De handhaving op schijnzelfstandigheid doet zorgorganisaties zoeken naar alternatieven voor flexibele inzet. Niet zelden komen daarbij de regionale arbeidsovereenkomst, uitzenden en detacheren als ‘logische’ alternatieven naar voren. Slogans als ‘werken als zzp’er in loondienst’ moeten de zzp’er verleiden om over te stappen. Voor zorgmedewerkers zelf is een regionaal dienstverband, uitzenden en detacheren niet hetzelfde als zzp. Hoe zit dat?
Uitzenden en detacheren als veilige optie?
Zorgvisie berichtte deze week dat onder intermediairs en zorgorganisaties de strijd om de zzp’er is losgebarsten. Zorgorganisaties proberen zzp’ers te verleiden om weer in vaste dienst te komen, door te stellen dat werken voor een uitzendbureau of detacheerder schijnzekerheid biedt. Uitzendbureaus en detacheerders bieden een aantal loonschalen meer om zzp’ers te verleiden hun zelfstandige bestaan in te ruilen voor een flexibel bestaan in loondienst. Enerzijds concurreren zorgorganisaties en intermediairs dus hard met elkaar, maar anderzijds blijken ze elkaar ook nodig te hebben voor continuïteit. Ondanks het voornemen om te bezuinigen, schakelen zorgorganisaties nog steeds uitzendbureaus en detacheerders in om personeelstekorten te dekken. Dit leidt tot stijgende kosten, onder meer door 21% BTW en hogere salarissen dan in vaste dienst. Ook uitzenden en detacheren biedt zorgmedewerkers de mogelijkheid om gebruik te maken van marktwerking. Met alle onrust rondom de handhaving schijnzelfstandigheid, wordt uitzenden en detacheren als een oplossingsrichting gezien, omdat je in deze constructies verloond wordt. De vraag is of uitzenden, detacheren of een regionale arbeidsovereenkomst door de zzp’er als alternatief wordt gezien.
‘Werken als zzp’er in loondienst’
Via webinars, webpagina’s en online advertentie campagnes wordt de zzp’er inmiddels verteld dat een flexibel dienstverband, een regionale flexpool, uitzenden of detacheren hét alternatief is voor zzp. ‘Werken als zzp’er in loondienst’ dus. Tot nu toe laten zzp’ers in de zorg echter geen massale interesse zien in uitzenden, detacheren of een regionaal dienstverband. De huidige onrust veroorzaakt vooral dat ruim een kwart van de zzp’ers nu al overweegt de zorgsector te verlaten. Dat wordt mogelijk 75% bij een gedwongen dienstverband. Uit eigen onderzoek blijkt dat slechts 2% van de zzp’ers in de zorg geïnteresseerd is in uitzenden.
Slechts 2% van de zzp’ers blijkt geïnteresseerd in uitzenden
Deze zomer deden we onderzoek onder zzp’ers. Is een dienstverband wel een optie? We ontvingen ruim 1000 reacties. Voor 20% van de respondenten (n=200) geldt dat zij een vorm van dienstverband zouden kunnen overwegen. Van die groep waren 20 personen geïnteresseerd in een dienstverband bij een regionaal werkgever of een uitzendbureau. 29 personen gaven aan dat zij werken bij een detacheerder kunnen overwegen. 20 personen op 1000 respondenten is 2%. Voor detachering was een percentage van 3% van de respondenten geïnteresseerd. De meeste aandacht van zorgmedewerkers die een dienstverband overwegen, gaat uit naar een zorgorganisatie als werkgever. Dit gold voor 13% van alle respondenten van dit onderzoek.
Waarom uitzenden en detacheren niet hetzelfde is als zzp
Waarom is uitzenden, detacheren of een regionale arbeidsovereenkomst nu niet direct een aantrekkelijk alternatief. Onderzoek door zorgorganisaties zelf bevestigde al eerder de drijfveren achter zzp. Het zit hem vooral op eigen regie en flexibiliteit wat zzp zo aantrekkelijk maakt. Eigen regie gaat met name over de hoeveelheid werk en wanneer er gewerkt wordt. Flexibiliteit zit hem op het zelf kunnen combineren van werk en privé en ook het wisselen van opdrachten tussen zorgsectoren. De zzp’er functioneert als solist en heeft het op deze onderwerpen volledig zelf voor het zeggen. Bij een regionale arbeidsovereenkomst, uitzenden en detacheren is dat niet hetzelfde. Bij een regionale arbeidsovereenkomst, uitzenden of detacheren is er een driehoeksverhouding tussen de zorgmedewerker, de organisatie waarvoor gewerkt wordt en de organisatie waar de medewerker geplaatst wordt. Deze ‘derde’ partij gaat iets vinden van de inzet van de zorgmedewerker, aangezien deze de zorgmedewerker betaalt. De relatie tussen een zzp’er en opdrachtgever is één op één en brengt een heel andere dynamiek met zich mee.
Praktijkvoorbeeld
Een zorgmedewerker heeft morgen een privé verplichting waar zij niet onder uit kan.
- Een bemiddelingsbureau of zorgorganisatie X belt de zorgmedewerker, die zzp’er is. Er is behoefte aan een dagdienst bij zorgorganisatie X. De zzp’er geeft aan dat zij niet beschikbaar is. Het bureau of zorgorganisatie belt andere zzp’ers en zoekt verder naar een andere oplossing. De zorgmedewerker heeft geen inkomen, want heeft niet gewerkt;
- Een uitzendbureau belt de zorgmedewerker, die een vaste uitzendovereenkomst heeft. Er is behoefte aan een dagdienst bij zorgorganisatie X, een gewaardeerde klant van het uitzendbureau. Het bureau heeft contractuele leveringsverplichting. De zorgmedewerker geeft aan dat zij niet beschikbaar is. Het bureau geeft aan dat er iemand geleverd moet worden en deze medewerker de enige optie is;
- Een detacheringsbureau belt de zorgmedewerker, die als gedetacheerde een vast contract en vast inkomen heeft. Er is behoefte aan een kennismaking bij zorgorganisatie X voor een opdracht van zes maanden. De zorgmedewerker geeft aan dat zij niet beschikbaar is voor een kennismaking morgen. Het bureau geeft aan dat morgen de kennismaking gesprekken zijn en meerdere bureaus kandidaten voorstellen;
- Een flexpool belt de zorgmedewerker, die een regionale arbeidsovereenkomst en vast inkomen heeft. Er is behoefte aan een dagdienst bij zorgorganisatie X, één van de deelnemende organisaties van de regionale flexpool. De flexpool heeft de opdracht om flexibele krachten te leveren. De zorgmedewerker geeft aan dat zij niet beschikbaar is. Het bureau geeft aan dat er iemand geleverd moet worden en deze medewerker de enige optie is.
Bij een regionaal dienstverband, uitzenden en detacheren verschuift de verantwoordelijkheid van het organiseren van werk, en de zekerheid van inkomen naar een derde partij. Om die reden is een regionaal dienstverband, uitzenden of detacheren niet hetzelfde als zzp. Het is anders werken in de zorg dan zzp dat is. Het wordt daarmee logisch waarom zzp’ers niet massaal staan te springen om over te stappen naar een flexibele, maar verloonde arbeidsrelatie.
