De polder is tevreden met de wet DBA en de toegenomen handhaving. De Zelfstandigenwet of zelfs de VBAR voegen weinig toe. Het is één van de reacties op de Zelfstandigenwet, naast de talloze reacties die juist vragen om duidelijkheid.
Internetconsultatie gesloten, 521 reacties
ZZP’ers, opdrachtgevers, intermediairs en landelijke koepels reageerden via de internetconsultatie op het nieuwe concept Zelfstandigenwet. Onze reactie vind je hier. Via de reacties valt terug te lezen hoe organisaties kijken naar een wet die start met zelfstandig ondernemerschap, in plaats van het dienstverband. Het nieuwe wetsvoorstel van de VVD, D66, CDA en SGP moet zzp’ers en opdrachtgevers rechtszekerheid bieden. Vooraf weten waar je aan toe bent. Op die manier kan er een einde komen aan de complexe beoordeling van schijnzelfstandigheid en de angst en onzekerheid bij opdrachtgevers.
Hoe reageren organisaties op de concept wet? We namen ze door. Eén van de meest in het oog springende reacties is die van de Stichting van de Arbeid, een soort woordvoerder van de polder en de Sociaal Economische Raad (SER). De vakbonden van werkgevers en werknemers zijn inmiddels tevreden met de wet DBA.
Polder tevreden, ondanks onrust door handhaving
Zowel de VBAR als de Zelfstandigenwet introduceren spelregels die duidelijkheid bieden aan organisaties en werkenden. Bij de VBAR was dat ‘inbedding = dienstverband’, wat op veel kritiek kon rekenen. Bij de Zelfstandigenwet staat het zelfstandig ondernemerschap meer centraal, wat tot positieve reacties leidde. Hoe dan ook was de oproep vanuit de praktijk vooral om tot meer duidelijkheid te komen, zodat zzp’ers en opdrachtgevers weten waar ze aan toe zijn.
De polder vindt dat zowel de Zelfstandigenwet als de VBAR niets toevoegen en dat aanvullende spelregels niet nodig zijn. Want er is binnen de wet DBA inmiddels duidelijkheid genoeg. “Sociale partners pleiten ervoor de handhaving zijn werk te laten doen. Dit draagt bij aan duidelijkheid, waar werkenden en ondernemingen aan toe zijn.” Wetgeving die daarbovenop komt en nieuwe spelregels introduceert, leidt volgens de polder alleen maar tot verwarring en vertraging.
Voor zzp’ers en opdrachtgevers is het punt juist dat de handhaving op schijnzelfstandigheid tot maximale onduidelijkheid leidt bij opdrachtgevers.
Zorgorganisaties riepen in maart nog op tot duidelijkheid
Zorgorganisaties riepen het kabinet in maart dit jaar nog op om met duidelijke wetgeving te komen, zodat zij “ondubbelzinnig weten hoe ze de flexibele schil wél kunnen vormgeven.” Dit laat zien dat opdrachtgevers in de zorg snakken naar duidelijkheid. Veel zzp’ers ervaren de gevolgen van alle twijfel en terughoudendheid en ook achter de schermen zitten veel zorginstellingen klem. De inzet van zelfstandigen is voor hen essentieel om roosters rond te krijgen en kwaliteit van zorg te blijven bieden. Het is dus des te schrijnender dat werkgevers en werknemerskoepels binnen de polder niet van plan zijn om verduidelijking van wet- en regelgeving te steunen.
Beroepsorganisaties vragen om duidelijkheid
Ook de Federatie Medisch Specialisten, KNMT, LHV en VvAA gaven als organisaties van zorgprofessionals hun reactie op de internetconsultatie. Zij hebben grote zorgen over de gevolgen van de Zelfstandigenwet voor zelfstandig werkende zorgverleners. Zij signaleren dat de voorgestelde regels, zoals de tariefgrens van €75 per uur en de verantwoordingsvereisten, onwerkbaar zijn in de praktijk en tot onrust leiden onder huisartsen, tandartsen en specialisten. De wet zou volgens hen de inzet van zzp’ers onnodig beperken en daarmee de continuïteit en kwaliteit van zorg in gevaar brengen. In plaats van beperkende regelgeving pleiten zij voor behoud van keuzevrijheid en werkbare criteria die aansluiten bij de praktijk van zelfstandige zorgprofessionals. Beroepsorganisatie V&VN, de grootste beroepsorganisatie van ons land, heeft niet gereageerd op de Zelfstandigenwet.
Zelfstandigenorganisaties: op zoek naar duidelijkheid
ZZP belangenorganisaties PZO, ZZP NL en VZN reageerden allen afzonderlijk op de internetconsultatie. De zelfstandigenorganisaties reageren eensgezind positief over het doel van het wetsvoorstel. Vooral meer rechtszekerheid voor zelfstandig ondernemers wordt geprezen. Tegelijkertijd uiten ze stevige kritiek op onderdelen die volgens hen juridisch of praktisch onwerkbaar zijn. Daarmee laten ze zien dat ook de zelfstandigenorganisaties juist op zoek zijn naar meer duidelijkheid. Zo pleiten ze voor een heldere, uitvoerbare Zelfstandigentoets als basis voor erkenning van ondernemerschap. De zelfstandigenclubs wijzen een sectoraal rechtsvermoeden af, omdat dit in de praktijk leidt tot onzekerheid en willekeur. Ook voor de zorg geldt dat de Zelfstandigenwet met zo’n ‘sectorale opt-out’ de onzekerheid in stand houdt. SoloPartners, voor tienduizenden zzp’ers in de zorg een belangenorganisatie, reageerde niet op de Zelfstandigenwet.
Bemiddelaars: behoefte aan concrete criteria
Ook intermediairs en brancheorganisaties van intermediairs reageerden positief op de Zelfstandigenwet. De gezamenlijke koepels van bemiddelaars zoals ABU, Bovib, NBBU, RIM en VvDN, zien een stap richting meer duidelijkheid en rechtszekerheid. Deze organisaties pleiten voor een gelijk speelveld tussen zzp’ers, uitzenders en andere vormen van flexibel werk en benadrukken dat de toets op ondernemerschap werkbaar moet blijven voor alle betrokken partijen. DNZB, bemiddelaar in de zorg, waarschuwde met een eigen inzending dat de huidige onzekerheid rondom handhaving veel opdrachtgevers afschrikt. Samengevat pleiten intermediairs voor duidelijke, werkbare criteria die ook ruimte laten voor de inzet van zelfstandigen in kritische sectoren.
Polder tevreden, praktijk wil duidelijkheid
Ook de reacties op de internetconsultatie voor de Zelfstandigenwet laten zien hoe de verhoudingen rondom de arbeidsmarkt liggen. Vanuit de praktijk is de roep om duidelijkheid vanuit opdrachtgevers en zzp’ers groter dan ooit, maar juist de polder die daarin zouden moeten faciliteren kijkt de andere kant op.
Werkgevers en werknemers zijn tevreden met de huidige wet DBA en de onduidelijkheid die dit al jaren met zich meebrengt. De handhaving op schijnzelfstandigheid, aangevuld met de nodige desinformatie, brengt al maanden angst en onzekerheid onder zzp’ers en opdrachtgevers. Op die manier krijgt de polder wat zij wil. Er wordt vaker vanuit dwang gekozen voor een dienstverband. Daarmee is het logisch dat de polder van mening is dat duidelijkheid via een Zelfstandigenwet of VBAR onwenselijk is. Het mantra ‘vast dienstverband is de norm’, wordt inmiddels in de praktijk via de handhaving afgedwongen. Het bieden van meer duidelijkheid voor de mensen die het werk moeten doen blijft voorlopig uit.
