Nu Anja van Domburg met pensioen is, kijkt ze met veel voldoening terug op haar tijd als zzp’er in de zorg. Zij was tien jaar zelfstandig zorgondernemer, vooral als begeleider van mensen met dementie. We praten met haar over keuzes maken in je loopbaan, jezelf leren kennen als zorgprofessional en groeien in ondernemerschap. Wat zijn voor Anja de voor- en nadelen van zelfstandig ondernemerschap?
Interview door Paulien den Bode
‘Als kind vond ik de wijsheid van ouderen boeiend’
“Van kinds af aan heb ik in de zorg willen werken. Vooral ouderen fascineerden mij. In mijn beleving hadden zij een grote rijkdom aan levenservaring en wijsheid. Dat wilde ik ook graag leren. Ik was geen al te beste leerling op school, hoewel ik mijn uiterste best deed. Dat leidde ertoe dat ik me liet overhalen door de schooldecaan en mijn ouders om de tuinbouwschool te gaan volgen. Deze opleiding heeft mij veel deugd gedaan. Toch bleef de zorg mij trekken en stapte na verloop van tijd over naar de SPW-opleiding. Dat was een prachtige opleiding. Eindelijk kreeg ik meer inzicht in mijn eigen functioneren en dat van anderen. Een bewustwordingsproces werd in gang gezet!”
‘De ontmoeting met mijn eerste pgb cliënt was cruciaal’
Meestal is een specifieke situatie de aanleiding voor zorgprofessionals om zzp-schap te overwegen. Zo ook voor Anja. “De aanleiding was een cruciale ontmoeting met mijn eerste pgb cliënt. Ik werkte als vrijwilligster in een verzorgingshuis en begeleidde daar een man met vasculaire dementie. Die begeleiding moest ik na twee maanden stoppen omdat ik elders een vaste baan kreeg. Dat mijn begeleiding stopte, vond de cliënt erg. Dat was in november. In januari van het jaar daarop kwam ik deze man en zijn vrouw bij toeval tegen in een tuincentrum. Zijn vrouw riep ‘Je komt uit de hemel vallen. Mijn man vindt het vreselijk dat jij hem niet meer begeleidt. Helaas kregen we je telefoonnummer niet van de instelling.’ Diezelfde week stond ik bij hen op de stoep en had mijn eerste cliënt op basis van pgb.”
Mijn permanente keuze voor zzp-schap
Anja startte net als zoveel anderen, als parttime als zzp’er. “In het begin combineerde ik vast werk met de begeleiding van eigen cliënten. Mijn verdiensten gaf ik bij de Belastingdienst op als ‘overige verdiensten’. Na die eerste eigen cliënt, volgde al snel een tweede. Vanaf die tijd kreeg ik cliënten vaak via mond op mondreclame door familie, vrienden of andere mantelzorgers. Zo lieten ze mij hun vertrouwen en waardering zien. In 2014 kon ik mezelf onderhouden en nam ik de stap naar het zzp-schap. Als zzp’er heb ik vooral met eigen cliënten gewerkt. Zo nu en dan kreeg ik ook opdrachten via een bemiddelingsbureau. De financiering vooral via PGB, soms via de WMO en Zorgverzekeringswet.”
‘Mijn karakter sluit aan bij de zorg voor mensen met dementie’
Verantwoord kunnen werken, is voor veel zzp’ers de reden om zelfstandig te gaan werken. Dat geldt ook voor Anja. “In mijn vaste baan als activiteitenbegeleidster in een Zorgcentrum voor slechtziende en blinde ouderen, kon ik er niet voor de mensen zijn, zoals ik dat graag zou willen. Ik liep vast op de visie van de organisatie. Daarom wisselde ik een aantal keer van baan, voordat ik zzp’er werd. Zzp’er worden, was een goede keuze. Als zelfstandig zorgondernemer kwam de kwaliteit van mijn manier van werken tot zijn recht. Ik nam altijd de tijd voor mijn cliënten én mantelzorgers. Geduldig zijn en vertragen zijn belangrijk als je mensen met dementie begeleidt. Van mij kregen ze de tijd die ze nodig hadden om duidelijk te maken wat ze wel en niet wilden. Zo kon ik hen vertrouwen, veiligheid en rust bieden. Drie pijlers die hoog in mijn vaandel staan. Mijn karakter sluit goed aan bij de zorg voor mensen met dementie”.
Van starter naar senior zzp’er
Je moet veel regelen om te mogen starten als zzp’er in de zorg. Dat was Anja ook zo. “In het begin van mijn ondernemerschap waren er twijfels. Ik zag vooral op tegen de administratie en heb snel hulp gezocht. Gelukkig vond ik een goede boekhouder. In de eerste fases als zzp’er heb ik in scholing bij zzp-erindezorg.nl geïnvesteerd om inzicht te krijgen in administratie en regelgeving. Omdat ik me alleen voelde, had ik regelmatig intervisie gesprekken met andere zzp’ers en mijn persoonlijk netwerk. Toen ik mijn bedrijf zakelijk op orde had, nam ik tijd voor inhoudelijke ontwikkeling, gericht op de begeleiding van mensen met dementie.”
‘Mijn cliënten waren mijn grootste leermeesters’
“Werkend als zzp ‘er leerde ik mezelf steeds beter kennen. Ik groeide als zorgprofessional en ondernemer. Voor een betere werk-privé balans besloot ik minder te werken. Feedback vragen werd steeds eenvoudiger, want ik durfde kwetsbaarder te zijn. Mijn zzp-schap heeft mij veel gebracht in mijn bewustwordingsproces als mens. Mijn cliënten waren mijn grootste leermeesters! Tot mijn pensioen nam het plezier in mijn werk alleen maar toe. In het laatste jaar voor mijn pensioen vloeiden mijn cliënten op een natuurlijke manier af. Terugkijkend naar mijn zzp-schap kan ik zeggen dat ik genoten heb, met vallen en opstaan.”
