In plaats van zzp’ers, zijn slecht werkgeverschap en achterhaald beleid het probleem, betoogt Jan-Willem Duim van Flexonderwijs. Want zelfstandig ondernemerschap is een duurzame werkvorm en een vast onderdeel van werkenden in Nederland. In dit artikel bespreken we met Jan Willem de situatie van zzp’ers in het onderwijs. Die sterk overeenkomt met de situatie in de zorg.
Interview door Paulien den Bode
Ook zzp in het onderwijs gaat door
Zelfstandigen in de sectoren onderwijs, zorg en kinderopvang worden steeds vaker samengeraapt als ‘zzp’ers in de publieke sector’. Het zouden sectoren zijn waar er ‘vanzelfsprekend’ veel sprake zou zijn van schijnzelfstandigheid. Zonder dat dit bewezen wordt. Jan-Willem Duim zet zich als zelfstandig docent in voor zzp’ers in het onderwijs. Hij doet dit via het platform Flexonderwijs, waar hij directe contractering tussen scholen en zzp’ers faciliteert. Jan-Willen ziet dat ook in het onderwijs de trend naar zelfstandig werken alleen maar toeneemt.
Het aantal zzp‘ers in het onderwijs is verdubbeld
Ook in 2025 is de aanwezigheid van zzp‘ers op de arbeidsmarkt onomkeerbaar gebleken. De handhaving op schijnzelfstandigheid heeft hen niet verdreven. Integendeel, hun aantal is gegroeid. Jan-Willem: “Afgelopen jaar is het aantal zzp‘ers in het onderwijs zelfs verdubbeld. Steeds meer schoolbesturen volgen de keuze van scholen om met zzp‘ers samen te werken. Daardoor groeit het aantal zzp-opdrachten ook weer. Ons zzp-bestand bestaat uit goed opgeleide en ervaren onderwijsprofessionals, die weten wat er speelt in het onderwijs. Zij zijn van meerwaarde voor scholen of onderwijsinstellingen die specifieke expertise en onderwijsuren nodig hebben. Zzp‘ers met een achtergrond in zorg en kinderopvang melden zich ook bij ons voor opdrachten in het onderwijs. Hun aanmelding is niet altijd passend gezien hun opleiding. Enkelen vinden een opdracht, als hun profiel aansluit bij de vraag van de school.”
Zzp‘ers zijn een wezenlijke aanvulling op de schoolorganisatie
Pogingen van de overheid zzp‘ers in groten getale in loondienst te krijgen is mislukt. Zzp ‘ers blijven ondernemen. Ze hebben meer werkplezier en zijn gezonder blijkt uit onderzoek door TNO en CBS. Jan-Willem: “Gelukkig zijn ze gebleven, want zzp‘ers zijn een wezenlijk aanvulling op de schoolorganisatie. Scholen hebben behoefte aan een flexibele schil van onderwijsprofessionals. Ze zijn nodig voor de continuïteit en de kwaliteitsontwikkeling van het onderwijs. Zzp’ers bieden vaste docenten ademruimte voor onderwijsontwikkeling, vervangen bij ziekte of leveren tijdelijk specifieke pedagogische kwaliteiten. Daarom kiezen scholen en schoolbesturen voor samenwerking met zelfstandige onderwijsprofessionals. In het onderwijs is zzp-schap is een passende werkvorm naast het vaste dienstverband.”
Een verbod op zzp-schap is geen oplossing
Politici denken dat zij mensen met dwang in loondienst krijgen. Voor in het publieke domein wordt vrij eenvoudig gesteld dat er sprake zou zijn van schijnzelfstandigheid. Maar het vaste dienstverband werkt simpelweg niet voor iedereen. Oplossingen daarvoor blijven uit. Dat bleek ook op Prinsjesdag 2025. Jan-Willem: “Ondernemerschap is voor veel mensen een blijvende keuze, dus een verbod op zzp-schap is geen oplossing. De arbeidsmarkt biedt in de praktijk nu al een variatie aan werkvormen, die passen bij de leefstijl en levensfase van werkenden. Volgens mij is het verbod op zzp‘ers een laatste stuiptrekking van politici met achterhaalde opvattingen. Cijfers laten zien dat 1 op de 5 werkenden zzp ‘er is. Dat is een grote groep en de politiek kan daar niet meer omheen. In mijn ogen is er een strategie nodig waarmee we alle werkenden op de arbeidsmarkt houden en zodat zij van waarde kunnen zijn. Een deel van de oplossing ligt voor het oprapen: Bied ruimte voor een variatie aan werkvormen en stop het ontmoedigen van zelfstandig ondernemerschap.”
Welke oplossingen zie jij? Neem voor een interview contact met ons op via onze contactpagina
