Ben ik volwaardig zelfstandig ondernemer in de zorg of word ik gezien als schijnzelfstandige? Dit is een vraag die veel zzp’ers in de zorg op dit moment bezighoudt. ZZP-erindezorg.nl deed begin dit jaar een oproep voor een pilot met een fiscaal jurist. Met als doel om in kaart te brengen in hoeverre zzp’ers zich echt ondernemend gedragen. Ik deed mee aan deze pilot en hieronder vind je de conclusies.
Zelf de regie: een objectieve toetsing van zelfstandigheid in de zorg
Het blijkt dat de overheid selectieve informatie biedt rondom de beoordeling van schijnzelfstandigheid. Daar kan ik niet goed op vertrouwen. De Hoge Raad geeft aan dat ieder individueel geval apart beoordeel moet worden en dat alle feiten en omstandigheden meedoen. Mijn conclusie is dat zelfstandig ondernemers in de zorg zelf de regie moeten nemen over hun ondernemerschap. In mijn geval had ik behoefte aan een feitelijke, individuele beoordeling van mijn ondernemerschap en de arbeidsrelatie. Toen ZZP-erindezorg.nl begin februari van dit jaar een pilot aankondigde met fiscaal jurist Hans Baaij, heb ik mij ingeschreven. Hans Baaij heeft een Zelfstandigentoets en een Arbeidsrelatietoets ontwikkeld voor zzp’ers in de zorg. Deze modellen vormen een objectieve interpretatie van de wet- en regelgeving, jurisprudentie, vakliteratuur en beslisbomen van de overheid. Tien zzp’ers in de zorg kregen de kans om samen met Hans Baaij te onderzoeken hoe hun ondernemerschap en opdrachten feitelijk scoren op zelfstandigheid. Ik ben zelf één van die geselecteerden.
Een objectieve en individuele beoordeling van zelfstandigheid
Met alle desinformatie om me heen was het een verademing om op een constructieve en evenwichtige wijze mijn onderneming te laten beoordelen. Niet door de webmodule van de Belastingdienst of hetjuistecontract.nl als een groep zzp’ers richting schijnzelfstandigheid geduwd worden, maar je verhaal mogen doen. Per opdracht, per onderneming en per individu een fiscale holistische toets. Precies de route zoals de Hoge Raad het recent (opnieuw) heeft bevestigd. Nu is zo’n toets niet zomaar gedaan en ik diende een ruime hoeveelheid onderbouwing aan te leveren. Zoals financiële jaarstukken, afdrachten voor verzekeringen en pensioen, overeenkomsten van opdracht van verschillende opdrachtgevers en mijn persoonlijk dossier met onder andere certificaten van scholingen en andere relevante registraties. Ook heeft Hans Baaij in een uitgebreid persoonlijk gesprek onderzoek gedaan naar hoe ik werk en me feitelijk presenteer en positioneer. Heel interessant en een aanrader voor iedere zelfstandig ondernemer in de zorg.
Mijn aanpak als zelfstandig zorgondernemer
Als zelfstandig ondernemer in de zorg werk ik ruim 5 jaar als zzp verpleegkundige. Ik heb een achtergrond in de maatschappelijke zorg en dat vormt een expertise die ik uitdraag. Ik verricht met name werkzaamheden in de VVT-sector. Dat doe ik ongeveer 60% in de extramurale zorg en 40% in de intramurale zorg. Per jaar heb ik gemiddeld 5 opdrachtgevers in de zorg, grotendeels in onderaanneming. Ik rijd met mijn eigen bedrijfsauto van cliënt naar cliënt en ik heb altijd mijn eigen medische tas bij met klein medisch apparatuur (zoals bloeddrukmeters, saturatiemeter en temperatuurmeter) en andere hulpmiddelen die periodiek gekeurd worden. Dat doe ik omdat ik als zelfstandig zorgprofessional veel waarde hecht aan een bepaalde mate van professionele controle en voorbereiding. Zo heb ik bijvoorbeeld mijn eigen Vilans-omgeving die ondersteuning hierbij biedt. Deze kernwaarden als onderdeel van mijn visie staan ook beschreven in mijn kwaliteitssysteem. Aan de ‘achterkant’ van mijn onderneming heb ik veel zaken efficiënt ingericht en zover mogelijk geautomatiseerd.
Hoe heb ik mijn onderneming ingericht?
Een paar voorbeelden. Voor mijn bonnen, facturen en financiële overzichten gebruik ik handige professionele software die gekoppeld is aan mijn zakelijke bankrekening en de systemen van mijn accountant. Verzekeringen zoals een AOV heb ik ondergebracht bij een tussenpersoon, wat zorgt voor persoonlijk contact en opvolging. Mijn kilometerregistratie is geautomatiseerd. Mijn planning kan ik op elk moment en op elk device openen voor het flexibel en snel afstemmen van opdrachten en weergeeft direct een omzetoverzicht bij benadering. Door aangesloten te zijn bij een kwaliteitsregister kan ik meteen inzien wat de status is van mijn scholingen. Scholingspartners zorgen voor een regelmatige aanvoer van scholingsaanbod. Mijn kwaliteitssysteem biedt een geïntegreerd persoonlijk dossier met aansluitingen. Kwaliteirsregistraties houd ik eenvoudig actueel en kan ik deze (tijdelijk) delen met opdrachtgevers wanneer zij documenten opvragen. Om dit soort standaarden te kunnen realiseren, maakt een onderneming zoals ik die heb ingericht redelijke kosten.
Professionele autonomie en ondernemerschap
Iedere zorgprofessional – binnen of buiten dienstverband – heeft professionele autonomie. De landelijke professionele normen, richtlijnen en standaarden zijn leidend in het werk van een zorgprofessional. Wanneer jij de stap maakt naar het zelfstandig ondernemerschap word jij gezien als zorgaanbieder. Wanneer je jouw processen en standaarden op een dusdanige wijze inricht dat je voldoet aan wet- en regelgeving zoals de Wkkgz en Wtza kun je je onderscheidend positioneren binnen de zorgsector. Zo pak je je eigen verantwoordelijkheden als zorgprofessional en ondernemer. De toets van fiscaal jurist Hans Baaij helpt mij en mijn onderneming optimaal te positioneren. Het biedt houvast tussen allerlei onjuiste overheidsinformatie. Daarnaast helpt het ook mijn opdrachtgevers. En daar ligt voor ons zzp’ers in de zorg wat mij betreft een belangrijke taak. Er is inmiddels al veel stuk gemaakt door het onterecht angst aanjagen bij opdrachtgevers door de Belastingdienst en SZW. Dat zorgt voor onterechte terughoudendheid. Het vertrouwen moet hersteld worden.
Hoe zit het met mijn schijnzelfstandigheid?
Klopt de verdenking van schijnzelfstandigheid dan? Nee, want je bent ondernemer en dat houdt je buiten de discussie over schijnzelfstandigheid. Het criterium van ondernemerschap telt net zo zwaar mee als alle andere criteria. Mijn ondernemerschap bleek op orde. De eindbeoordeling van de pilot resulteerde in een score van 8 uit 10. Een prima score dus. En hoewel het geen volledige garantie biedt, stelde Hans Baaij dat een rechter waarschijnlijk zal concluderen dat ik me kwalificeer als zelfstandig ondernemer. De beoordeling laat ook zien dat er altijd punten openblijven voor verscherping, die ik meeneem en toepas. Zoals het steeds blijven leren en verbeteren past bij een zorgprofessional en bij ondernemerschap.
Het vertrouwen moet hersteld worden bij opdrachtgevers
Deze week had ik contact met een nieuwe opdrachtgever die eerst aangaf zo min mogelijk gebruik te maken van zzp’ers omdat de wet DBA het ons allen lastig maakt. Door onder meer de resultaten van de fiscale toets te delen en toe te lichten, bood ik de opdrachtgever betrouwbaarheid en duidelijkheid. Deze opdrachtgever kreeg hierdoor het vertrouwen en stond hierna open voor een duurzame samenwerking. Hier moeten we samen naartoe. Samen met vertrouwen werken aan duurzame relaties. De zorg en de arbeidsmarkt zorg is toe aan stabiliteit en zekerheid. De komende jaren staan in het teken van een explosief groeiende zorgvraag aan de ene kant, en een oplopend tekort aan zorgprofessionals aan de andere kant. We kunnen niemand missen! De overheid en de politiek pakken tot nu toe de regie niet. Dus moeten we het zelf doen!
