De eerste reacties op het Fiscaal Kompas ZZP Zorg komen los. Het logische vervolg op het mislukte Fiscaal Kader kan op weinig steun rekenen van vakbond FNV. Landelijke koepels van werkgevers herhalen inmiddels hun intenties: om schijnzelfstandigheid aan te kunnen pakken, moet duidelijk worden wat zelfstandig ondernemerschap is.
Van Fiscaal Kader naar Fiscaal Kompas
Een groot aantal zorgorganisaties willen duidelijkheid over hoe zij het beste om kunnen gaan met de inhuur van zzp’ers in de zorg ná 1-1-2025. Vanaf die datum start de handhaving van de wet DBA weer volledig op. Er werd op duidelijkheid gerekend vanuit het Fiscaal Kader ZZP Zorg, maar een deel van de Belastingdienst noemde het fiscaal kader ‘onuitvoerbaar’ en het kader struikelde. Het vervolg vanuit werkgevers zelf, heet Fiscaal Kompas ZZP Zorg. De landelijke koepels ActiZ, de Nederlandse ggz, NFU, NVZ, VGN en Zorgthuisnl hebben via BOZ+ gezamenlijk de handschoen opgepakt en inmiddels hun leden (zorgorganisaties) geïnformeerd. De koepels voelden zich deze week nogmaals geroepen om uit te leggen waarom dat Kompas ontstaan is. Vakbond FNV liet namelijk weten ‘teleurgesteld en woedend’ te zijn over het bestaan van het Kompas.
FNV: Kompas is dikke vinger naar vast personeel
“Het plan om om zoveel mogelijk zzp’ers te behouden voor de zorgsector … is een dikke vinger naar vaste medewerkers“, zo komt de bestuurder van FNV Zorg & Welzijn haar column in Zorgvisie binnen. Het Kompas is bedoeld om “wetgeving te ontwijken” en de “mazen in de wet op te zoeken”, zo stelt de FNV. Het is volgens deze bestuurder niet in het belang van “de zorg, patiënten, cliënten en vast personeel” om zelfstandig ondernemers te positioneren. Externe inhuur verduurzamen is “het geld met bakken de deur uit doen vliegen” waardoor er “geen geld is voor verbetering van arbeidsvoorwaarden” voor vaste zorgmedewerkers. “Het contrast kan niet groter zijn, het vaste personeel mag het doen met de kruimels… Minder vast personeel leidt tot verdere verschraling van de (kwaliteit) van de zorg.” Samengevat stelt de FNV dat het positioneren van zelfstandig ondernemers ertoe leidt dat zij op deze wijze in de zorg blijven werken en dat dit ten koste gaat van de arbeidsvoorwaarden van het vaste personeel.
Werkgevers: professionele inhuur voorkomt schijnzelfstandigheid
Toen de 3 ministeries betrokken waren bij het fiscaal kader zzp zorg gaf de FNV geen reactie. Zonder de ministeries van Financiën, SZW en VWS forceert de vakbond werkgevers tot – hetzelfde – standpunt als juli vorig jaar. ‘Het doel van het Fiscaal kompas is het zorgvuldig omgaan met wet- en regelgeving rondom de inzet van zzp’ers‘, zo reiken de samenwerkende koepels aan in een tegenreactie. De landelijk koepels stellen zich op het standpunt dat zoveel mogelijk zorgmedewerkers behouden moeten worden voor de zorg en daar maken zelfstandig ondernemers onderdeel vanuit. Werkgevers “streven ernaar zoveel mogelijk te werken met personeel met een vast dienstverband en willen de schijnzelfstandigheid in de sector terugdringen.” Als je iets wil doen aan schijnzelfstandigheid, dan dien je óók duidelijk te maken wanneer er wel sprake is van professionele inhuur. Het doel van het Fiscaal Kompas is dan ook om de samenwerking tussen zelfstandig ondernemers en zorgorganisaties verder te professionaliseren. Met professionele inhuur krijgt schijnzelfstandigheid geen ruimte, zo is de gedachte.
VZOZ: wie stelt nu wie teleur?
ZZP vereniging VZOZ laat in een reactie weten dat de FNV er de afgelopen decennia tijdens CAO onderhandelingen klaarblijkelijk niet in geslaagd is om de arbeidsomstandigheden voor zorgmedewerkers voldoende aantrekkelijk te houden. “In de visie van vakbond FNV staat dat de werkdruk moet worden verminderd, de bureaucratische verantwoording naar beneden moet, het werk aantrekkelijk moet blijven, iedere werknemer in de zorg behouden moet blijven, er goede lonen moeten komen, de werkdruk verlaagd moet worden en er meer waardering voor het vakmanschap moet komen. De afgelopen decennia zijn de omstandigheden alleen maar slechter geworden en lukt het de FNV niet om hier verbetering in te krijgen. De uitstroom neemt toe, de instroom daalt, het ziekteverzuim stijgt, de werkdruk wordt hoger en het werkplezier neemt af. Wie geeft zorgpersoneel nu feitelijk een dikke vinger?”