Wat hebben zorgorganisaties, bemiddelaars en zzp’ers nodig om professioneel met elkaar te kunnen samenwerken? Nu het fiscaal kader mislukt is en werkgevers hun eigen weg gaan komt er een meer uniforme werkwijze aan. We doen we een voorspelling over welke 3 ingrediënten nodig zijn voor professionele inhuur van zorg zzp.
Het doel: gezag voorkomen en regie over inhuur
Het fiscaal kader zzp zorg is mislukt. Toch is er alle reden om aan te nemen dat de samenwerking tussen zzp’ers en zorgorganisaties nu verder zal professionaliseren. De koepels van werkgevers gaan namelijk hun eigen weg en informeren hun leden (de zorgorganisaties) over hoe zij het beste zzp’ers in kunnen huren. Garantie dat zzp inhuur op die manier 100% veilig wordt komt er niet, maar de zorgorganisaties moeten wat. “We zullen nu onze leden gaan informeren zodat ze voorbereid zijn op de situatie per 1 januari 2025 (handhaving wet DBA, red.). Dat betekent dat we op basis van huidige regels een verduidelijkingsslag gaan maken“, zo stellen de werkgevers koepels. Dat de zorgkoepels dezelfde informatie gaan communiceren richting hun leden is nieuw. De brancheorganisaties zien zzp’ers in de zorg als “als onderdeel van de noodzakelijke flexibiliteitsbehoefte” en “willen deze inbedden in de verantwoordelijkheden voor de kwaliteit en continuïteit van zorg.” Wat willen zorgorganisaties? Het voorkomen van gezag zodat er veilig kan worden ingehuurd enerzijds en regie over inhuur zodat de vast- flex verhoudingen gezonder worden anderzijds. Welke 3 ingrediënten zijn daarvoor nodig?
1. een goede overeenkomst tussen zzp’er en opdrachtgever
Het voorkomen van gezag is dé prioriteit in de relatie tussen zorgorganisatie en zzp’er. Als er zonder gezag wordt gewerkt voorkom je een dienstverband voor de opdrachtgever en schijnzelfstandigheid bij de zzp’er. Hoe pak je dat aan en hoe leg je dat precies vast? De afgelopen jaren is er binnen de zorg lang naar een antwoord gezocht via modelovereenkomsten. Het bleek moeilijk voor instellingen om een modelovereenkomst te beschrijven die de zzp’er buiten dienstverband zou houden. Halverwege vorig jaar was er echter een doorbraak met een goedgekeurde modelovereenkomst. De Nederlandse Zorg Bemiddelaar (DNZB) werd “de eerste en enige bemiddelaar die een Modelovereenkomst hanteert die volledig is goedgekeurd door de Belastingdienst, gericht op de dienstverlening van zzp’ers binnen zowel de extramurale als de intramurale zorg.” Daarmee werd duidelijk dat het wel degelijk mogelijk blijkt om zzp’ers in de zorg buiten dienstverband te laten werken. Een landelijk gebruikte overeenkomst tussen zzp’er en opdrachtgever komt dichterbij en we verwachten dat dit een belangrijk uitgangspunt wordt bij de inhuur van zzp’ers.
2. een standaard lijst aan eisen
We verwachten dat er een standaard lijst aan eisen voor zzp’ers zal ontstaan. Het zou logisch zijn als deze lijst zich gaandeweg doorontwikkelt naar de laatste inzichten. Tijdens onze werkzaamheden voor zorgorganisaties zien we dat lang niet altijd bij iedereen bekend is waar een zzp’er in de zorg aan moet voldoen. Of onder welke regelgeving de zzp’er valt. Nu de brancheorganisaties van zorgorganisaties zelf hun leden gaan informeren, neemt de informatievoorziening toe en wordt deze eenduidig. We verwachten dat er een standpunt zal komen over wat er (landelijk) van een zzp’er verwacht mag worden. Deze lijst zal een soort landelijke standaard worden, waar zzp’ers bij onderaannemerschap op bevraagd kunnen worden. Deze eisen zullen via opdrachtgevers zelf, flexbureau’s en bemiddelaars hun weg vinden naar zzp’ers. Een dienstverlener zoals ZZP-erindezorg.nl zal op haar beurt zzp’ers gaan ondersteunen om te kunnen voldoen aan de eisen. Keurmerken zullen mogelijk hun norm aanpassen naar die standaard lijst.
3. meer eigen verantwoordelijkheid voor de zzp’er
Op dit moment is lang niet iedere zzp’er in de zorg een zelfstandig ondernemer. Dit is zorgorganisaties en zorgmedewerkers in loondienst een doorn in het oog. Zij zien mensen die zichzelf voor gezonde tarieven verhuren, maar soms over onvoldoende kennis en werkervaring beschikken. Sterker nog, er wordt soms gefraudeerd en lang niet iedereen blijkt bevoegd en bekwaam te zijn voor het werk. Daar is de sector niet mee geholpen en levert frustratie op. Naast cliënten en collega’s in een vast dienstverband hebben ook goede zzp’ers te lijden onder deze slechte voorbeelden.
Wat aan de andere kant opvalt is dat keurmerken die juist een check doen op kwaliteitseisen tot nu toe nooit doorgebroken zijn als eis bij opdrachtgevers. Als gevolg daarvan worden keurmerken ook door bemiddelaars zelden als een verplicht onderdeel gezien. Er liggen dus kansen om de zzp’er zelf aan te laten tonen dat zij voldoen aan de eisen van het zelfstandig ondernemerschap en zaken zoals de Wtza en Wkkgz. We verwachten dat er door zorgorganisaties een groter beroep zal worden gedaan op de eigen verantwoordelijkheid van zzp’ers. Dit kan door middel van het zelf verklaren dát je voldoet als zzp’er, of het verplicht stellen van een keurmerk. Op die wijze neemt de zzp’er zelf een (aantoonbaar) standpunt in en gaat deze staan voor het zelfstandig zorgondernemerschap.
Tot zover onze voorspelling over 3 ingrediënten voor professionele inhuur. Wordt vervolgd.
Update: nadat het Fiscaal Kader ZZP Zorg mislukte, zou het traject tussen werkgevers onderling Fiscaal Kompas ZZP Zorg gaan heten.
