Hoe maak je de stap van ad-hoc diensten naar een projectopdracht?

De inhuur van zzp’ers in de zorg professionaliseert. We zien organisaties die wel doorgaan met zzp inhuur steeds vaker op een projectopdracht of periode opdracht aansturen met zzp’ers. In dit artikel duiken we dieper in op hoe je als zzp’er kunt voldoen aan de gestelde eisen en waarom projectopdrachten een sleutel zijn tot succes. Hoe maak je de stap van ad-hoc diensten naar een projectopdracht of periode opdracht?

ZZP-inhuur blijft mogelijk na 1 januari 2025

Ook al heeft de ACM duidelijk aangegeven dat zorgorganisaties niet gezamenlijk mogen stoppen met zzp inhuur; er zijn nogal wat media berichten die anders suggereren. Van het noorden tot het zuiden: de overtredingen door samenwerkende zorgorganisaties vinden overal plaats. Tot nu toe waarschuwt de ACM vooral en deelt zij nog geen boetes uit.

Je zou door al deze berichten de indruk kunnen krijgen dat alle zorgorganisaties stoppen met zzp inhuur. Dit is allerminst het geval. Uit de talloze ontvangen reacties van zzp’ers blijkt dat de eerste overeenkomsten alweer verlengd zijn tot ver na 1-1-2025 en dat er zorgorganisaties zijn die de zzp inhuur niet afbouwen of staken. Het verschil is dat deze zorgorganisaties de media niet opzoeken. Omdat deze organisaties begrijpen dat er niet veel verandert na 1 januari 2025, gaan zij door. Voor de zzp’er geldt dat van hen verlangd wordt dat zij zich als zelfstandig ondernemer gedragen. Voor opdrachtgevers geldt dat zij aan de hand van het Fiscaal Kompas ZZP Zorg hun inhuur kunnen professionaliseren. Een van de manieren om dat te doen is het werken met een projectopdracht of periode opdracht, in plaats van ad-hoc diensten.

Waarom geeft jouw opdrachtgever de voorkeur aan een projectopdracht?

Uitspraken van de rechter laten zien dat de manier waarop jij je werk doet in de praktijk doorslaggevend is voor de beoordeling van de ‘arbeidsrelatie’. Het werk moet op eigen wijze plaatsvinden, zonder ‘gezag’ vanuit de opdrachtgever. Als jij jouw opdracht als een project uitvoert of periode waar jij de kennis en kunde voor in huis hebt, dan vergroot dat de kans op het werken ‘buiten dienstverband’. Door te kiezen voor een projectopdracht of periode opdracht met een duidelijk resultaat, wordt de zelfstandigheid van de zzp’er benadrukt. Dit verkleint het risico op schijnzelfstandigheid binnen de opdracht. In de praktijk zien zzp’ers daarom steeds vaker opdrachtgevers in gesprek gaan over een projectopdracht of periode opdracht, in plaats van ad-hoc inzet. We schreven al eerder dat je met ad-hoc diensten niet zomaar betrokkenheid van een zzp’er tot stand brengt. Een projectopdracht is daar meer geschikt voor.

Is het gezag als mijn werk vooruit gepland wordt?

Bij een projectopdracht of periode opdracht is er sprake van een bepaalde periode waarin de opdrachtnemer werkzaamheden uitvoert voor de opdrachtgever. In plaats van dat er losse diensten worden gewerkt, wordt er een periode of project afgesproken met een bepaalde inzet aan uren. Een veelgestelde vraag vanuit zzp’ers in de zorg is vervolgens of een periode aan vooruit gepland werk niet automatisch een gezagsverhouding met zich meebrengt. Dit is niet het geval. Bij een projectopdracht of periode opdracht hoort dat je een afgebakende periode voor de opdracht beschikbaar bent en dat je in samenwerking met de opdrachtgever het werk plant. Op die manier weet de opdrachtgever waar zij aan toe is en heeft de zzp’er duidelijkheid over wanneer de opdracht vervuld moet worden. Met periode opdrachten krijgen zorgorganisaties meer grip op de vast-flex verhoudingen binnen teams. Er wordt namelijk veel meer vooruit gepland dan bij ad-hoc.

Hoe maak je de stap naar een projectopdracht of periode opdracht?

Het Fiscaal Kompas ZZP Zorg adviseert zorgorganisaties om bij het inhuren van zzp’ers duidelijke projectopdrachten / periode opdrachten te formuleren en deze op te nemen in de Overeenkomst van Opdracht. Een specifieke omschrijving van de werkzaamheden en een focus op het te behalen resultaat is hierbij een stevige aanbeveling. Daarnaast moeten de opdrachten tijdelijk zijn. Het Fiscaal Kompas adviseert een maximale duur van 6 tot 8 maanden. Uit rechterlijke uitspraken bleek dat een periode tot maximaal een jaar ook te verdedigen valt. Deze termijnen zijn geen wettelijk bepaalde grens, maar advies op basis van rechtspraak.

Volgens het Fiscaal Kompas maak je de stap naar een projectopdracht of periode opdracht door:

• Het formuleren van de opdracht als een project of periode, voorzien van een resultaat;
• Een termijn aan te houden van 6 tot 8 maanden per opdracht;
• Het aantal uren per week tot zo’n 20 – 24 uur per week te beperken;
• Jezelf in de praktijk te houden aan datgene wat je op papier afspreekt.

Benoem jouw zelfstandigheid en eigen verantwoordelijkheid

Benoem dat de zorgprofessional zelfstandig werkt en verantwoordelijk is voor de uitvoering van de werkzaamheden. Een aantal jaar geleden bevestigden ministeries al dat de Wkkgz de zzp’er in de zorg een “eigenstandige wettelijke basis” geeft, “op basis waarvan de zzp’er verantwoordelijk is voor zijn of haar zorgverlening.” Daar wil je gebruik van maken. Het is belangrijk dat je laat zien dat je je houdt aan landelijke voorschriften. Deze tellen volgens de Belastingdienst namelijk niet mee bij de beoordeling gezag. Jouw opdrachtgever mag alleen aanwijzingen geven over het resultaat, niet over de werkwijze.

Voorbeeld binnen de GGZ

“De opdrachtnemer biedt zelfstandig ondersteuning aan cliënten in de GGZ, gericht op het verbeteren van hun mentale welzijn en het behalen van de gestelde doelen uit het behandelplan. De opdrachtnemer draagt volledige verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de werkzaamheden en handelt volgens de landelijke richtlijnen en professionele standaarden van de GGZ, zoals de richtlijnen van het Trimbos-instituut en de beroepscodes van de LVVP of NIP. De opdrachtgever geeft uitsluitend aanwijzingen met betrekking tot het te behalen resultaat, zoals het behalen van specifieke verbeteringen in copingvaardigheden of sociale participatie, en heeft geen invloed op de methodiek of werkwijze van de opdrachtnemer. De opdrachtnemer werkt geheel autonoom en gebruikt zijn professionele inzicht bij het kiezen van interventies en behandeltechnieken.”

Benoem een duidelijk resultaat wanneer de opdracht of periode afgerond is

Het is belangrijk om in de overeenkomst vast te leggen welk resultaat je wil bereiken. Door vast te leggen wat het gewenste einddoel is en de zorgprofessional de vrijheid te geven om dit resultaat op eigen wijze te behalen, wordt duidelijk dat er geen sprake is van een gezagsverhouding. Zo voorkom je een dienstbetrekking en daarmee schijnzelfstandigheid binnen de opdracht. Het formuleren van resultaatgerichte afspraken onderstreept bovendien de zelfstandigheid en professionele autonomie van de opdrachtnemer.

• Thuiszorg “De opdrachtnemer ondersteunt de cliënt bij het zelfstandig kunnen uitvoeren van dagelijkse handelingen, zoals wassen en aankleden, binnen de afgesproken termijn van vier weken.”
• Revalidatiezorg “De opdrachtnemer begeleidt de cliënt naar een zelfstandig gebruik van loophulpmiddelen binnen zes weken, zoals vastgelegd in het revalidatieplan.”
• Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) “De opdrachtnemer ondersteunt de cliënt bij het ontwikkelen van effectieve copingstrategieën om stress te verminderen, zoals vastgelegd in het behandelplan, binnen een periode van drie maanden.”
• Palliatieve Zorg “De opdrachtnemer biedt passende zorg en ondersteuning aan de cliënt en diens naasten, gericht op het verbeteren van comfort en kwaliteit van leven in de laatste levensfase.”
• Jeugdzorg “De opdrachtnemer begeleidt de jongere in het aanleren van vaardigheden voor zelfstandig wonen, zoals koken en budgetteren, binnen een periode van acht weken.”

Benoem vakinhoudelijke expertise

Op welke manier onderscheid jij jezelf van andere zzp’ers en collega’s in een vast dienstverband? Als jij aantoont dat jij als zzp’er een unieke, zelfstandige professional bent die specifieke kennis en vaardigheden inbrengt, helpt dit het onderscheid van jouw rol ten opzichte van werknemers in loondienst. Dit versterkt het beeld van zelfstandigheid. Denk hierbij aan specifieke specialisaties of certificeringen, zoals ervaring met complexe wondzorg, palliatieve sedatie, of het gebruik van geavanceerde zorgtechnologieën. Vermeld ook deelname aan bij- en nascholing, zoals trainingen in dementiezorg, revalidatietechnieken, of het toepassen van specifieke behandelmethoden in de GGZ. Laat zien hoe jouw expertise aansluit bij de behoeften van de opdrachtgever en hoe je zelfstandig waarde toevoegt door je kennis en vaardigheden effectief in te zetten. Benoem hoe jouw professionele aanpak helpt bij het behalen van de afgesproken resultaten binnen het zorgproces.

Zelfstandigheidscriteria

Het opnemen van een aantal zelfstandigheidscriteria binnen de opdracht, dragen bij aan zelfstandig ondernemerschap. Deze criteria worden gebruikt door instanties zoals de Belastingdienst, om te beoordelen of er sprake is van ondernemerschap of van een (fictieve) dienstbetrekking. Ze richten zich op het aantonen van autonomie als ondernemer, verantwoordelijkheid en het ondernemersrisico van de zzp’er.

• Vrijheid in tarief en werkwijze. Zorg ervoor dat je zelf het tarief bepaalt of dat dit in overleg met de opdrachtgever tot stand komt. Een dagtarief voor het werk, staat sterker dan een uurtarief. Vermijd onregelmatigheidstoeslagen, dat zijn CAO woorden. Ook reiskosten apart opnemen is minder sterk dan een all-in tarief;
• Maak afspraken over vervanging. Leg vast dat jij zelf een voorstel doet voor vervanging, als je verhinderd bent. Dit versterkt de indruk van jouw ondernemerschap, omdat je jezelf verantwoordelijk maakt voor de continuïteit van de opdracht;
• Uitsluiten van Fictieve Dienstbetrekking. Neem een clausule op om expliciet de fictieve dienstbetrekking uit te sluiten, zoals de gelijkgesteldenregeling bijvoorbeeld doet. Dit element zit in de overeenkomst die onderdeel uitmaakt van het Fiscaal Kompas ZZP Zorg;
• Toon jouw onafhankelijkheid aan. Het is belangrijk dat je meerdere opdrachtgevers hebt en geen verplichting hebt om opdrachten te accepteren. Daarnaast moet je zichtbaar zijn als zelfstandige, bijvoorbeeld via een online profiel bij ZZP-erindezorg.nl;
• Voorkom inbedding. Spreek met elkaar af dat je niet wordt opgenomen in de vaste personeelsstructuur of deelneemt aan personeelsactiviteiten. Benoem duidelijk dat personeelsregelingen niet op jou van toepassing zijn
• Eigen risico en kosten. Vermeld dat jijzelf verantwoordelijk bent voor kosten zoals verzekeringen, scholing en werkkleding indien dit mogelijk is. Dit wijst op zelfstandig ondernemerschap.

Door zoveel mogelijk onderdelen in jouw projectopdracht op te nemen, kun je beter aantonen dat je als zelfstandige werkt en worden risico’s met betrekking tot schijnzelfstandigheid beperkt. Doe er je voordeel mee.

Van ad-hoc diensten naar een projectopdracht of periode opdracht: het is even wennen

De overstap van ad-hoc diensten naar project- of periodeopdrachten vraagt om een andere manier van werken, zowel voor zzp’ers als opdrachtgevers. Waar ad-hoc inzet vaak gericht is op flexibiliteit en korte termijn oplossingen, biedt een projectopdracht structuur, duidelijkheid en ruimte voor zelfstandigheid. Dit betekent dat je als zzp’er niet alleen je vakinhoudelijke expertise moet tonen. Je dient ook een ondernemershouding aan te nemen door heldere afspraken te maken over het resultaat, de duur en jouw werkwijze. Het kan in het begin even wennen zijn om vanuit een resultaatgerichte opdracht te werken, maar het biedt ook kansen: je bouwt aan je professionaliteit, verkleint het risico op schijnzelfstandigheid en versterkt je positie als zelfstandig ondernemer. Door je te verdiepen in de voordelen van projectopdrachten en hier actief mee aan de slag te gaan, zet je een belangrijke stap in de professionalisering van jouw zzp-schap in de zorg.