Uit nieuw onderzoek van de FNV blijkt dat tweederde van de zorgmedewerkers moeite heeft om rond te komen door een structureel loontekort. De loonkloof tussen vaste zorgmedewerkers en andere sectoren bestaat sinds 1999. Terwijl de arbeidsomstandigheden verder verslechteren, geeft minister Agema geeft aan dat er geen financiële ruimte is om de loonkloof te dichten. Dit kan de uitstroom van zorgmedewerkers verder verergeren, nu ook zzp’ers door handhaving op schijnzelfstandigheid onder druk komen te staan.
Tweederde van zorgmedewerkers heeft loon tekort
Onderzoek door de FNV bevestigde vorige week nogmaals dat honderdduizenden zorgmedewerkers te weinig loon hebben om van rond te komen. De werkomstandigheden van vaste zorgmedewerkers verslechteren steeds verder en ook de vakbond FNV faalde in het verbeteren ervan via de CAO. Dit komt niet compleet onverwacht, omdat er naast de CAO een ander fenomeen speelt. De loonkloof. Zorgmedewerkers met een middeninkomen vormen de grootste groep én verdienen minder dan in alle andere sectoren gebruikelijk is. Deze ‘kloof’ in salaris is structureel en bestaat sinds 1999. De loonkloof van zorgmedewerkers is inmiddels opgelopen tot 10%.
Minister Agema: loontekort los ik niet op
Net zoals de vorige minister Helder de loonkloof negeerde, geeft nu ook minister Agema aan dat zij de loonkloof niet zal repareren. Gisteren publiceerde zij antwoord op Kamervragen over een onderzoek onder Verzorgenden in een vast dienstverband. Van deze groep overweegt een kwart de zorgsector te verlaten. Een derde dreigt uit te vallen. De fysieke overbelasting, psychische overbelasting en ervaren onderwaardering neemt in deze sector grootse vormen aan. Zo’n 2000 verzorgenden reageerden op een uitvraag door TVV Magazine en minister Agema kreeg hier Kamervragen over. De minister geeft aan geschrokken te zijn van deze berichtgeving, maar geeft even verderop aan dat “de staat van de overheidsfinanciën geen ruimte biedt om extra middelen vrij te maken” voor de loonkloof. Oftewel; de loonkloof uit 1999 blijft in stand. De gevolgen dus ook.
Loonkloof leidt tot zzp, handhaving schijnzelfstandigheid tot uitstroom
De keuze om de loonkloof niet op te lossen heeft de groei van het aantal zzp’ers de afgelopen jaren gestuwd. Onder druk van een structureel tekort aan loon, is een gezond inkomen een voorname reden geworden om te starten als zzp’er. Een hoger inkomen is overigens slechts één van de randvoorwaarden die zorgmedewerkers via zzp op orde brengen. Zzp werd zo een laatste strohalm. Een strohalm die werkt. Na het organiseren van een gezond inkomen, flexibiliteit, een gezonde werk- privé balans en ondernemerschap kunnen zzp’ers in de zorg helemaal niet terug in een vast dienstverband. De cijfers laten dit ook zien. Inmiddels geeft 75% van de zzp’ers in de zorg aan de sector te verlaten als een dienstverband de enige optie is. Met alle onduidelijkheid rondom de handhaving op schijnzelfstandigheid geeft 25% van de 200.000 zzp’ers in de zorg aan het nu al zat te zijn.
Is uitstroom ‘bluf’?
We krijgen signalen dat tussen zorgorganisaties onderling en ook binnen regionaal verband uitgewisseld wordt dat het allemaal wel mee zal vallen met de uitstroom van zzp’ers. De dreigende handhaving rondom schijnzelfstandigheid zou organisaties gaan helpen om zzp’ers te ‘overtuigen’ weer te kiezen voor een dienstverband. Zo stelt zorgorganisatie Pluryn in een bericht naar zzp’ers dat zij met een vast dienstverband bijdragen aan een ‘stabiele en gezonde sector’: #kiesvoorvast is hun boodschap. Het dienstverband wordt door werkgevers klaarblijkelijk nog steeds als een gezond alternatief gezien. Daarmee negeren zorgorganisaties gemakshalve hun eigen massale uitstroom van de afgelopen jaren. Onderzoek door pensioenfondsen stelde al eerder dat juist werkgevers zelf de uitstroom veroorzaakt hebben. Besef daarnaast dat onderzoek door een ander pensioenfonds liet zien dat van alle zorgmedewerkers die vroegtijdig en voorgoed hun vaste dienstverband verlaten, er slechts 6% zzp’er worden. 94% verlaat de sector en komt niet meer terug. Dit zijn tienduizenden zorgverleners per maand. Zolang de loonkloof niet opgelost wordt, zal de uitstroom aanhouden. Als de zzp’er door handhaving schijnzelfstandigheid teveel wordt belemmerd, zal deze tezamen met vaste collega’s ook uitstromen.
