap nog geloven.
Comité ZZP zet gevestigde belangenclubs onder druk
De nieuwe boodschap van de gevestigde zzp belangenorganisaties komt niet uit de lucht vallen. Het kalmeren van de achterban ontstond nadat die andere zzp belangenorganisatie – Comité ZZP – opriep tot het stoppen van de handhaving. In hun oproep stelde Comité ZZP dat de handhaving in de praktijk allang niet meer alleen schijnconstructies raakt, maar ook grote groepen aantoonbaar zelfstandig ondernemers.
Volgens het comité zorgen de open normen, angst voor naheffingen en voortdurende onzekerheid ervoor dat opdrachtgevers massaal defensief gedrag vertonen en zzp’ers op voorhand uitsluiten. Daarmee werd plotseling wél hardop benoemd wat veel gevestigde belangenclubs al lange tijd niet durven te benoemen. Dat de handhaving zelf inmiddels onderdeel van het probleem is geworden.
Doordat Comité ZZP die principiële lijn wel trok, ontstond er druk op traditionele belangenorganisaties om richting hun achterban een andere toon aan te slaan.
De dubbele boodschap van zzp belangenorganisaties
Meedoen met zzp ontmoedigingsbeleid in Den Haag én geen betalende zzp achterban verliezen. Hoe brei je dat aan elkaar?
De enige manier om dat te bereiken is met een dubbele boodschap. Zzp belangenorganisaties willen twee verschillende doelgroepen tegelijk te bedienen. Richting Den Haag en overlegtafels willen zij zich positioneren als verantwoordelijke gesprekspartner die de handhaving accepteert. Want “met schoppen bereik je niets”, zo stelde SoloPartners vorig jaar nog. Richting de gefrustreerde achterban klinkt inmiddels een andere en tegenovergestelde boodschap. Daar worden zzp’ers door de zzp organisaties bevestigd in hun beeld dat de praktijk voor ondernemers vastloopt. Vervelend en onwenselijk.
De vraag is of zzp’ers meegaan in deze dubbele boodschap. De feiten? Op dit moment steunen zzp belangenorganisaties de handhaving op zzp’ers. Op dit moment biedt lidmaatschap bij deze organisaties de benodigde steun voor deze organisaties om aan tafel te zitten in Den Haag. Dat de achterban niet achter déze handhaving staat weegt minder zwaar. De handhaving op schijnzelfstandigheid is inmiddels handhaving op zzp geworden en dat wordt in stand gehouden. De gevestigde zzp-organisaties voeren geen oppositie tegen het huidige beleid, maar helpen het aan draagvlak.
