De vakbond FNV moet bekennen dat zorgmedewerkers in vaste dienst nog steeds ontevreden zijn over hun werkomstandigheden. Ondanks eerdere beloftes blijft de werkdruk te hoog, de lonen te laag, zijn de diensten kort en frequent, staat de werk-privé balans onder druk en zijn administratieve lasten te hoog. De FNV faalt in het verbeteren van werkomstandigheden, maar is ook tegen zzp.
Werkomstandigheden vaste medewerkers steeds zwaarder
Onderzoek door de FNV onder een kleine 4000 vaste medewerkers in de VVT sector laat zien dat de ontevredenheid over de werkomstandigheden groot is. “Te hoge werkdruk, te lagen lonen, te veel korte diensten, een slechte werk-privé balans en te veel administratie”, zijn volgens de FNV de meest voorkomende klachten. Onder de CAO-VVT vallen 440.000 zorgmedewerkers. Zij vormen daarmee een derde van alle medewerkers in zorg en welzijn. De oplossing voor deze problemen zou volgens de FNV liggen in andere CAO afspraken, zoals een vierdaagse werkweek en 7% meer loon. Ook “hoopt” de FNV dat “werkgevers echt beseffen dat een ommekeer nodig is, anders loopt de sector leeg”.
CAO blijkt niet de oplossing te bieden
“Ondanks dat de lonen de afgelopen periode tussen de 10% en 15% stegen, heeft twee derde van de respondenten nog steeds moeite om rond te komen“, aldus de FNV. Wetenschappelijk onderzoek liet al eerder zien dat armoede zorgmedewerkers richting zzp-schap drijft. Dit jaar nog negeerde de minister het repareren van de loonkloof in de zorg. Kleine contracten met veel korte diensten blijft loondienst in de zorg belemmeren. Ook het groots aangekondigde CAO resultaat van ‘eigen medewerkers eerst inroosteren’ van een aantal jaar geleden, heeft niet tot resultaat geleid. De werk- privé balans komt niet op orde voor vaste medewerkers, zo moet de FNV nu ook bekennen. “Als je 22 uur per week werkt en daar zes keer per week voor naar je werk gaat dan heeft dat een heel grote impact op je werk-privé balans.”
AZW: omstandigheden dienstverband verbeteren niet
Periodiek onderzoek door Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW) bevestigt de beelden via de werknemersenquête, 2e kwartaal 2024. Het onderzoek laat zien dat medewerkers in de zorg in vergelijking met het jaar ervoor weinig verandering ervaren in de mogelijkheid om door te ontwikkelen of binnen de organisatie zelf een stap te maken. Ook dit onderzoek laat zien dat zorgmedewerkers een hoge werkdruk blijven ervaren. Het gevoel van overbelasting en een gebrek aan doorgroeimogelijkheden beïnvloeden de werktevredenheid op negatieve wijze. Dit gevoel van vast zitten in de huidige baan draagt bij aan de ervaren hoge werkdruk. Daarnaast valt op dat de stap naar een ander dienstverband vaak ingegeven wordt door onzekerheid over de toekomst van hun huidige functie of contract. Het voornemen om te vertrekken is vaak verbonden aan een reorganisatie of het verlies van werkzekerheid. Dit maakt vaker de stap naar een andere baan dan persoonlijke ambities of de wens tot loopbaanontwikkeling.
Stap naar zzp wordt veroorzaakt door dienstverband
De afgelopen jaren is zzp in de zorg eenvoudig weggezet als een onwenselijk fenomeen en is handhaving op schijnzelfstandigheid daar inmiddels een jaar bezig. De Belastingdienst is bewust op weg naar een confrontatie met de zorgsector. De effecten van dat optreden zijn echter niet bekend. Nu blijkt – wederom – dat het dienstverband in de zorg verre van op orde is. Met dit soort onderzoeken wordt eens te meer onderstreept dat het dienstverband zzp veroorzaakt. De jarenlange toename van flexibilisering, verzuim, verloop en uitstroom hebben allemaal dezelfde oorzaak en zijn dus niet opgelost. Het zijn juist de behoefte aan flexibiliteit en een gezonde werk- privé balans die de stap naar zzp drijven. Die wordt niet gevonden in dienstverband. Toch geeft minister van Hijum (SZW) vorige week in een debat aan dat werkgevers in de zorg er inmiddels in geslaagd zijn om het dienstverband op orde te brengen.
FNV: zzp is een dikke vinger naar vast personeel
Wie brengt de minister de boodschap dat werkgevers in de zorg hun zaken op orde hebben? Vermoedelijk diezelfde FNV. Want zzp inzet is een dikke vinger naar het vaste personeel, zo stelt het bestuur van de vakbond. De FNV krijgt de werkomstandigheden niet op orde via de CAO, maar is daarnaast actief met het saboteren van zorgmedewerkers die wél hun omstandigheden op orde kregen: zzp’ers in de zorg. Tijdens het Rondetafelgesprek over de handhaving op schijnzelfstandigheid werd duidelijk dat de eigen belangen van de vakbond voor het belang van de arbeidsmarkt gaan. De FNV riep op tot handhaving op schijnzelfstandigheid, terwijl zij weet dat zzp voor zorgmedewerkers de laatste strohalm is. Óf werken in vaste dienst via een CAO die geen ruimte biedt, óf uitstroom uit de zorgsector. Dat lijken volgens de FNV de enige twee opties te zijn.
