De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) schreef een handreiking voor de inzet van zzp’ers in de zorg binnen zorgorganisaties. Het document laat goed zien wanneer er sprake is van zorgvuldige inzet. Wat mag jij als zzp’er verwachten van je opdrachtgever?
Handreiking beschrijft zorgvuldige inzet
Alhoewel zzp’ers in de zorg gedrag moeten laten zien dat past bij een zelfstandige, wil dat niet zeggen dat alle verantwoordelijkheid voor goede inhuur op hun bord thuis hoort. In een nieuwe handreiking beschrijft de Inspectie welke verplichtingen opdrachtgevers hebben richting zzp’ers. Dit onderwerp heeft al langere tijd de aandacht, nadat bleek dat zorgorganisaties zich niet bewust waren van frauderende zorgverleners en malafide bureaus. De plicht om vooraf een goede check te doen, de vergewisplicht, blijkt niet eenvoudig uit te voeren in de praktijk. Sinds 1 januari komt daar nu de aanpak schijnzelfstandigheid bovenop. Zorgorganisaties zijn dus nu dubbel aan zet om de inhuur van externe flexkrachten te professionaliseren. Het document van de Inspectie gaat daar nader op in. Wanneer is er sprake van zorgvuldige inzet? Welke vier onderwerpen zien wij voorbij komen?
1. Wanneer zet een zorgorganisaties zzp’ers in?
De Inspectie verwacht van zorgorganisaties dat zij een visie hebben op de inzet van flexibele krachten, zoals zzp’ers. Want alleen dan hou je als zorgorganisatie weer grip op vast-flex verhoudingen binnen zorgteams. Vooraf moet duidelijk zijn waarom en wanneer jij wordt ingezet. De opdrachtgever moet uit kunnen legen welk rol jij hebt binnen het team en in welke situaties jij wordt ingezet. Stel dus vragen over het beleid of de procedure over de inzet van zzp’ers en hoe jouw inzet daarin past. Hoe past mijn inzet daarin?
Zorgorganisaties worden via het Fiscaal Kompas ZZP Zorg ondersteund om goede keuzes te maken over wanneer zzp’ers wel en niet ingezet kunnen worden.
2. Is er een check op deskundigheid?
Omdat goede zzp’ers te lijden hebben onder de slechte voorbeelden, is het belangrijk dat er een zorgvuldige en goede check op deskundigheid wordt gedaan. De verantwoordelijkheid voor deze check ligt bij zorgorganisaties, niet bij de bemiddelaar. Jouw deskundigheid gaat onder meer over jouw VOG, diploma’s en actuele scholing. De organisatie zou moeten beschikken over een aanspreekpunt die zich bezig houdt met deze ‘vergewisplicht’. Ook mag de organisatie een leveranciersgesprek met jou houden over hoe de opdracht verloopt. Jij bent als zzp’er namelijk precies dat: een leverancier van zorg.
We hebben een Fiscaal Kompas checklist gemaakt voor zzp’ers die willen weten of ze zaken op orde hebben.
3. Krijg de zzp’er toegang tot cruciale zorgsystemen?
Jij hoort toegang te krijgen tot zorgsystemen waarmee jij je werk op een veilige manier kunt doen. Denk hierbij aan het ECD en andere essentiële zorgsystemen. De keuze voor een zorgsysteem ontstaat vanuit landelijke eisen. Een voorbeeld. Veilig medicatie delen is een landelijke eis en daar horen soms technische hulpmiddelen bij die door de organisatie zijn uitgekozen. Toegang tot die hulpmiddelen is dus noodzakelijk om ‘goede zorg’ te kunnen bieden. Ook ‘goede zorg’ is namelijk weer een landelijk eis. Check vooraf of toegang tot hulpmiddelen voor jou geregeld is.
Deze landelijke voorschriften tellen niet mee bij de beoordeling van gezag door de Belastingdienst.
4. Welke rol heeft een zzp’er in het team?
Alhoewel een zzp’er een tijdelijke rol vervult, is het niet zo dat deze volledig ‘buiten’ het team staat. De Inspectie stelt dat het fenomeen collegialiteit ook geldt voor flexibele zorgprofessionals zoals zzp’ers. Op de hoogte gehouden worden over de continuïteit van het zorgproces is noodzakelijk om veilige en goede zorg te kunnen bieden. Daar tegenover staat dat een zzp’er niet zelf kan besluiten om slechts een deel van het werk te doen. Een zzp’er is een gelijkwaardige allround collega, die meer verantwoordelijkheden heeft dan in loondienst. Afstemmen met vaste zorgmedewerker en openstaan voor feedback werkt beide kanten op.
Wat je van een zzp’er in de zorg mag verwachten is met de komst van de Wkkgz veranderd.
Inhuur van een zelfstandige is niet vrijblijvend
De inzet van een zzp’er in de zorg is geen kwestie van een extra paar handen aan het bed zonder verdere verplichtingen. De handreiking van de IGJ maakt glashelder dat zorgorganisaties op een professionele wijze tot inhuur over moeten gaan. Dit hebben de landelijke koepels van zorgorganisaties al eerder aan hun eigen leden aangereikt via het Fiscaal Kompas.
De verantwoordelijkheid voor zorgvuldige inhuur ligt niet bij de zelfstandige alleen, maar ook bij de organisatie die zorg faciliteert. Als een zorgorganisaties zzp’ers inzet, moet zij aan kunnen tonen dat er beleid is, deskundigheid geborgd is en toegang tot systemen geregeld zijn. Ook zelfstandigen maken namelijk volwaardig deel uit van het zorgproces. Als zzp’er mag je hierop rekenen en de organisatie er ook op aanspreken. Alhoewel je ‘onderaannemer’ bent, sta je niet ‘onder’ je opdrachtgever – maar ernaast.
Bron: Handreiking voor zorgvuldige inzet van flexibele krachten in de ouderenzorg
