Zorgorganisatie Careyn bouwt liever zorgcapaciteit af, dan door te gaan met zzp inzet. Terwijl cliënten juist behoefte hebben aan opvang en zorg, zijn er steeds vaker zorgorganisaties die op eigen regie besluiten te krimpen. Ondanks hun zorgplicht.
Zorgcapaciteit schaalt onnodig terug
Careyn kiest er sinds 1 april voor om geen nieuwe zelfstandige zorgverleners in te huren en zoekt daar de media voor op. De zorgbestuurder van Careyn durft het risico niet aan om verder te gaan met zzp’ers, uit angst en onzekerheid voor de financiële gevolgen. De organisatie ziet zichzelf inmiddels als lichtend voorbeeld met deze “radicale stap” om zzp inzet te blokkeren, die volgens de zorgbestuurder “boven verwachting goed gegaan” is. Met beeldvorming zoals “meer dan 500.000 uur” aan zelfstandigen afbouw, wordt gesuggereerd dat de organisatie een grootse daad heeft vervuld. Op de vraag hoe er naar de zomer gekeken wordt, geeft de zorgbestuurder aan dat zij liever zorg terugschaalt dan dat zij nog zzp’ers inzet. Afschalen blijkt daarmee belangrijker dan zorgplicht. Als de personeelsdruk te groot wordt, dan “ligt een afschalingsplan klaar om revalidatiecapaciteit te verminderen, instroom van thuiszorgcliënten te pauzeren en verpleeghuiskamers na overlijden tijdelijk leeg laten.” Daarmee zet organisatie Careyn de zorgplicht in de regio voor haar 10.000 cliënten onder druk, terwijl zij formeel gezien niet met zzp’ers hoeft te stoppen.
Professionals richting eigen uitzendbureau gedwongen
De laatste overeenkomsten met zzp’ers worden op 1 juli afgerond, aldus Careyn. Hoe nu verder zonder zzp’ers? De zorgbestuurder gelooft dat “modern werkgeverschap” de oplossing moet worden, maar dat moet nog gerealiseerd worden. Alhoewel dossiers zoals torenhoog verzuim en verloop in de zorg al jaren spelen, gaat Careyn “nu aan de slag met een cultuurverandering onder bestaande medewerkers” om het werken aantrekkelijk te maken, “maar dat kost jaren natuurlijk… Die cultuurverandering heb je niet zomaar geregeld.” De zorgorganisatie zou vooral te rigide zijn en stellen dat “dit onze roosters zijn en je moet 1 keer in de 4 weken een weekend werken.”
Nu zzp volgens Careyn niet meer kan, maar het vaste dienstverband ook nog niet op orde is, zoekt de zorgorganisatie het bij een eigen uitzendbureau. Flexibele zzp’ers worden daarmee ingewisseld voor flexibele uitzendkrachten. Probleem is echter dat voor zzp’ers, een regionaal dienstverband, uitzenden of detacheren niet goed werkt. Gevolg: lang niet iedere zzp’er kiest voor een vervolg bij Careyn. De inzet van ‘500.000 uur’ aan zzp’ers wordt dus niet volledig vervangen, maar slechts deels opgevangen via het interne uitzendbureau. Na het vertrek van zzp’ers blijven er gaten in het rooster over, waar simpelweg geen vervanging voor is. Careyn lost dit op door het aannemen van 150 zorgassistenten; een wezenlijk andere medewerker dan zzp’ers in de zorg met niveau 2, 3, 4 en 5.
Naast de afbouw van zorgcapaciteit, betekent dit ook iets voor de kwaliteit van zorg die overblijft.
Flexcapaciteit afbouwen = meer druk op vaste medewerkers
We zagen dit jaar meer voorbeelden waarbij vaste zorgmedewerkers om hulp vragen, maar zorgbestuurders vooral druk zijn met hun imago. In één geval geeft de zorgbestuurder aan liever te sluiten, dan “toegeven aan zzp’ers”. Ook Careyn zoekt graag de spotlight op met krachttermen zoals “wij gaan de wet volgen”, “volledige zzp afbouw” en de “wild west tarieven” van externe bureaus. Welke vragen beantwoordt de zorgbestuurder niet?
- Wat vinden vaste de 5000+ medewerkers van Careyn zelf van de gaten in het rooster?
- Hoe staat het met de verzuimcijfers? Landelijk genomen loopt verzuim op.
- Hoe staat het met uitstroom van vaste ervaren professionals?
Naast de gevolgen voor de werkvloer, is het ook interessant om te zien wat zorgkantoren vinden van het terugschalen van zorgcapaciteit. Careyn is contractueel gehouden aan het leveren van zorg, maar “liever kiest voor afschalen” dan externe inhuur. Een aantal jaar geleden hing het voortbestaan van de zorgorganisatie nog aan een zijden draadje en was nederigheid aan de orde, maar inmiddels is de mentaliteit omgeslagen en lijkt het stoppen met zzp’ers een heldendaad die media aandacht verdient.
Onder het mom van personeelskrapte zelf zorg afbouwen
Op eigen regie zorgcapaciteit afbouwen, het verwisselen van professionele zorg met mantelzorg en het terugschalen in competenties onder vaste medewerkers. Het zijn enkele voorbeelden van de afgelopen maanden. Zorgorganisaties verminderen op eigen regie de kwaliteit, continuïteit en beschikbaarheid van zorg. En zijn er trots op. Ook zorgorganisatie Careyn wil liever afschalen, dan inhuren.
“Om toekomstbestendige zorg te organiseren willen de IZA-partijen gezamenlijk de kwaliteit en continuïteit van de zorg … verder verbeteren, de transparantie daarover verhogen, het innoverend vermogen bevorderen en de samenwerking in en tussen goed opgeleide teams waarborgen.” – Integraal Zorgakkoord, september 2022.
Ook Careyn tekende via haar landelijk zorgkoepel Actiz mee aan het IZA. Om enkele jaren later precies het tegenovergestelde te doen. Onder het mom van zelf gecreëerde personeelskrapte zelf de zorgcapaciteit afbouwen, met alle gevolgen voor de resterende vaste medewerkers.
Verder lezen?
- De landelijke koepel waar ook Careyn bij aangesloten is, heeft een handreiking over hoe je wél zzp’ers in kunt huren;
- Het “volgen van de wet DBA” betekent niet dat je afscheid neemt van zzp’ers. Je kunt schijnzelfstandigheid bij zzp inzet voorkomen;
- De vakbond NU’91 waarschuwde in februari al dat vaste medewerkers de prijs betalen van het terugdringen van zzp-inzet;
- In april dit jaar stapten vaste medewerkers van een zorgorganisatie naar de media i.v.m. een onnodige zzp stop.
