Een samenwerkingsverband tussen overheden om georganiseerde criminaliteit te bestrijden deed onderzoek onder 90 zorgmedewerkers. Zij bleken met 192 delicten geregistreerd te staan, terwijl zij actief waren als zzp’er in de zorg. Hoe is dat mogelijk?
Onderzoek: criminelen gebruiken zorg als dekmantel
De arbeidsmarktkrapte in combinatie met een gebrek aan controle op zorgmedewerkers trekt criminelen aan in het oosten van het land. Het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Oost Nederland (RIEC) deed onderzoek in opdracht van de burgemeester van Ede. Op het moment dat de stappen van 90 mensen met een strafblad werden nagelopen, bleken zij hun werk in de jeugdzorg of gehandicaptenzorg te gebruiken om criminele activiteiten te maskeren. Werken als zzp’er in de zorg zou veel geld opleveren het zou een verklaring zijn voor het hebben van (cash) vermogen. Omdat ze geregistreerd staan als zzp’er in de zorg hebben ze een argument om ‘s nachts op pad te zijn of met een dure auto te rijden, aldus burgemeester Verhulst van de gemeente Ede. Volgens hem zouden er in heel Nederland criminelen actief zijn in de zorg en is landelijk onderzoek nodig.
Gebrek aan controle trekt criminelen
In een radioitem van BNNVARA wordt duidelijk hoe slecht het gesteld is met de controle op zzp’ers in de zorg. Interessant hierbij is dat de journalist logische vragen stelt over de wijze waarop je een zorgmedewerker zou kunnen controleren op zijn of haar achtergrond, maar dat Verhulst hier geen maatregelen voor getroffen heeft binnen de gemeente. De marktwerking is doorgeschoten en het was volgens de burgemeester de bedoeling dat ‘iedereen zorg moest kunnen leveren’, met dit ongewenste gevolg als resultaat. Welke kansen heeft de gemeente Ede? Lees verder onder het filmpje.
Vraag en check een VOG
De ‘VOG is eenvoudig te vervalsen en is niet verplicht’, aldus de burgemeester. Het is voor veel zorgorganisaties en intermediairs gebruikelijk om een VOG op te vragen en deze handmatig te verifiëren. De VOG wordt in de praktijk veel vaker verplicht gesteld dan de wetgever stelt en dit is inmiddels een geaccepteerde werkwijze.
Laat bureaus medewerkers checken
‘Bemiddelingsbureaus zijn malafide’ en zouden op het laatste moment medewerkers inzetten die onbetrouwbaar zijn. Veel intermediairs steken tijd in het doen van onderzoek naar de achtergrond van hun kandidaten. De variëteit in bureaus is echter groot, dus het is zaak dat zorgorganisaties een bureau kiezen met goede kwaliteit van dienstverlening.
Doe onderzoek naar referenties
‘Zorgorganisaties wisselen geen informatie uit, omdat dit niet toegestaan is vanuit de AVG‘. Er wordt geen onderzoek gedaan naar referenties, zo blijkt. Het wachten zou zijn om een gezamenlijk register. Op eigen verzoek van zorgorganisaties is het Waarschuwingsregister Zorg en Welzijn gestopt. De administratieve last bleek te groot te zijn.
‘Schrikbarend veel criminele zzp’ers actief in de zorg’
De zzp’er in de zorg heeft een imagoprobleem en dit soort berichtgeving helpt daar niet bij. Zo vervormt omroep Gelderland het nieuws over de zorg als dekmantel naar ‘schrikbarend veel criminele zzp’ers actief in de zorg‘. Op 180.000 zelfstandigen, zijn 90 zzp’ers er niet ‘schrikbarend’ veel. Ook in dit voorbeeld is het bijzonder te noemen dat de eigen verantwoordelijkheid van zorgorganisaties en – in dit geval gemeenten – de pers niet haalt. Het voorkomen van diplomafraude is de eindverantwoordelijkheid van zorgorganisaties. Bij voldoende controle krijgen criminelen in de zorg geen ruimte.
