Het vaste dienstverband moet volgens dit kabinet weer de ‘norm’ worden. Flexibel werken wordt ontmoedigd. In de zorgsector is het vaste dienstverband voor veel werkenden echter geen alternatief. De maatregelen tegen flex zetten dan ook de zorgsector onder druk.
Hoe houden we zorg beschikbaar?
Het recht op zorg is een groot goed in Nederland. Helaas zijn er grote tekorten aan zorgmedewerkers waardoor de beschikbaarheid van zorg onder druk staat. De zorgmedewerkers die er nog zijn, blijven graag in de sector aan het werk. Dit doen zij echter wel steeds vaker onder hun eigen voorwaarden. Voor veel zorgmedewerkers zijn de voorwaarden van een vast dienstverband onvoldoende. Zij ‘flexibiliseren’ in hun arbeidsrelatie via flexwerk of zelfstandig ondernemerschap. Willen we mensen behouden voor de zorg, dan dienen we te accepteren dat zij flexibel willen werken. Of het vaste dienstverband zo aantrekkelijk te maken dat dit volgens de zorgmedewerker zelf weer de norm wordt.
Maatregelen tegen ‘flexwerk’
Werkgevers en vakbonden zijn het erover eens dat werkenden in Nederland beschermd moeten worden, ondanks dat veel werkenden niet vragen om die bescherming. Zij zien het vaste dienstverband en de CAO nog steeds als belangrijke ingrediënten om werkenden te beschermen. De polderpartijen sloten anderhalf jaar geleden een akkoord over flexwerk en dit maakt de weg vrij om maatregelen op te leggen. Flexibele manieren van werken, zoals werken via een uitzendbureau en werken als zelfstandige wordt aan banden gelegd. Dat de aanpak arbeidsmarkt zit op het onderstrepen van dienstverband en het negeren van zzp is dan ook niet meer dan logisch. Voor dit kabinet. Welke gevolgen hebben deze maatregelen voor de zorg?
Maatregelen tegen flex zetten de zorg onder druk
Het belemmeren van flexibele manieren van werken in de zorg, zet de beschikbaarheid van zorg onder druk. De kans is namelijk groot dat bij het belemmeren van zzp’ers en het duurder maken van flexwerk, er minder mensen zijn en de kosten verder stijgen. Ons onderzoek naar het vertrouwen in de eigen toekomst van zzp’ers in de zorg laat zien dat slechts 8% van de respondenten bij dwang zou terugkeren in een vast dienstverband. 54% van de ondervraagden verlaat de sector. 21% gaat werken bij een uitzendbureau of detacheerder. 17% twijfelt nog over wat te doen bij een gedwongen dienstverband. In 75% van de gevallen (54% + 21%) zal de beschikbaarheid van zorg afnemen óf zullen de kosten stijgen.
De zorg kan niet zonder zorgmedewerkers
Bij het bedenken van maatregelen om het vaste dienstverband weer tot ‘norm’ te verheffen, lijken het kabinet en de polder niet in te zien dat zij geen onderhandelingspositie hebben. De zorg kan namelijk niet zonder flexibel werkenden zorgmedewerkers, zoals zelfstandig ondernemers, uitzendkrachten en gedetacheerden. Ondanks dat beleidsmakers en polderpartijen denken dat zij de arbeidsmarkt met dwang kunnen beïnvloeden, is toch echt de werkende zelf aan zet. De arbeidsmarkt is krap en er zijn talloze alternatieven. Ex-zorgmedewerkers laten zien dat er ook na het verlaten van de zorg een werkend leven is. Als 92 van de 100 zzp’ers in de zorg bij dwang niet terugkeren in een vast dienstverband, zou je dan niet eerst het vaste dienstverband onder de loep moeten nemen voordat je vaste dienstverband tot norm verheft en maatregelen tegen flex in gang zet?
