Het wetsvoorstel waarmee de activiteiten van talloze zzp’ers als schijnzelfstandig kunnen worden verklaard, is een stap dichterbij. ZIPconomy rapporteert dat het kabinet akkoord is met het wetsvoorstel van de wet DBA opvolger. De volgende stap is dat het wetsvoorstel wordt voorgelegd via internetconsultatie.
Kabinet akkoord op kritisch wetsvoorstel
Tijdens haar demissionaire status zet het kabinet één van de belangrijkste wijzigingen in arbeidswetgeving stap voor stap door. De opvolger van de wet DBA komt eraan en het wetsvoorstel kan op brede steun rekenen vanuit de Tweede Kamer. Voor zzp’ers die als onderaannemer voor een opdrachtgever werken, is het wetsvoorstel “verduidelijking beoordeling arbeidsrelatie en rechtsvermoeden” van cruciale betekenis. Van pizza koerier tot interim manager en van communicatie professional tot aan ICT specialist: de kans dat onderaannemerschap als ‘schijnzelfstandig’ wordt gezien neemt met deze wet sterk toe. Zodra een opdracht onderdeel uitmaakt van de kernactiviteit van een organisatie en bijvoorbeeld zij-aan-zij plaatsvindt naast collega’s in loondienst, dan is het oordeel ‘schijnzelfstandig’ snel gemaakt. Het wetsvoorstel biedt bij werk dat gebruikelijk is voor een organisatie, alle ruimte om de werkende in een arbeidsovereenkomst te plaatsen. Dat de groep schijnzelfstandigen via deze nieuwe wet veel groter te maken is, past bij het verwijt van minister van Gennip dat elke zzp-er mogelijk schijnzelfstandig is, binnen ‘alle inkomens en alle sectoren’.
Waar komt het wetsvoorstel op neer?
In de kern komt het nieuwe wetsvoorstel erop neer dat een arbeidsovereenkomst niet langer aan drie voorwaarden hoeft te voldoen om te bestaan. Het label ‘schijnzelfstandig’ komt daarmee voor veel zzp’ers een stuk dichterbij. De opvolger van de wet DBA stelt inbedding en aansturing centraal. Op dit moment is ‘loon’, ‘gezag’ en werk op ‘persoonlijke’ titel leidend. Als aan alle drie deze voorwaarden is voldaan, is er pas sprake van een dienstverband. Via het wetsvoorstel wordt de kans op een dienstverband aanzienlijk als er sprake is van werk dat ‘ingebed’ is binnen een organisatie of wanneer er sprake is van ‘aansturing’. Is er sprake van beide omstandigheden dan staat een dienstverband vast. Een arbeidsovereenkomst gaat daarmee van ‘nee geen arbeidsovereenkomst, tenzij’ naar ‘ja een arbeidsovereenkomst, mits’. Tel daarbij op dat iedere werkopdracht apart moet worden beoordeeld; de status van de ondernemer zelf is niet bepalend. Werk dat voor minder dan € 32,24 wordt uitgevoerd zal eveneens in een dienstverband eindigen. Met het wetsvoorstel slaat het kabinet in één keer de discussie over gezag plat en is ook de stap naar een minimum tarief voor de ‘onderkant van de arbeidsmarkt’ gemaakt.
Voor de zorg komen andere spelregels
Het valt ons op dat de media aandacht voor dit wetsvoorstel nihil is, terwijl talloze zzp’ers in allerlei sectoren de kans op het label ‘schijnzelfstandigheid’ zien oplopen. Voor de publieke sector zou je met alle verwijten aan zzp’ers in zorg en onderwijs ook veel onrust verwachten, maar daar liggen de kaarten anders geschud. De zorg is de eerste sector met specifieke afspraken binnen een aparte set aan spelregels. Dit heet het ‘fiscaal kader zzp zorg‘. Deze constructieve beweging zal een duidelijk onderscheid gaan maken tussen schijnzelfstandigen en zelfstandig ondernemers. Voor alle andere sectoren komt dat onderscheid er niet. Daar wordt het oordeel ‘schijnzelfstandig’ vergroot en de status van zelfstandig ondernemerschap verder versmald. Mits het wetsvoorstel aangenomen wordt.
Update: nadat het Fiscaal Kader ZZP Zorg mislukte, zou het traject tussen werkgevers onderling Fiscaal Kompas ZZP Zorg gaan heten.
