Op initiatief van de VVD organiseren Kamerleden een Rondetafelgesprek over de toenemende onrust over de handhaving op de wet DBA. De datum van 1 januari 2025 komt dichterbij en in allerlei sectoren verliezen zzp’ers hun opdrachten. ZZP belangenbehartigers worden uitgenodigd.
Handhaving wet DBA leidt tot grote bezorgdheid
Vanaf 1 januari 2025 krijgt de Belastingdienst alle ruimte om de handhaving op schijnzelfstandigheid op te pakken. Het verbod op handhaving op de wet DBA loopt dan af. De vraag die bij de wet DBA met haar modelovereenkomsten centraal staat is of er sprake is van ‘gezag’ tussen opdrachtgever en zzp’er. Als er sprake is van ‘gezag’ dan zit de werkende in een ‘fictieve dienstbetrekking’ en is die werkende voor de ‘schijn zelfstandig’. In zo’n geval zijn er nogal wat kosten voor een opdrachtgever. Om niet met rekeningen en boetes geconfronteerd te worden hebben opdrachtgevers behoefte aan duidelijkheid. Zij willen antwoord op de vraag wanneer er precies sprake is van gezag. Gezag is echter een vaag begrip dat niet precies uit te leggen valt. Daarmee weten opdrachtgevers niet 100% zeker of een zzp’er ‘buiten dienstverband’ werkt. Deze DBA zzp-wet hangt nu acht jaar als een zwaard van Damocles boven de zorgsector, maar inmiddels hebben ook andere sectoren veel last van de onrust door de dreigende handhaving.
Dreigende handhaving DBA raakt nu alle sectoren
Nu de datum 1 januari 2025 dichterbij komt, worden de gevolgen voor steeds meer zzp’ers zichtbaar. Zo schrijft een columnist bij ZiPconomy – “Een groeiend aantal opdrachten is niet meer toegankelijk is voor zelfstandigen… Het … verspreidt zich intussen naar een zeer groot deel van de opdrachtenmarkt. In de gezondheidszorg, het onderwijs, de bouw maar ook bij lokale en centrale overheden, uitvoeringsorganisaties, financiële dienstverleners, energiebedrijven, mediabedrijven, bedrijven in de luchtvaart en industriële bedrijven neemt het aantal opdrachten dat toegankelijk is voor zelfstandigen snel af.” De zorgsector loopt voorop in de onrust, omdat de Belastingdienst daar inmiddels al een jaar zzp zorg constructies controleert. Via een bedrijfsbezoek dat vervolgens een boekenonderzoek kan worden, doet de Belastingdienst onderzoek naar de ‘arbeidsrelatie’. Wat opvalt is dat lokale Belastinginspecteurs op verschillende manieren kijken naar de inhuur van zzp’ers. In algemene zin blijkt dat opdrachtgevers te horen krijgen dat ze maar beter met zzp’ers kunnen stoppen. De Belastingdienst is daarmee op weg naar een confrontatie met de zorg, wat ook in andere sectoren zal gaan plaatsvinden zo is de verwachting.
Politiek organiseert Rondetafelgesprek
Signalen vanuit zzp’ers vinden via hun beroeps- branche- en belangenorganisaties hun weg naar de politiek. Ook koepels van bedrijven en organisaties die graag gebruik willen blijven maken van een flexibele schil, zoeken aansluiting bij politici. Het gevolg is nu dat er een Rondetafelgesprek wordt georganiseerd door de vaste Kamercommissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid. “De VVD maakt zich zorgen over het opheffen van het handhavingsmoratorium voor ZZP’ers per 1 januari 2025. Vanaf die datum heeft de Belastingdienst aangekondigd de oude wet DBA te gaan handhaven. Dit terwijl de beloofde nieuwe ZZP-wetgeving, die veel meer uit zou moeten gaan van de ondernemerscriteria van ZZP’ers, nog steeds op de plank ligt. Alleen al de onrust die er nu is ontstaan door de aankomende datum en onzekerheid zorgt ervoor dat ZZP’ers onnodig geen opdrachten meer krijgen. We moeten daarom goed kijken hoe en op wie er precies gehandhaafd gaat worden per 1 januari 2025. Om die reden heb ik namens de VVD een zogeheten Ronde Tafel Gesprek aangevraagd in de Tweede Kamer.”
Wat is een Rondetafelgesprek?
Een Rondetafelgesprek is een openbaar overleg waarbij experts en (ervarings)deskundigen de kans krijgen om Kamerleden uit te leggen hoe zij over het onderwerp denken. Kamerleden kunnen hierop reageren met vragen. Het doel is dat de kennis van Kamerleden over het specifieke onderwerp toeneemt, zodat er betere besluitvorming kan plaatsvinden. Op voordracht van een Kamerlid worden mensen uitgenodigd. Praktijkervaring en inhoudelijke kennis over het onderwerp horen centraal te staan bij een Rondetafelgesprek. In tegenstelling tot veel andere overleggen wordt er van een rondetafelgesprek geen verslag gemaakt.
VVD: ondernemersciteria zouden uitgangspunt moeten zijn
De VVD spreekt zich uit via een podcast aflevering van ZiPconomy en laat weten dat het ondernemerschap vertrekpunt zou moeten zijn in de beoordeling van de werkende. Werkenden die vrijwillig als zzp’er actief zijn, zouden volgens de VVD geen negatieve gevolgen moeten ondervinden van de handhaving op de wet DBA. “We gaan niet meemaken dat omdat we handhaving hebben we mensen in een hokje gaan duwen en moralistisch gedwongen werknemer laten zijn.” Ook bij toekomstige wetgeving zou ondernemerschap een plek moeten krijgen. Een knip in de concept wet VBAR lijkt de VVD dan ook logisch. Bij een uurtarief tot € 33 / uur zou er sprake moeten zijn van een dienstbetrekking omdat de voorwaarden op zo’n moment onvoldoende zijn voor gezond ondernemerschap. Boven zo’n tarief kun je werkenden ruimte geven om te werken op een wijze die bij hen past. Volgens Kamerlid Thierry Aartsen worden zzp’ers niet richting een dienstverband beoordeeld, maar vanuit hun behoefte aan zelfstandigheid.
