Na druk vanuit zorgprofessionals zelf, wordt er meer capaciteit vrijgemaakt voor het bestrijden van diploma- en VOG fraude in de zorg. Een ingezonden brief van professionals leidt tot actie vanuit de ministers van VWS en Onderwijs. Het landelijk onderzoek diplomafraude wordt opgeschaald.
Verkenning naar diplomafraude na ingezonden brief
Een ingezonden brief vanuit zorgprofessionals met als titel ‘Alarmerende Misstanden in de Zorgsector – Dringende Oproep tot Actie’, heeft tot actie geleid. Ministers Dijkgraaf van Onderwijs en Helder van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) geven aan dat een brief van anonieme zorgprofessionals in januari dit jaar alarmerende misstanden in de zorgsector bespreekt. “De brief raakt diverse onderwerpen zoals fraude tijdens (verkorte) opleidingen en stages, vervalste diploma’s, fraude met EVC-trajecten en de rol van malafide bemiddelingsbureaus in de zorg. Gezien het grote belang van de kwaliteit van zorg en de waarde van het onderwijs moet dit grondig worden uitgezocht.” De Inspecties van het Onderwijs en de Gezondheidszorg en Jeugd voeren inmiddels een verkenning uit.
Openlijke fraude met diploma’s en VOG
In hun ingezonden brief zet een anonieme groep zorgverleners hun ongenoegen in 3 pagina’s uiteen. Vervolgens volgen enkele tientallen pagina’s met screenshots van met name Facebook groepen, waar aangeboden nep diploma’s en valse VOG’s te koop worden aageboden. De anonieme brievenschrijver – “Het is met grote ontsteltenis dat ik constateer dat de meerderheid van de zorginstellingen niet op de hoogte lijkt te zijn van de grootschalige fraude die plaatsvindt binnen verschillende zorginstanties. Deze fraude omvat onder andere (criminele) zelfstandige zorgverleners met vervalste diploma’s en CV’s, die zonder adequate controle in de zorg worden tewerkgesteld. Dergelijke individuen leiden een luxueus leven, wat in schril contrast staat met de ethiek en integriteit die men mag verwachten binnen de zorgsector.”
Scholingsinstanties zouden fraude faciliteren
De briefschrijvers wijzen erop dat er bij een aantal specifiek genoemde verkorte MBO-opleidingen stelselmatig sprake zou zijn van fraude. “Het lijkt erop dat deze opleidingen onvoldoende kwaliteit bieden en dat er binnen deze scholen sprake is van systematische fraude. Verscheidene berichten en bijlagen getuigen van het ronselen van mensen voor aftekenen en het verkopen van examenvragen, wat de integriteit van het onderwijs ondermijnt.” Docenten zouden toetsen doorverkopen aan studenten, “waardoor zij onterecht slagen voor hun opleiding. Dit heeft geleid tot een handel waarin afteken stages tussen de 950 en 2000 euro worden verhandeld..” Een aantal scholen lijken volgens de schrijvers actief te zijn met marketing technieken om jongeren met een migratieachtergrond te werven. “Wij weten uit diverse bronnen dat er op grote schaal fraude plaatsvindt met EVC-trajecten, waarbij deze trajecten kant-en-klaar worden verkocht voor €3000,- exclusief btw door verschillende EVC-aanbieders.”
Kwaliteit van zorg onder druk door gebrek aan kennis en ervaring
De gevolgen voor de praktijk zin vervolgens groot. “Het gebrek aan basiskennis bij deze studenten blijkt in de praktijk tot ernstige situaties te leiden, zoals onbekwaam handelen bij fixatie, problemen met communicatie met de doelgroep en inadequate reacties in noodsituaties. In sommige gevallen escaleert dit zelfs tot fysiek of verbaal geweld.” De briefschrijvers geven aan dat een aantal bemiddelingsbureaus laagdrempelig deze medewerkers inzet en werft met teksten zoals ‘Morgen nog starten in de zorg, meld je nu aan!‘ en ‘Zonder diploma zzp ́er worden in de zorg!’ In de brief worden ook een aantal bureaus met naam genoemd. “Zorgprofessionals met goede bedoelingen zijn het zat en hebben opheldering gezocht bij verschillende zorg inspecteurs, de overheid en zorginstanties.” Als gevolg van hun brief breidt het onderzoek naar diplomafraude in de zorg zich nu uit.
Brief zorgprofessionals leidt tot landelijk onderzoek diplomafraude
Het is veel zzp’ers in de zorg al jaren een doorn in het oog dat het zzp-schap oneigenlijk wordt gebruikt. De groep benadrukt dat “als een crimineel zich uitgeeft als zzp’er, dat niet wil zeggen dat zo iemand onderdeel uitmaakt van de groep zzp’ers in de zorg.” Zelfstandig ondernemers hopen al langer dat er meer controle en handhaving ontstaat in de zorg, om de mogelijkheid tot fraude te beperken. Dat het landelijk onderzoek naar diplomafraude wordt opgeschaald, wordt dan ook met open armen ontvangen. In tegenstelling tot de afgelopen jaren, waar in 2023 de Inspectie nog opriep tot actie en in 2022 de zzp’ers in de zorg zelf nog de schuld kregen, blijkt 2024 een ander jaar te worden. De brief vanuit zorgprofessionals zelf mist zijn uitwerking niet.
Lees ook ons uitgebreide artikel over diplomafraude in de zorg en hoe zorgorganisaties en zorgprofessionals horen te handelen.
