Onderzoek door brancheorganisatie SoloPartners in samenwerking met Tilburg University laat zien dat het zzp-schap nog steeds een duurzame manier van werken is binnen de gezondheidszorg. Ze zijn flexibel inzetbaar, bewust bezig met het uitbouwen van hun ondernemerschap en blijven fit in het werk zitten.
Onderzoek onder duizenden zzp’ers in de zorg
Brancheorganisatie SoloPartners heeft in samenwerking met Tilburg University een onderzoek opgeleverd onder ruim 3000 zzp’ers in de zorg. De resultaten van dit onderzoek onderstrepen nogmaals de conclusies die al jaren de ronde doen onder zzp’ers zelf. Over alle sectoren bekeken levert zzp-schap ongeveer dezelfde voordelen op. Daarnaast blijkt de groep – eens te meer – een club van zeer ervaren professionals te zijn. Maar liefst 60% van de respondenten heeft meer dan 15 jaar werkervaring. Eenzelfde 60% van de respondenten werkt korter dan vijf jaar als zzp’er in de zorg. Daarmee komt wat ons betreft het beeld naar voren dat zeer ervaren zorgprofessionals vrij recent gekozen hebben voor het zzp-schap. Het kan niet anders dan dat het dienstverband voor deze groep voorheen leidend is geweest. De VVT, gehandicaptenzorg en GGZ zijn de top 3 sectoren waar de respondenten werkzaam zijn. Wat viel ons verder op?
Combineren van zzp en dienstverband
Een kwart van de respondenten werkt als zzp’er naast het vaste dienstverband. Dit komt overeen met het onderzoek door het CBS naar zzp’ers in zorg en welzijn. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat het combineren van zzp & loondienst duurzaam is voor een kwart van de professionals. Via deze manier van werken ontdekken zorgmedewerkers de voor- en nadelen van losse diensten draaien als zzp’er. Het willen aanhouden van een dienstverband is vooral afkomstig vanuit de behoefte om sociale zekerheden en pensioen in stand te houden. De ervaren onzekerheid over de toekomst van zelfstandig ondernemerschap in de zorg maakt eveneens dat zorgprofessionals hun dienstverband aanhouden.
Is vast dienstverband een optie?
Voor 40% van de respondenten is het vaste dienstverband geen optie meer. Dit percentage ligt lager dan bij eerder onderzoek, dat meerdere malen liet zien dat ruim de helft van de zzp’ers stopt bij een gedwongen dienstverband. Waarom zzp’ers in de zorg niet meer terug kunnen in een vast dienstverband hebben we eerder onderzocht. Een flinke groep respondenten zou best na kunnen denken over een terugkeer in loondienst. Bij een beter loon (30%) en meer zelfstandigheid tijdens het werk (32%) wordt het vaste dienstverband aantrekkelijker. Zo blijkt wederom dat zorgmedewerkers in loondienst hetzelfde willen als zzp’ers.
Behoefte aan een volle werkweek
Vooral mannen hebben behoefte aan een volle werkweek met meer dan 32 uur per week. Zo’n 45% van de mannelijke respondenten werkt 32 uur of meer, tegenover 28% bij vrouwen. De Jeugdzorg blijkt bij uitstek de sector te zijn waar een volle werkweek voor zzp’ers de norm is. De helft van de respondenten die binnen de Jeugdzorg actief is, werkt 32 uur of meer. De GGZ en de Gehandicaptenzorg volgen, met respectievelijk 38% en 37% met meer dan 32 uur. Binnen huisartsenpraktijken is de groep die weinig uren werken het grootst. Bijna een kwart van de respondenten werkt maximaal 16 uur per week.
Alle diensten, alle dagen
‘55,5% van de respondenten geeft aan (heel) vaak avond-, nacht-, en weekenddiensten (ANW-diensten) te draaien. Slechts 18,4% van de respondenten draait nooit een ANW-dienst’. Eerder onderzoek onder intermediairs liet al zien dat zzp’ers in de zorg alle diensten alle dagen werken. Dit nieuwe onderzoek onder zzp’ers zelf bevestigd dat beeld. Over de VVT sector, ziekenhuizen, gehandicaptenzorg en GGZ bekeken is de flexibiliteit dezelfde. Dat zzp’ers in de zorg ‘alleen de leuke diensten’ zouden draaien, is dus feitelijk onjuist. Of, om in de woorden te blijven van een zzp’er “als die diensten zo leuk zijn, waarom staan ze dan nog open?”. De voornaamste reden om níet flexibel in te kunnen roosteren, blijkt de privé situatie te zijn. Het is precies die reden; ‘het niet kunnen combineren van werk en privé’ die de stap naar zzp-schap maakt.
De zzp’er houdt het werk goed vol
Het onderzoek vroeg een aantal zaken uit rondom de fitheid van de respondenten. Het valt op dat in alle gevallen de fitheid van zzp’ers in de zorg meer dan op orde is. Positieve scores op alle onderwerpen, zoals ‘het werk gaat me lichamelijk goed af’, ‘het werk gaat me mentaal goed af‘, ‘het werk kan ik qua moeilijkheid goed af‘, ‘ik heb ruim voldoende energie voor een goede uitvoering van mijn werk‘, ‘ik kan de taken die bij mijn werk horen goed uitvoeren‘, ‘ik kan goed omgaan met de onzekerheid en risico’s die het werk met zich meebrengen’, ‘ik kan goed omgaan met de verantwoordelijkheden die het werk met zich meebrengen’ en ‘over drie jaar zijn mijn kennis en vaardigheden nog steeds goed passend bij mijn werk‘. ZZP-schap blijkt -wederom- een heel duurzame wijze van werken te zijn.
Voor de professional is zzp-schap in de zorg duurzaam
Voor de zzp’er in de zorg is het zzp-schap een duurzame manier van werken. Dit is een onderstreping van eerder onderzoek naar alle voordelen voor zzp’ers in de zorg. Ondanks alle perikelen rondom een fiscaal kader zzp zorg, het rommelen met ongecontracteerde zorg, veranderende handhaving rondom de wet DBA en een nieuwe zzp-wet hebben zorgprofessionals nog steeds geloof in het zelfstandig ondernemerschap. Terecht wat ons betreft. Als we met een zeer krappe arbeidsmarkt afhankelijk zijn van alle professionals die we kunnen krijgen, dan horen 200.000 zzp’ers in de zorg daar ook zeker bij. Voor de professional zelf is zzp-schap duurzaam. Laten we hopen dat ook beleidsmakers het op die wijze gaan zien.
Update: nadat het Fiscaal Kader ZZP Zorg mislukte, zou het traject tussen werkgevers onderling Fiscaal Kompas ZZP Zorg gaan heten.
