Ondernemerschap in de zorg staat onder druk. Huisarts Bernard Leenstra doet een oproep: bied ondernemende zorgverleners de ruimte om vernieuwende ideeën uit te voeren. Dit staat in schril contrast met verplichte loondienst en meer controle. De vraag is niet of zorgprofessionals goede ideeën hebben, maar of ze de ruimte nog krijgen.
Laat de zorgprofessional ondernemen
De politiek moet met geld over de brug komen om ondernemerschap van zorgverleners te faciliteren, zo vertelt huisarts Bernard Leenstra bij de BNR Beter Verkiezingsspecial. Juist de professional heeft vaak innovatieve en kostenbesparende ideeën. Leenstra pleit voor startbudgetten voor ‘fantastische businesscases’ van zorgverleners. ‘We hebben slimme, ondernemende zorgverleners nodig en dat wordt ons onmogelijk gemaakt’. Ook als huisarts merkt Leenstra zelf dat hij inmiddels ‘het afvoerputje van de zorg is‘ geworden, omdat het stelsel zo slecht functioneert. Creatieve oplossingen zijn dus hard nodig, maar dan moet je ook de mogelijkheid krijgen om die uit te voeren. Juist dat wordt steeds moeilijker gemaakt, zo stelt de huisarts.
PvdA-GroenLinks: zelfstandig zorgondernemers horen in loondienst
Het radioprogramma van BNR werd opgenomen na het Grote Zorgdebat 2025. Leenstra werd tegenover Kamerlid Julian Bushoff van GroenLinks-PvdA gezet. Tijdens het Zorgdebat vertelde Bushoff nog dat medisch specialisten wat hem betreft tot loondienst moeten worden gedwongen. Het verkiezingsprogramma van de PvdA-GroenLinks viel al eerder op met de boodschap dat zij een solidair zorgstelsel willen, maar ten koste van zelfstandig ondernemers in de zorg. Die moeten volgens PvdA-GroenLinks verdwijnen, net zoals alle zzp’ers in het publieke domein. Tijdens het BNR radioprogramma werd Bushoff gevraagd wat hij vond van het ruimte bieden aan ondernemers in de zorg, zoals huisarts Leenstra voorstaat. Bushoff probeerde de discussie om te buigen naar meer praktijkhoudende huisartsen, maar ‘daar gaat het niet om’ volgens huisarts Leenstra. ‘Het kind wordt nu met het badwater weggesodemieterd‘, door ondernemerschap in de zorg te belemmeren.
Geen wetenschappers, maar zorgprofessionals aan zet
Kamerlid Bushoff geeft aan dat de TU Delft goede ideeën heeft voor het ‘zorgveld’ en dat dit soort innovaties de ruimte moeten krijgen. Dit vindt huisarts Leenstra onzinnig. ‘Waarom moeten er mensen van buitenaf, bijvoorbeeld zorgconsultancy bureaus, mij gaan vertellen hoe ik mijn werk moet doen? Er zijn heel veel verpleegkundigen met heel goede ideeën, maar die hebben niet eens tijd om te pissen, laat staan om een innovatie tot uitvoering te brengen. Waarom gaan politici niet direct naar de zorgverleners toe met een zak geld? Waarom zou er niet een soortgelijk startbudget komen om een fantastische businesscase te maken voor heel veel extra gezonde levensjaren? Dat ís er niet!’ Zorgverleners zijn volgens Leenstra regelmatig oplossingen om zaken te verhelpen die belemmerend werken, maar kunnen daar niets mee.
‘Welwillende zorgondernemers krijgen geen enkele kans’
Ondernemende zorgverleners worden niet tegengehouden omdat hun ideeën slecht zijn, maar omdat het systeem steeds minder ruimte biedt. Ondernemen wordt zorgverleners onmogelijk gemaakt en ‘welwillende zorgondernemers krijgen geen enkele kans’, aldus Leenstra. Wie een probleem probeert op te lossen, loopt vast in regels, financiering en wantrouwen. Subsidies gaan naar instellingen en onderzoeksprojecten, niet naar zorgprofessionals met praktische oplossingen. Juist die oplossingen kunnen de zorg betaalbaarder en werkbaarder maken, zoals Bernard Leenstra terecht stelt. De wil om te vernieuwen is er volop, maar professionals zijn binnen én buiten organisaties niet gepositioneerd om invloed uit te oefenen op wat hen belemmert. Geef ondernemende zorgverleners die dagelijks zien wat er misgaat de ruimte en het vertrouwen om het beter te doen.
