De aanpak van zorg zzp’ers via de huidige handhaving op schijnzelfstandigheid is niet goed voor vaste medewerkers. De vakbond FNV doet onderzoek en vraagt zich af of de aanpak van zorg zzp’ers wel goed is voor vaste medewerkers.
Handhaving schijnzelfstandigheid = overbelasting vaste medewerkers
Nu zzp’ers in de zorg niet massaal terugkeren in een dienstverband, wordt er een groter beroep gedaan op vaste medewerkers om de gaten in het rooster dicht te lopen. Dit leidt logischerwijs tot overbelasting en meer verzuim. Alleen al deze zomer staan er tienduizenden diensten open die niet worden vervuld. De handhaving schijnzelfstandigheid verslechtert de werkomstandigheden van vaste zorgmedewerkers. Na jaren waarin de vakbond stelde dat het allemaal zonder zzp’ers moest, maakt de FNV nu een draai en kantelt van houding. Zorgpersoneel in vaste dienst lijdt onder de handhaving Wet DBA, lijkt het nieuwe standpunt te worden. Als je vóór handhaving schijnzelfstandigheid bent, haal je je overbelasting van vaste medewerkers op de hals. De vakbond doet onderzoek onder vaste medewerkers in de GGZ en Gehandicaptenzorg.
‘Veiligheid in de zomerperiode’
De FNV bevraagt zorgprofessionals naar structurele personeelstekorten op de werkvloer. De titel van het onderzoek luidt ‘Veiligheid in de zomerperiode’ en gaat in op de werkomstandigheden onder druk van personeelstekorten. Zorgprofessionals wordt gevraagd naar de gevolgen van het tekort aan collega’s. Wat opvalt is dat de aankondiging uit de brief “we willen onderzoeken … of de wet DBA … een rol speelt”, zich uiteindelijk niet vertaalt naar concrete vragen over de handhaving over schijnzelfstandigheid in de vragenlijst. Het blijkt te spannend om directe vragen te stellen over zzp blokkades en de gevolgen van minder flex. Een aantal vragen verdiepen weliswaar op het personeelstekort, maar koppelen dit direct het container begrip ‘toegenomen onveiligheid’. Vakbond FNV plaatst daarmee de vragen over hoge werkdruk in een frame van ‘veiligheid op de werkvloer’, in plaats van hoge werkdruk door de aanpak schijnzelfstandigheid. Zo’n standpunt zou voor de vakbond namelijk weleens erg spannend kunnen zijn.
De FNV in 2024: ‘zzp’ers inzetten is vaste medewerkers benadelen’
De vakbond FNV en daarmee ook FNV Zelfstandigen, maken onderdeel uit van de polder van werkgevers- en werknemersorganisaties. Deze polder is al jaren de motor achter het anti zzp beleid van de afgelopen kabinetten. De aanpak schijnzelfstandigheid wordt uitvoerig gesteund, want het ‘dienstverband is de norm‘. Zo vond FNV bestuurder Elise Merlijn een oplossing voor het werken met zzp’ers in de zorg een jaar geleden nog een ‘dikke vinger naar het vaste personeel’. Meewerken aan een Fiscaal Kompas ZZP Zorg door zorgorganisaties, was volgens haar hetzelfde als je eigen vaste medewerkers in de kou laten staan. “Met teleurstelling en woede constateren we dat brancheorganisaties (van werkgevers, red.) uit alle macht de mazen in de wet opzoeken”, aldus de FNV destijds. Via onderstaand radio item van augustus vorig jaar werd het standpunt van de FNV in 2024 duidelijk.
De FNV in 2025: is zzp’ers belemmeren vaste medewerkers benadelen?
Diezelfde bestuurder Merlijn tekent nu de brief die verzonden is naar zorgmedewerkers en nodigt hen uit voor onderzoek naar overbelasting door de handhaving schijnzelfstandigheid. Daarmee onderzoekt de FNV of de aanpak van zorg zzp’ers gevolgen heeft voor vaste medewerkers, zes maanden nadat de handhaving is gewijzigd. Eerder dit jaar gaf die andere – vakbond NU’91 – al aan dat vaste medewerkers de prijs betalen van het terugdringen van zzp-inzet. Door eerst zelf onderzoek te doen stelt de FNV een definitief standpunt hierover nog even uit. Toch wil de vakbond weten via onderzoek onder vaste medewerkers of het steunen van de handhaving schijnzelfstandigheid in de zorg wel verstandig is.
Is het zzp standpunt van de polder nog het standpunt van FNV?
De vraag wordt inmiddels of het zzp standpunt van de polder nog het zzp standpunt van de FNV is. Want de aanpak schijnzelfstandigheid wordt tot nu toe gesteund door diezelfde FNV. De polder gaf onlangs aan dat nieuwe zzp wetgeving niet nodig is, want de huidige wet DBA en de aanpak schijnzelfstandigheid hebben het juiste effect. De onrust door handhaving speelt de polder in de kaart, omdat angst en onzekerheid regeren onder opdrachtgevers. In de zorgsector echter heeft de aanpak schijnzelfstandigheid niet het juiste effect. Voor vaste medewerkers.
We schreven al eerder dat de FNV een dubbele moraal hanteert. Ze slaagt er niet in om de werkomstandigheden voor vaste medewerkers te verbeteren, maar is ook tegen zzp. Terwijl die twee juist met elkaar samenhangen. Wie niet zorgt voor een aantrekkelijk dienstverband, hoeft zich niet te verbazen over de groei van het zelfstandig ondernemerschap. Als je zzp belemmert door angst en onzekerheid te zaaien onder opdrachtgevers, dan worden vaste medewerkers meer belast door die opdrachtgevers. Uiteindelijk hebben zorgorganisaties zorgplicht en moet de zorg toch geleverd worden. Dus worden vaste zorgmedewerkers gevraagd om de gaten in het rooster dicht te lopen. Terwijl zzp’ers in de zorg thuis afwachten op wat komen gaat.
