Het waren de VVD, D66, CDA en SGP die in april 2025 hun initiatiefwetsvoorstel voor de Zelfstandigenwet introduceerden. Nu er een minderheidskabinet van D66, VVD en CDA gaat ontstaan, zou dat ruimte moeten bieden aan een Zelfstandigenwet, in plaats van de VBAR.
D66, VVD en CDA zijn voor een Zelfstandigenwet
Het nieuws over de naderende samenwerking tussen D66, VVD en CDA raakte -letterlijk- ondergesneeuwd door het winterse weer. Desalniettemin is het relevant dat nu juist de drie partijen die met het voorstel kwamen van de Zelfstandigenwet, samen een coalitie gaan vormen. Daarmee zou er echt druk kunnen ontstaan op de wet VBAR, de fel bekritiseerde zzp wet die in september opnieuw werd ingediend. Het is de hoop dat de drie politieke partijen in februari met een Regeerakkoord gaan komen.
Wat vooraf ging
Waar staan we in het dossier zzp?
- Er is behoefte aan een opvolger van de wet DBA, zodat er échte duidelijkheid komt bij zzp inhuur;
- De behoefte onder zzp’ers en opdrachtgevers is groot, omdat vooral angst over de wet DBA zzp inzet onnodig belemmert;
- Vooral de zorg heeft te maken met verwijten over schijnzelfstandigheid, terwijl juist in deze sector ondernemerschap geregeld is;
- Het huidige zzp wetsvoorstel Vbar stelt ‘inbedding = dienstverband‘ centraal. Een wens vanuit de polder: het dienstverband als norm;
- Deze insteek voor een zzp wet kreeg veel kritiek, maar het ministerie van Sociale Zaken trekt zich daar tot nu toe niets van aan;
- Toch kwam er zijdelings in ’25 een tegengeluid voor een zzp wet die wel vanuit ondernemerschap vertrekt; de Zelfstandigenwet;
- Deze wet wil via een toetsingskader vooraf vaststellen of iemand echt zelfstandig ondernemer is, zodat je rechtszeker kunt inhuren;
- Dit idee was volgens criticasters ‘slechts’ een initiatiefwetsvoorstel met te weinig draagvlak, maar toen viel het kabinet;
- Precies de drie partijen die betrokken waren bij de Zelfstandigenwet, komen nu aan de macht. Terwijl de problemen met zzp inzet aanhouden.
Hoe ziet de Zelfstandigenwet eruit?
De Zelfstandigenwet biedt voor het eerst een helder en positief geformuleerd toetsingskader, waarmee zelfstandigen kunnen aantonen dat zij écht ondernemer zijn. Een initiatief van D66, VVD, CDA en SGP. Waar de wet Vbar vooral een dwangbuis naar het dienstverband moet worden, legt de Zelfstandigenwet de nadruk op ondernemerschap, keuzevrijheid en professionele autonomie. De Zelfstandigentoets en Werkrelatietoets creëren vooraf duidelijkheid, zodat zzp’ers en opdrachtgevers niet langer hoeven te vrezen voor vage beoordelingen door de Belastingdienst. Dit maakt de Zelfstandigenwet voor zzp’ers een kans. Eindelijk een regeling die hun positie niet verdacht maakt, maar erkent. Een wet die niet vertrekt vanuit wantrouwen, maar vanuit het wettelijke recht op zelfstandig ondernemerschap.
- De tekst van de initiatiefwet Zelstandigenwet vind je hier;
- De memorie van toelichting, met motivatie en uitwerking vind je hier.
- De reacties op de internetconsultatie lees je hier.
Durft deze coalitie in te gaan tegen de polder en SZW?
De reactie van de Stichting van de Arbeid op de Zelfstandigenwet halverwege vorig jaar laat goed zien hoe de hypocrisie van de polder werkt. De polder is tegen de Zelfstandigenwet en verschuilt zich achter een eigen advies om aan te geven dat dit wetsvoorstel er niet doorheen mag komen. Gevalletje ‘Wij van WC-eend’. De polder bekritiseert in haar reactie op de Zelfstandigenwet de “onvolledigheid” van de wet, terwijl de wet DBA en voorgangers de onzekerheid in stand houden. Terwijl de praktijk vooral bang is voor onduidelijke controles bij schijnzelfstandigheid, geeft de polder aan dat “handhaving” dé route is naar duidelijkheid. Nee, de polder wil zeker géén aanpassing van het arbeidsrecht of duidelijkheid via een Zelfstandigenwet. Hoe moeten zelfstandigen dan wel “beschermd” worden? Via afbouw van de zelfstandigenaftrek, een verplichte AOV en verplichte pensioenopbouw, zo lezen we terug. Dure maatregelen die de portemonnee en vrijheid van echte zelfstandigen raken. Zonder dat er een helder toetsingskader of voorspelbare rechtspositie wordt georganiseerd, doorgaan op de huidige koers. De polder wil dus geen helderheid, maar verdere onduidelijkheid voor zzp’ers. De vraag wordt of deze nieuwe coalitie daadwerkelijk ingrijpt op de polderkoers en daarmee die van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Voldoende steun voor de minderheidscoalitie vanuit andere politieke partijen komt sinds december een stuk dichterbij, toen bleek dat alleen GroenLinks-PvdA nog tevreden is over de huidige handhaving. Wordt vervolgd.
