Zorgorganisatie Pluryn heeft een aparte webpagina gelanceerd voor de werving van zzp’ers in de zorg. Het is een nieuw voorbeeld van hoe zorgorganisaties omgaan met de toename van handhaving op de wet DBA. Met teksten zoals ‘ZZP’en in de zorg wordt anders. Kies voor vast’ hopen zij zzp’ers te verleiden om te kiezen voor een vast contract.
‘ZZP en de wet DBA. Welke keuze maak jij?’
Het ongemak over de naderende 1 januari 2025 mist zijn uitwerking niet. In alle sectoren neemt de onrust over de handhaving van de wet DBA toe. De politiek organiseert een Rondetafelgesprek als gevolg daarvan. Ondertussen staan werkgevers in de zorg voor een keuze. Hou ik me vast aan het Fiscaal Kompas ZZP Zorg en ga ik uit van mogelijkheden met zzp’ers in de zorg? Of hoop je als zorgorganisatie dat zzp’ers het ondernemerschap neerleggen op 1-1-2025 onder druk van handhaving? Zorgorganisatie Pluryn kiest voor het laatste en wijdt er een aparte webpagina aan op haar website. “De Belastingdienst gaat vanaf 1 januari 2025 strenger controleren op het handhaven van de wet DBA… Voor jou als ZZP-er betekent dit dat je er zeker van moet zijn dat jouw werkzaamheden niet gezien worden als een verkapt dienstverband. Want dat wil je vast niet.”
‘ZZP en de wet DBA. Welke keuze maak jij?’ – Pluryn
Handhaving wet DBA zou vooral nadelen kennen
Zorgorganisatie Pluryn is een landelijk werkende organisatie met 16 hoofdvestigingen en ruim 440 zorglocaties. De organisatie ziet graag dat complexe zorg wordt gegeven “met vaste medewerkers in stabiele teams, die op elkaar kunnen bouwen en vertrouwen. Bekende gezichten voor elkaar, maar vooral voor de cliënt.” In de flexpool “heb je de mogelijkheid om de voordelen van een vaste baan te combineren met de zelfstandigheid van een ZZP’er.” Om zorgmedewerkers aan te zetten tot gebruik van de “fijne CAO” en een “goede balans tussen privé en werk“, worden zzp’ers vooral gewezen op de nadelen van het blijven werken als zelfstandige. “Jouw opdrachtgevers kunnen er nu al voor kiezen om minder of geen ZZP-ers in te zetten, waardoor je minder werk en dus inkomsten hebt. Je kunt te maken krijgen met naheffingen en boetes als de Belastingdienst vindt dat er sprake is van schijnzelfstandigheid. Als jouw arbeidsrelatie als (verkapt) dienstverband wordt aangemerkt, kan het zijn dat je je zelfstandige status verliest. Als je betrokken bent bij een zaak over schijnzelfstandigheid, dan kan dit leiden tot reputatieschade.” Om te vervolgen dat Pluryn zich vooral kenmerkt door “fijne collega’s en een goede werksfeer”.
Dienstverband als alternatief, ongeacht de omstandigheden
Werkgevers in de zorg lijken het vaste dienstverband als alternatief voor zzp te zien, ongeacht de omstandigheden van dat dienstverband. Wat valt er te zeggen over het vaste dienstverband binnen Pluryn? Uit het jaarverslag 2023 van Pluryn blijkt dat het verzuimpercentage in 2023 gestegen is naar 8,9%. Van de 6500 werkzame professionals van Pluryn blijken er iedere dag 579 ziek. De 8,9% aan verzuim ligt 13% hoger dan het landelijke percentage van 7,75% aan verzuim in 2023. Deze stijging wordt door Pluryn als zorgwekkend beschouwd “omdat hoog verzuim leidt tot hoge kosten en instabiele teams”. Waar het hoge verzuimpercentage vandaan komt, wordt niet verklaard. De organisatie beaamt dat als ziekteverzuim records blijft breken, de PNIL kosten zullen stijgen. Daarnaast heeft Pluryn enerzijds te maken met een krimpend personeelsbestand. “Het aantal FTE’s is in 2023 gedaald met 183, wat neerkomt op een daling van 4,5%.” Anderzijds is de bedbezetting door cliënten juist gestegen, van 96% in 2022 naar 101% in 2023. De werkdruk zou daarmee gestegen kunnen zijn voor zorgmedewerkers. Signalen wijzen ook in die richting. Inmiddels “heeft Pluryn te maken met een netto uitstroom van personeel” en “is de uitstroom hoger dan de uitstroom”. Maar liefst 23,5% van de medewerkers van Pluryn stroomde uit in 2023. Dat was in 2022 nog 21%. Pluryn geeft aan dat “eind 2023 een … Medewerkersonderzoek is gehouden”. Over de uitkomsten worden geen uitspraken gedaan in het jaarverslag 2023.
Dreigen met handhaving leidt niet tot aantrekkelijk dienstverband
Werkgevers kunnen de redenen waarom zzp’ers in de zorg niet meer terug in een vast dienstverband kunnen blijven negeren en wijzen op datzelfde dienstverband, maar dat lijkt onverstandig. Zorgmedewerkers in loondienst willen namelijk hetzelfde als zzp’ers. Een verstoorde werk- privé balans, onvoldoende inkomen, onvoldoende diversiteit aan werk en slecht leiderschap binnen zorgorganisaties doen vaste medewerkers uitstromen en zzp’ers vasthouden aan hun zelfstandigheid. Het dreigen met gevolgen van de huidige handhaving op schijnzelfstandigheid in de zorg zal geen effectieve wervingscampagne zijn. Een verplicht dienstverband verdrijft namelijk zo’n 75% zzp’ers uit de zorg en doet ze niet in een dienstverband terugkeren. Wil Pluryn haar krimpende populatie aan zorgmedewerkers keren, dan zal het vaste dienstverband daar eerst passend moeten worden voor de huidige medewerkers. Een situatie die niet alleen geldt voor Pluryn, maar op veel plekken in de zorg.
