Voor zzp’ers in de zorg komen de ontwikkelingen van de aankomende jaren neer op hetzelfde, maar intenser. Het tekort aan zorgmedewerkers neemt verder toe, dus de vraag naar ervaren professionals zal verder oplopen. Anderzijds wordt er ook de aankomende jaren geprobeerd om het zelfstandig ondernemerschap in Nederland te belemmeren. Het regeerprogramma laat de grote tegenstrijdigheid tussen zzp en zorg in stand.
Regeerprogramma: tegenstelling tussen ‘zorg’ en ‘zzp’
Het Regeerprogramma kabinet-Schoof is vorige week gepubliceerd. Het programma maakt geen nieuwe keuzes op zowel het dossier ‘zorg’ als het dossier ‘zzp’. Enerzijds hebben we “alle zorgmedewerkers keihard nodig“, anderzijds zou er “juist in de zorg” sprake zijn van schijnzelfstandigheid. Die twee gaan niet samen. Dat zzp het directe gevolg is van de beperkingen van een dienstverband wordt namelijk gemakshalve genegeerd. Zo lang het dienstverband niet aansluit bij de behoefte van zorgmedewerkers, is zzp de laatste strohalm. Gevolg van deze grote tegenstrijdigheid in beleid rond zorg en zzp is dat er op deze manier meer uitstroom zal gaan plaatsvinden. Ruim een kwart van de zzp’ers overweegt de zorgsector nu al te verlaten door al het gedoe. Voor ervaren zzp’ers is het een herhaling van zetten. Het worden jaren met de alom bekende boodschappen. Volgens minister Agema van het ministerie van VWS staat “onze zorg op klappen” en hebben we alle zorgmedewerkers nodig. Volgens de minister van SZW zijn “kinderopvang, zorg en onderwijs kwetsbare sectoren met veel schijnzelfstandigheid” en moet juist daar de aanpak schijnzelfstandigheid worden opgevoerd.
De paragraaf ‘Zorg’ in het kort
Het verlagen van administratieve lasten, het nut van AI, voorrang in de rij bij ernstige klachten en een overheid die vakmanschap en werkplezier voorschrijft.
Dit zijn een aantal punten uit de zorgparagraaf van het Regeerakkoord:
- In 2033 loopt het tekort in de zorg op tot 200.000 zorgmedewerkers. De beschikbaarheid van zorg gaat achteruit;
- Het antwoord op wachtlijsten in de zorg wordt dat burgers met urgente klachten – na triage – voor anderen gaan;
- ‘Vakmanschap en werkplezier’ krijgen een leidraad; opgesteld door het kabinet en ministerie van VWS;
- Er komt een loket voor de ‘arbitrage tussen zorgwetten’. De minste inzet van medewerkers wordt het uitgangspunt;
- Afschaffing van het eigen risico vanaf 2027, zal de druk op de bestaande zorgcapaciteit verder gaan vergroten;
- Administratieve lasten moeten met 50% omlaag. Dit moet ‘tekorten opvangen‘, ‘kosten besparen‘, ‘kwaliteit verbeteren‘, ‘werkdruk verlagen‘ en ‘productiviteit verhogen‘;
- Digitalisering en standaardisatie moet de zorg ‘toegankelijker‘ maken. Onder meer via ‘generatieve kunstmatige intelligentie’;
- Er komt een actuele visie op marktwerking; “beperking van de uitgavengroei” door ondersteuning familie, vrienden, buren en mantelzorgers;
- De tekorten in de ouderenzorg zijn het hoogst van alle zorgsectoren. Deze sector krijgt een eigen ‘Hoofdlijnenakkoord ouderenzorg’.
De paragraaf ‘ZZP’ in het kort
De afkorting ‘zzp’ kwam geen enkele keer voor in het Regeerprogramma. Het komt erop neer dat het beleid van het vorige kabinet wordt voortgezet.
Dit is onze samenvatting van de ontwikkelingen van dit moment:
- Een nieuwe zzp-wet zou de oude wet DBA gaan vervangen, zodat handhaving op schijnzelfstandigheid niet nodig zou zijn;
- Die nieuwe zzp-wet VBAR kreeg veel kritiek, waardoor deze uitgesteld is. Ook in het 2e concept kreeg IB-ondernemerschap geen positie;
- Door dat uitstel wordt de handhaving schijnzelfstandigheid per 1-1-2025 weer actueel. De belangen van de vakbond en Belastingdienst gaan voor;
- Landelijke koepels van werkgevers hebben zorgorganisaties het Fiscaal Kompas ZZP Zorg aangereikt om zzp inhuur te professionaliseren;
- De Belastingdienst werkt daar niet aan mee. Zij bleken de avond voor publicatie het fiscaal kader zzp zorg opnieuw te belemmeren;
- Opdrachtgevers / zorgorganisaties staan nu voor een dilemma: kies ik voor continuïteit van zorg of het risico op kosten bij naheffingen?
Iets meer overzicht? Dit zijn de 3,5 zzp zorg dossiers van dit moment
Dossiers ‘zzp’ en ‘zorg’ staan pal tegenover elkaar
De afgelopen jaren kwam er geen aanpak op de massale uitstroom uit de zorgsector. Begin dit jaar onderstreepte toenmalig minister Helder nog dat de aanpak van de arbeidsmarkt vooral ‘meer tijd‘ nodig heeft. Het gevolg? De krapte op de arbeidsmarkt in de zorg klom tot ongekende hoogtes en dat stijgt de aankomende jaren verder door. Zorgmedewerkers in vaste dienst kregen het steeds zwaarder en de uitstroom wordt steeds groter. Voor iedere zorgmedewerker die op zoek is naar werk, staan er gemiddeld 3,5 vacatures open. De inzet van zzp’ers in de zorg is vanuit dat perspectief noodzakelijk. Toch zet kabinet Schoof druk op de groep, door aan de kant van ‘zzp’ de aanpak van schijnzelfstandigheid juíst in de zorg te laten plaatsvinden. De minister SZW liet vorige week zien de onzekerheid op de arbeidsmarkt te laten bestaan. In een interview met Zorgvisie gaf minister Agema aan dat het onderwerp zzp’ers in de zorg “eigenlijk een onderwerp is voor de minister van Sociale Zaken”. Daarmee laat het Regeerprogramma de grote tegenstrijdigheid tussen zzp en zorg bestaan. Het laatste woord is aan de praktijk.
