Ons onderzoek van eind maart laat zien dat een ruime meerderheid van de zzp’ers in de zorg niets ziet in de huidige handhaving op schijnzelfstandigheid. Zij voelen zich doelwit van een anti-zzp-campagne, met de zorg als proeftuin. Dat zij de formele belangenbehartigers geen stevig standpunt in zien nemen, doet het vertrouwen dalen.
Ons onderzoek
Gedurende de laatste week van maart hebben we online onderzoek gedaan onder zzp’ers in de zorg. De centrale vraag: hoe verliep het eerste kwartaal van dit jaar voor jou? We hebben met name vragen gesteld over de gevolgen van de aanpak op schijnzelfstandigheid, maar vroegen ook uit of zzp’ers achter de handhaving schijnzelfstandigheid staan. Ruim 1000 zzp’ers hebben het onderzoek ingevuld.
* Wil je ook publiceren over ons onderzoek? Vraag dan het onderzoeksresultaat op via ons contactformulier.
Zzp’ers: handhaving schijnzelfstandigheid moet stoppen
Sinds de handhaving op schijnzelfstandigheid gewijzigd is, hebben veel zelfstandig ondernemers in de zorg hier last van. We deelden al eerder de conclusie dat veel zorg zzp’ers niet langer ondernemen, maar vooral overleven. Zzp’ers zijn ervan overtuigd dat zij in een anti-zzp campagne terecht gekomen zijn van de overheid. “Het lijkt dat er een bewuste keuze wordt gemaakt om zelfstandigen als risico te framen in plaats van onderdeel van de oplossing”, zo stelt een respondent. Vooral de rol van de Belastingdienst wordt bekritiseerd, die de zorgsector uitgekozen heeft om te gaan handhaven op basis van halve waarheden. “Wat kun je met een Belastingdienst doen die hun eigen weg lopen… kijk maar naar alle problemen die ze hebben. Met knuppels slaan is belangrijker voor ze dan goede/slimme oplossingen verzinnen.” Het grootste deel van de respondenten is van mening dat de handhaving schijnzelfstandigheid moet stoppen.
Zzp belangenbehartigers: handhaving schijnzelfstandigheid kan door
Zzp belangenbehartigers zoals VZN, SoloPartners, ZZP NL en PZO zijn niet tegen de huidige aanpak op schijnzelfstandigheid. De zzp clubs wijzen de handhaving op schijnzelfstandigheid niet af, maar zien deze als ‘doorgeschoten’. De steun vanuit deze clubs draagt mogelijk bij aan het vertrouwen van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om door te gaan met de huidige aanpak op schijnzelfstandigheid. SZW blijft namelijk bij haar beleid tegen schijnzelfstandigheid en de politiek grijpt niet in. Terwijl duizenden zzp’ers hun opdrachten verliezen, blijven organisaties als PZO, SoloPartners en VZN vasthouden aan dialoog en nuance. SoloPartners communiceert op haar website dat als een andere zzp belangenbehartiger zich stevig afzet tegen de desinformatie van het ministerie van SZW, dit “polariseren” en “schoppen” heet. Volgens SoloPartners beteken je écht iets voor zzp’ers in de zorg als je praat. De meerderheid van de achterban staat echter niet (langer) achter zo’n koers en ziet liever protest en verzet. Wat zouden belangenbehartigers moeten doen de aankomende tijd?
Afstand tussen zzp belangenbehartigers en achterban is groot
De resultaten van ons onderzoek zijn niet opgevraagd door zzp belangenbehartigers. Ze doen ook zelf geen onderzoek. Lastige conclusies worden op die manier vermeden. De resultaten uit het onderzoek spreken echter boekdelen. De zzp belangenbehartigers worden als afstandelijk, weinig daadkrachtig en onvoldoende uitgesproken ervaren. Ze wekken het beeld dat ze meebewegen met het beleid van SZW, in plaats van opkomen voor ondernemerschap.
“Ik waardeer de belangenbehartigers maar we worden genegeerd door de overheid. Ik hoor alleen maar aparte, discriminerende redenen om te stoppen met zzp terwijl de zorg voor onze mensen in gevaar komt. De hardwerkende zzper wordt niet gewaardeerd maar erger nog buitengesloten van elke dialoog.” – respondent
“De formele zzp belangenbehartigers zoals SoloPartners, PZO en VZN – daar heb ik het vertrouwen in verloren.” – respondent
Interessant is wel dat zzp’ers toch blijven hopen dat juist een formele belangenbehartiger op staat om de juiste rol op te pakken. Wie zouden het breekijzer voor zzp’ers moeten zijn?
Behoefte van zzp’ers: formele belangenbehartiger met lef
Ons onderzoek maakt duidelijk dat zzp’ers willen wél formeel vertegenwoordigd willen worden, maar dan door een organisatie die de praktijk erkent en dit uitdraagt. Geen polderende positie, maar een heldere verdediging van het recht op zelfstandig ondernemerschap in de zorg. De huidige koers van handhaving ondermijnt de bestaanszekerheid van zzp’ers en de afstand tot belangenorganisaties die dit willen niet benoemen, groeit. Er ligt een kans voor een nieuwe of hernieuwde vertegenwoordiger die wél de moed heeft om dit conflict aan te gaan – en daarmee namens duizenden zorgprofessionals eindelijk het verschil maakt. “Dat er iets moet veranderen. Dat snappen we allemaal. Maar niet op deze manier.” – respondent.
