De renseigneringsverplichting is een wettelijke regeling die opdrachtgevers zoals zorginstellingen en bemiddelingsbureaus verplicht om gegevens over betalingen aan derden, onder andere zzp’ers, door te geven aan de Belastingdienst. Sinds 1 januari 2022 moeten deze gegevens worden aangeleverd, zodat de Belastingdienst beter zicht krijgt op wie er inkomsten ontvangt buiten loondienst. Net als de Wet DBA maakt de renseigneringsverplichting deel uit van een breder pakket aan fiscale controlemaatregelen die de verantwoordelijkheden van zorgorganisaties en zzp’ers beïnvloeden. Als zzp’er in de zorg betekent dit dat je moet kunnen aantonen dat je daadwerkelijk zelfstandig ondernemer bent. Een goede administratie en kennis van de regels zijn dus belangrijk. Zzp’ers in de zorgsector moeten extra aandacht besteden aan hun administratie vanwege de nieuwe verplichtingen voor opdrachtgevers. In dit artikel lees je wat de renseigneringsverplichting inhoudt, voor wie de regeling geldt, waarom deze belangrijk is en wat jij als zzp’er kunt doen om aan de regels te voldoen.
Lees verder en zorg dat je aan de regels van de renseigneringsverplichting voldoet!
De blog in het kort:
- Opdrachtgevers melden sinds 2022 betalingen aan zzp’ers bij de Belastingdienst
- Zzp’ers in de zorg krijgen meer controle op hun ondernemerschap en belastingpositie
- Goede administratie en afstemming met opdrachtgevers zijn essentieel
Wat is de renseigneringsverplichting?
De renseigneringsverplichting is een fiscale regeling die sinds 1 januari 2022 van kracht is. Deze verplichting houdt in dat opdrachtgevers zoals zorgorganisaties en bemiddelingsbureaus verplicht zijn om gegevens over betalingen aan derden, waaronder zzp’ers en andere flexibele krachten, aan de Belastingdienst door te geven. Het gaat hierbij om gegevens zoals het BSN-nummer, naam, adres, geboortedatum en het totaal uitgekeerde bedrag in een jaar van de zzp’er. Deze verplichting is primair ingevoerd om de belastingheffing te verbeteren en het draagt indirect bij om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. De overheid wil met de regeling meer grip krijgen op zelfstandigen, met name in sectoren zoals de zorg. Het doel van deze regeling is om meer transparantie te creëren over de inkomsten van zelfstandigen en om te voorkomen dat zzp’ers in de praktijk als werknemers worden behandeld zonder de bijbehorende rechten en plichten. Door deze gegevens te verzamelen, kan de Belastingdienst beter controleren of de juiste belasting wordt betaald en of er sprake is van schijnzelfstandigheid. Daarnaast helpt de regeling bij het signaleren en voorkomen van belastingontwijking en foutieve aangiftes. De Belastingdienst kan aan opdrachtgevers naheffingen opleggen (en vanaf 2026 boetes) als blijkt dat een ingehuurde zzp’er niet als zelfstandige wordt erkend onder de Wet DBA. Als zzp’er merk je in de praktijk weinig van het aanleveren zelf. Dit doen je opdrachtgevers. Maar doordat de Belastingdienst deze gegevens automatisch ontvangt, is het extra belangrijk dat jouw aangifte overeenkomt met wat zij ontvangen. De renseigneringsverplichting levert administratieve lasten voor zorgorganisaties én zzp’ers. Wel betekent het dat de Belastingdienst nu vanzelf ook over jouw inkomsten beschikt via deze rapportages. Klopt er iets niet? Dan kun je vragen of je opdrachtgever dit controleert ofcorrigeert. Zorg daarom altijd voor een sluitende administratie en wees voorbereid op mogelijke vragen over je ondernemerschap.
Voor wie geldt de renseigneringsverplichting?
De renseigneringsverplichting geldt in eerste instantie voor opdrachtgevers die een loonheffingsnummer(s) hebben en die betalingen doen aan derden zoals zzp’ers. In de zorgsector zijn dit vaak zorginstellingen en bemiddelingsbureaus. Zij zijn wettelijk verplicht om jaarlijks gegevens over deze betalingen aan te leveren bij de Belastingdienst. Opdrachtgevers zijn niet inhoudingsplichtig voor zzp’ers, wat betekent dat ze geen loonheffingen en premies werknemersverzekeringen hoeven af te dragen. Heb je een overeenkomst van opdracht met een zorginstelling of een serviceovereenkomst met een bemiddelaar? Dan vallen jouw inkomsten onder deze regeling en worden jouw gegevens gedeeld met de Belastingdienst. Opdrachtgevers zijn verplicht om informatie te verstrekken over betalingen aan opdrachtnemers. Het maakt hierbij niet uit of je direct met de zorginstelling werkt of via een tussenpartij opdrachten uitvoert. Zodra een opdrachtgever jou uitbetaalt, is de renseigneringsverplichting van toepassing. De regeling geldt niet als je rechtstreeks wordt betaald door particuliere cliënten. Stuur je bijvoorbeeld rechtstreeks een factuur aan een cliënt voor geleverde zorg, dan valt dit buiten de renseigneringsverplichting. In dat geval ligt de verantwoordelijkheid niet bij de particulier, maar uitsluitend bij formele opdrachtgevers. De Belastingdienst hanteert geformaliseerde beoordelingskaders voor arbeidsrelaties die bestaan uit een combinatie van wettelijke criteria en jurisprudentie om het onderscheid tussen zzp’ers en werknemers te maken.
Gevolgen van de renseigneringsverplichting voor zzp’ers in de zorg?
De invoering van de renseigneringsverplichting heeft belangrijke gevolgen voor zzp’ers in de zorg. Mits correct geclassificeerd als zelfstandige zijn opdrachtgevers niet inhoudingsplichtig voor zzp’ers. Wat betekent dat ze geen loonheffingen en premies werknemersverzekeringen hoeven af te dragen. De renseigneringsregeling verplicht opdrachtgevers echter wel om gegevens over betalingen door te geven aan de Belastingdienst. Betalingen aan zzp’ers die geen BTW factureren (bijv. via de Kleine Ondernemersregeling of vrijgestelde diensten) moeten worden gerapporteerd aan de Belastingdienst onder de renseigneringsverplichting. Er ontstaat meer transparantie over jouw inkomsten. Zzp’ers worden betaald op basis van de daadwerkelijk gewerkte uren en ontvangen geen betaling voor bijvoorbeeld gemiste uren bij ziekte. De Belastingdienst krijgt daarmee een duidelijker beeld van je omzet, wat zowel voordelen als nadelen met zich meebrengt. Een belangrijk al dan niet indirect doel van deze regeling is dat het voor de overheid bijdraagt aan het bestrijden van schijnzelfstandigheid. Voldoe je als zzp’er niet aan de eisen van zelfstandig ondernemerschap? Dan kan dat gevolgen hebben voor je fiscale positie. Denk hierbij aan het verlies van aftrekposten zoals de zelfstandigenaftrek, de MKB-winstvrijstelling of andere fiscale voordelen die specifiek gelden voor zzp’ers.
Belangrijk om te weten: Uiteindelijk is het niet de Belastingdienst, maar een rechter die bepaalt of er sprake is van schijnzelfstandigheid. Jouw formele opdrachtgevers geven gegevens als je BSN, naam, adres, geboortedatum en het totaal gefactureerde bedrag per jaar aan de Belastingdienst. Jij hoeft als zzp’er in het kader van deze regeling zelf niets aan te leveren aan de Belastingdienst zelf. Wel is het belangrijk dat je bij vragen over je ondernemerschap duidelijk kunt onderbouwen dat je écht zelfstandig werkt. Zorg dus voor een goede administratie, heldere overeenkomsten van opdracht en dat je in de praktijk feitelijk werkt volgens deze overeenkomsten. De renseigneringsverplichting kan invloed hebben op je samenwerking met bijvoorbeeld zorginstellingen en bemiddelaars. Denk aan meer administratieve handelingen of verzoeken om aanvullende gegevens. Ook kunnen opdrachtgevers extra controles of aanpassingen doen in overeenkomsten om te voldoen aan hun eigen verplichtingen. Dit kan gevolgen hebben voor de inhoud of voorwaarden van je samenwerking.
Wat verandert er voor zorginstellingen en bemiddelaars?
De renseigneringsverplichting brengt voor zorginstellingen en bemiddelingsbureaus extra verplichtingen en administratieve lasten met zich mee. Sinds 1 januari 2022 zijn zij verplicht om jaarlijks aan de Belastingdienst door te geven over de betalingen die zij doen aan flexibele inhuur zoals zzp’ers. Betalingen aan personeel in loondienst hoeven in het kader van de renseigneringsverplichting niet gemeld te worden. Andere betalingen aan natuurlijke personen (zoals zzp’ers die vrijgestelde diensten leveren) moeten wel worden gerapporteerd onder de renseigneringsplicht. Deze administratieve verplichting vraagt om aanpassingen in de systemen en processen van opdrachtgevers. Dit om zorgvuldig te kunnen registreren welke zzp’er welk bedrag ontvangt en daarmee fouten en mogelijke boetes te voorkomen. Er is een handleiding beschikbaar die uitleg biedt over hoe gegevens aan te leveren aan de Belastingdienst. Daarnaast kan de regeling gevolgen hebben voor de manier waarop zorgorganisaties en bemiddelingsbureaus met zzp’ers samenwerken. Door de toegenomen aandacht voor de aard van de arbeidsrelatie kiezen sommige organisaties ervoor om contracten strikter in te richten. Dit kan leiden tot strakkere, minder flexibele of anders ingerichte voorwaarden. Sommige organisaties kiezen door de renseigneringsverplichting ervoor om scherper te toetsen of iemand daadwerkelijk als zelfstandig ondernemer werkt om risico’s op schijnzelfstandigheid te beperken. De Belastingdienst houdt bovendien actiever toezicht op deze aangeleverde gegevens. Dit betekent dat opdrachtgevers ook rekening moeten houden met controles en handhaving. Onjuiste of onvolledige aanlevering van gegevens kan leiden tot waarschuwingen of zelfs sancties.
Renseigneringsverplichting in de zorg: hoe werkt het in de praktijk?
In de praktijk betekent de renseigneringsverplichting dat opdrachtgevers zoals zorginstellingen en bemiddelingsbureaus jaarlijks aan de Belastingdienst rapporteren. Opdrachtgevers moeten dan de volgende gegevens aanleveren bij de Belastingdienst: uitbetaalde bedragen aan derden, naam, adresgegevens, geboortedatum en BSN-nummer van de zzp’er. Deze gegevens moeten worden aangeleverd via het online gegevensportaal van de Belastingdienst. Dit gebeurt dus via een digitale opgave. Opdrachtgevers moetenzich aanmelden voor een gebruikersnaam en wachtwoord om toegang te krijgen tot het portaal. De gegevens moeten worden aangeleverd uiterlijk 31 januari van het jaar na het jaar waarin de uitbetalingen zijn gedaan.
Als zzp’er hoef je deze reseigneringsgegevens (BSN, NAW, betaalbedragen) niet zelf aan te leveren, maar je krijgt er wel mee te maken. De Belastingdienst koppelt deze informatie aan jouw persoonlijke gegevens. Tijdens het invullen van je aangifte inkomstenbelasting zie je mogelijk al een vooringevuld overzicht van je inkomsten. Wel ben je zelf verplicht om alle inkomsten en kosten (inclusief kostenvergoedingen) correct op te geven in je aangifte inkomstenbelasting. Het is cruciaal dat de gegevens nauwkeurig en volledig worden ingevuld om fouten en mogelijk boetes te voorkomen. Opdrachtgevers moeten ervoor zorgen dat hun administratie op orde is en dat alle benodigde gegevens tijdig worden verzameld. Door regelmatig contact te houden tussen zzp’ers en opdrachtgevers en eventuele onduidelijkheden snel op te lossen, kunnen opdrachtgevers ervoor zorgen dat de gegevens correct worden aangeleverd. Komt jouw eigen administratie niet overeen met de gegevens die door je opdrachtgevers zijn doorgegeven? Dan kan dat leiden tot vragen of correcties van je belastingaangifte. In sommige gevallen kan de Belastingdienst een aangifte automatisch aanpassen of een aanvullend onderzoek starten. Zorg daarom dat je je administratie op orde hebt, controleert of de opgave van je opdrachtgever klopt en kunt aantonen dat je werkt als zelfstandig ondernemer. Zo voorkom je verrassingen en blijf je in controle over je eigen aangifte. De renseigneringsverplichting vervangt het IB-47-formulier gedeeltelijk en benadrukt de noodzaak van gegevensaanlevering aan de Belastingdienst.
Wat moet je als zzp’er in de zorg doen?
Als zzp’er in de zorg is het belangrijk om goed voorbereid te zijn op de gevolgen van de renseigneringsverplichting. Wettelijk gezien zijn opdrachtgevers primair verantwoordelijk voor het correct classificeren van werkrelaties, maar zzp’ers hebben een medeverantwoordelijkheid om hun zelfstandigheid aan te tonen. Dus hoewel de verantwoordelijkheid voor het doorgeven van gegevens bij je opdrachtgevers ligt, heb je als zelfstandig ondernemer wel een aantal belangrijke taken:
Controleer of je onder de renseigneringsverplichting valt
Werk je via een zorginstelling en/of een bemiddelingsbureau? Dan val je waarschijnlijk onder deze regeling. Worden jouw facturen echter rechtstreeks betaald door particuliere cliënten, dan geldt de renseigneringsverplichting niet voor jou. Controleer dit goed, zodat je weet wat je kunt verwachten.
Zorg voor een heldere en sluitende administratie
Houd je inkomsten en uitgaven netjes bij, zodat je snel kunt aantonen welke betalingen je hebt ontvangen. Stem regelmatig af met je opdrachtgevers over de gegevens die zij aanleveren aan de Belastingdienst. Vraag bij twijfel om een overzicht, zodat je weet wat er wordt gerapporteerd. Kortom: ook al hoef je zelf niets aan te leveren voor de renseigneringsverplichting, het is essentieel dat je op de hoogte bent en je zaken op orde hebt. Zorgprofessionals kunnen hunkennis vergroten via scholing over belastingverplichtingen. Zo blijf je als zelfstandig ondernemer in controle en voorkom je fiscale problemen achteraf.
Hoe zorg je dat je voldoet aan de nieuwe regels?
Om als zzp’er in de zorg te voldoen aan de regels rondom de renseigneringsverplichting, is het belangrijk dat je jouw ondernemerschap goed kunt onderbouwen en je administratie op orde hebt. Met de juiste voorbereiding voorkom je problemen bij je belastingaangifte en voldoe je aan de voorwaarden voor het zelfstandig ondernemerschap.
Zorg voor een duidelijke overeenkomst van opdracht
Een heldere en schriftelijke overeenkomst met je opdrachtgever helpt om je zelfstandige positie aan te tonen. Hierin moet onder meer duidelijk staan wat de aard van het werk is, hoe je wordt betaald en dat je zelfstandig verantwoordelijk bent voor je werkzaamheden. Zorg er ook voor dat je in de praktijk feitelijk werkt zoals het is afgesproken in de overeenkomst.
Werk met een goede administratie en boekhouding
Zorg dat je je facturen, betalingen, bonnen, urenregistratie en eventuele contracten overzichtelijk bijhoudt. Dit ondersteunt niet alleen je aangifte inkomstenbelasting, maar helpt je ook om aan te tonen dat je echt als zelfstandig ondernemer werkzaam bent.
Stem af met je opdrachtgevers
Vraag je opdrachtgever of bemiddelingsbureau hoe zij de renseigneringsverplichting toepassen. Check welke gegevens zij rapporteren aan de Belastingdienst en stem dit af met je eigen administratie. Zo voorkom je verschillen en mogelijke correcties. De Belastingdienst houdt actiever toezicht op de aangeleverde gegevens, wat betekent dat opdrachtgevers ook rekening moeten houden met controles en handhaving.
Schakel hulp in als je twijfelt
Heb je vragen over je fiscale positie of twijfel je of je administratie voldoet aan de wettelijke eisen? Overweeg dan om advies in te winnen bij een boekhouder of belastingadviseur. Deze kan je adviseren over hoe je voldoet aan de regels. Zo ben je goed voorbereid en minimaliseer je de kans op fiscale verrassingen.
Mogelijke gevolgen voor de toekomst
De renseigneringsverplichting heeft niet alleen directe gevolgen, maar kan op de langere termijn ook impact hebben op de positie van zzp’ers in de zorg. De overheid en de Belastingdienst krijgen meer inzicht in de inkomsten en de arbeidsrelaties van zorgprofessionals en hun opdrachtgevers. En daardoor ontstaat er meer grip op mogelijke schijnzelfstandigheid. Dit kan grote impact hebben op hoe zorgorganisaties en bemiddelingsbureaus omgaan met het inhuren van zelfstandige zorgverleners. Met de renseigneringsverplichting kan de Belastingdienst gerichter beoordelen of je daadwerkelijk als zelfstandige werkt of dat er sprake is van een verkapt dienstverband. Als blijkt dat je niet voldoet aan de criteria voor zelfstandig ondernemerschap, kan dit gevolgen hebben voor je fiscale status en leiden tot het verlies van belastingvoordelen zoals de zelfstandigenaftrek of de MKB-winstvrijstelling.Zorginstellingen en bemiddelingsbureaus willen risico’s vermijden. De kans bestaat dat meer opdrachtgevers ervoor kiezen om zelfstandig zorgprofessionals in dienst te willen nemen in plaats van via een overeenkomst van opdracht te werken. Voor zelfstandigen betekent dit mogelijk minder keuzevrijheid en minder flexibiliteit in hun werkzaamheden. Het is daarom belangrijk dat je je als zorgprofessional goed voorbereidt en opdrachtgevers kunt laten zien dat je werkt volgens de richtlijnen voor veilig inhuren. De renseigneringsverplichting past binnen een bredere beweging waarin de overheid het fiscale speelveld voor zelfstandigen wil herzien. Het is belangrijk om alert te blijven op veranderingen voor zzp’ers en je voor te bereiden op mogelijke aanpassingen in de wetgeving.
Conclusie
De renseigneringsverplichting verandert mogelijk de manier waarop zzp’ers in de zorg samenwerken met hun opdrachtgevers. Sinds 1 januari 2022 zijn opdrachtgevers verplicht om jaarlijks gegevens over betalingen aan zelfstandigen aan de Belastingdienst door te geven. Voor zzp’ers betekent dit meer transparantie, maar ook de noodzaak om je verantwoordelijkheid te nemen en jouw ondernemerschap goed te kunnen onderbouwen. Een goede administratie, duidelijke overeenkomsten die je in de praktijk brengt en regelmatige afstemming binnen een duurzame relatie met opdrachtgevers zijn cruciaal om problemen te voorkomen.
Wil je weten of jij goed bent voorbereid?
Heb je vragen over wat de renseigneringsverplichting betekent voor jouw situatie? Neem gerust contact met ons op. Download onze handige checklists zoals de risico checklist of maak gebruik van onze diensten speciaal voor zzp’ers in de zorg.
