De startersaftrek verdwijnt vanaf 2027, onder het mom van een steunpakket vanwege de gestegen energiekosten. Daarmee wordt de zoveelste fiscale aftrekpost voor ondernemers afgebouwd. Zelfstandigenorganisaties staan sinds de start van hun betrokkenheid bij de polder buiten spel. De positie van ondernemers ging namelijk sinds 2021 steeds verder achteruit.
Startersaftrek verdwijnt vanaf 2027
Het kabinet heeft aangekondigd dat de startersaftrek per 1 januari 2027 wordt afgeschaft. De oorlog in Iran doet de olie- en gasprijzen stijgen en er is een pakket aan maatregelen bedacht om de financiële pijn voor burgers te verlichten. Daar blijkt een maatregel tussen te zitten die de startersaftrek vanaf 2027 doorstreept. Zo betalen ondernemers bovenop de kostenstijgingen waar ook zij zelf last van hebben.
Al jaren worden fiscale maatregelen zoals de startersaftrek bekritiseerd, maar tot op heden werden rapporten hierover niet heel serieus genomen. Tot nu toe. Nu er geld nodig is voor een steunpakket blijken rapporten ineens doorslaggevend. “De (starters)regeling is negatief geëvalueerd op doeltreffendheid” en “een aanzienlijk deel van het voordeel komt terecht bij ondernemers die ook zonder deze regeling zouden starten”, zo luidt het nu. Zo wordt de conclusie logisch gemaakt dat de startersaftrek 2027 moet stoppen.
Wat is de startersaftrek?
De startersaftrek is een fiscale aftrekpost van € 2.123 per jaar. Een ondernemer kan deze aftrek maximaal drie keer toepassen binnen de eerste vijf jaar van zijn onderneming. Je hebt als ondernemer recht op de startersaftrek als je recht hebt op de zelfstandigenaftrek. Recht op zelfstandigenaftrek bestaat voor de belastingplichtige die kwalificeert als ondernemer voor de inkomstenbelasting (IB-ondernemer) én voldoet aan het urencriterium van 1.225 uur per kalenderjaar.
Er komt geen overgangsregeling, wat betekent dat als je dit jaar voor het eerst recht hebt op de startersaftrek het daarbij blijft. De resterende twee mogelijkheden voor aftrek de jaren erna worden doorgestreept. Als je dit jaar voor de twee keer van de drie gebruik maakt van de startersaftrek, heb je ook volgend jaar geen recht meer op de regeling.
Complete pakket fiscale aftrekposten nu afgebouwd
Om het zzp-schap te ontmoedigen hebben opeenvolgende kabinetten in samenwerking met de polder twee ontwikkelingen gestimuleerd.
- Het afbouwen van de fiscale voordelen die horen bij het ondernemerschap;
- Het introduceren van fiscale kostenposten om de kostprijs van ondernemers op te drijven.
De fiscale positie van IB-ondernemers is daarmee sterk verslechterd. Het verschil tussen werknemers en zzp’ers moet zo klein mogelijk gemaakt worden volgens de politiek en polder van werkgevers en werknemersorganisaties.
“Om een gelijker speelveld tussen werknemers en zelfstandigen te bereiken, treft het kabinet … fiscale maatregelen. Het gaat hierbij om de (versnelde) afbouw van de zelfstandigenaftrek, uitfasering van de fiscale oudedagsreserve (FOR) … Daarnaast draagt de verlaging van de MKB-winstvrijstelling naar 13,31% in 2024 en 12,7% in 2025 ook bij aan het creëren van een gelijker speelveld.” – staatssecretaris van Financiën, 2026. Hoe is dat bereikt?
- De zelfstandigenaftrek werd sinds 2020 van € 7.280 tot inmiddels € 900 afgebouwd;
- MKB-winstvrijstelling ging van 14% terug naar 13.3% in 2024 en inmiddels naar 12,7%;
- De startersaftrek a € 2123 x 3 in de eerste vijf jaar gaat naar € 0 vanaf 2027;
- Pensioen opbouwen via de Fiscale oudedagsreserve (FOR) werd per 2023 afgebouwd;
- De verplichte AOV wordt een kostenpost en zal met 5,4% max € 171 per maand kosten.
De afbouw van fiscale voordelen voor zelfstandigen is dus geen incident, maar een doorlopende trend die in 2020 is ingezet met de afbouw van de zelfstandigenaftrek. Opvallend is dat deze afbouw plaats vond in dezelfde periode waarin zelfstandigenorganisaties aan tafel zitten bij beleidsvorming.
Zelfstandigenorganisaties staan al jaren buiten spel
Sinds 2021 werken zzp belangenorganisaties samen in VZN, Vereniging Zelfstandigen Nederland. Een jaar later was de boodschap dat de positie van zzp’ers stevig zou verbeteren, omdat VZN opgenomen was in de polder van werkgevers en werknemers. Dat pakte de afgelopen vijf jaar in de praktijk heel anders uit.
- De fiscale positie van zzp’ers is fors verslechterd door het schrappen van steeds meer aftrekposten;
- Ook al raakt de handhaving op schijnzelfstandigheid zelfstandig ondernemers, VZN is vóór de handhaving.
Aan tafel zitten sinds 2021 betekent dus in de praktijk ‘tekenen bij het kruisje’, of simpelweg niet geïnformeerd worden over maatregelen die zzp’ers treffen.
Uiteraard proberen zzp-belangenorganisaties zo goed mogelijk te verhullen dat ze bij al dit soort maatregelen buitenspel staan. Zoals bij de startersaftrek. Zo laat ZZP Nederland in een artikel weten dat het schrappen van de startersaftrek een “klap voor startende ondernemers” is. Platform Zelfstandig Ondernemers (PZO) en Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) roepen wederom op “duidelijk en stabiel beleid”, in plaats van een incidentele ingreep zoals deze. SoloPartners wijst op de stapeling van maatregelen die zelfstandigen raken. Ondertussen blijven deze partijen aan tafel zitten bij de organisaties die de positie van de zzp’er steeds verder schaden.
Ook dit keer beloven de zzp organisaties weer ‘in overleg’ te gaan met de overheid, maar de uitkomst daarvan laat zich raden. Zzp’ers zijn verontwaardigd over de stapeling van maatregelen die hen jaar op jaar treffen, juist op het moment dat zzp-belangenclubs hadden beloofd een verschil te gaan maken. We voegen de startersaftrek in het rijtje maatregelen dat de positie van zelfstandigen steeds verder afpelt.
