Zzp-belangenorganisaties waaronder ZZP NL, PZO, Zelfstandigen Bouw en SoloPartners maken een draai en steunen de handhaving richting zzp’ers. De oproep om te stoppen met de handhaving enkele maanden geleden, is ingewisseld voor samenwerking met minister Thierry Aartsen en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Door de aanpak van schijnzelfstandigheid te steunen en de handhaving niet meer ter discussie te stellen, legitimeren deze organisaties hoe er nu wordt gehandhaafd.
Grote schade door handhaving op zzp’ers
De handhaving op schijnzelfstandigheid veroorzaakt nog steeds grote schade bij zelfstandig ondernemers. Opdrachtgevers haken op voorhand af, omdat angst en onzekerheid over de inhuur blijven overheersen. Recente cijfers laten zien dat 60% van alle zzp’ers moeite heeft om aan voldoende opdrachten te komen. De zorgsector wordt het hardst geraakt. Dit is een gevolg van de informatievoorziening richting de arbeidsmarkt. De ‘handhaving schijnzelfstandigheid’ werd een beleid van ‘handhaving op zzp’ers’, door geen onderscheid te maken tussen ondernemerschap en schijnzelfstandigheid. Via het gericht beïnvloeden van gedrag op de arbeidsmarkt door de Belastingdienst en het ministerie van SZW, hebben opdrachtgevers massaal afscheid genomen van zzp’ers. Alle reden dus voor zzp belangenorganisaties om zich te verzetten tegen de huidige handhaving, simpelweg omdat het ook zelfstandig ondernemers meetrekt.
Zzp belangenorganisaties maken draai
December 2025 riepen zzp belangenorganisaties ZZP NL, PZO, Zelfstandigen Bouw en SoloPartners via VZN nog via een ‘position paper‘ op om eerst duidelijkheid te bieden over de arbeidsrelatie, voordat “handhaving breed wordt toegepast”. Deze positie lijkt tegelijkertijd met het aantreden van een nieuw kabinet, gekanteld. In een nieuwe inbreng is de toon veranderd en zijn de standpunten gewijzigd. De zzp belangenorganisaties roepen niet langer op tot het stoppen of beperken van de huidige handhaving, maar wijzen alleen nog op een “gebrek aan samenhang”, “onvoorspelbaar beleid” en de behoefte aan “duidelijke regels en ruimte om te ondernemen”. De handhaving is het probleem niet meer. Daarmee sluiten de zzp belangenorganisaties aan bij de draai van minister Thierry Aartsen, die probeert te verkopen dat er nu ‘rust en duidelijkheid’ is binnen de arbeidsmarkt. ZZP Nederland reageert positief op de minister en noemt het huidige beleid “een stap in de goede richting”.
SoloPartners steunt handhaving op zzp’ers in de zorg
Dat ook SoloPartners de huidige handhaving op zzp’ers steunt, is opvallend. Halverwege vorig jaar stelde de brancheorganisatie nog dat de huidige aanpak ‘schandalig’ zou zijn en dat ‘patiënten creperen’ door de aanpak van het ministerie. Voor de zorgsector zijn de gevolgen groot, sinds de Belastingdienst juist in die krappe sector de handhaving heeft geïntensiveerd. Kwaliteit en continuïteit van zorg hebben te lijden onder de zzp blokkade die de Belastingdienst met dreigementen opwierp. Ook vandaag de dag zijn er nog allerlei redenen waarom zorgorganisaties geen zzp’ers inhuren en heeft de eigen achterban van SoloPartners veel last van de gevolgen.
De handhaving schijnzelfstandigheid is het afgelopen jaar niet veranderd, maar de boodschap vanuit zzp belangenorganisaties is inmiddels gedraaid. Via de nieuwe inbreng, roept ook SoloPartners niet langer op om de handhaving te stoppen. Daarnaast laat VZN zien dat zij de aanpak op schijnzelfstandigheid in haar huidige vorm steunt. De koepel roept zelfs op om “niet terug te gaan naar discussie” over schijnzelfstandigheid, wat betekent dat SoloPartners de gevolgen van de handhaving voor de zorgsector niet opnieuw onder de aandacht zal brengen.
Minister Aartsen heeft ‘rust en duidelijkheid’ gebracht
De ruimte die ontstaat doordat zzp belangenorganisaties hun standpunt opgeven, wordt gretig benut door de kersverse minister. In het Financieel Dagblad laat Thierry Aartsen zich uitgebreid fotograferen en positioneren als de man die inmiddels de rust heeft teruggebracht. Hij verwijst naar de periode van onrust, zoals toen hij zzp’ers sprak tijdens “een avond vol emotie. Sommige mensen stonden met tranen in de ogen”. Alsof het voltooid verleden tijd is. Daarmee suggereert hij dat het probleem voor zzp’ers is opgelost.
Maar de realiteit is dezelfde. De informatievoorziening wordt wat aangepast en de webmodule wordt afgestoft. Ondertussen loopt de handhaving door, opdrachtgevers blijven terughoudend en zelfstandig ondernemers verliezen nog steeds opdrachten. Want de minister en zijn ministerie van Sociale Zaken wil geen ‘zigzag beleid’ door in te grijpen op de handhaving. Dus is het aan de zzp koepels om te zigzaggen. Juist doordat zzp belangenorganisaties de huidige handhaving niet langer ter discussie stellen, ontstaat politieke ruimte om rust te suggereren in de media.
De kalkoen zit tijdens de kerst aan tafel
De metafoor is eenvoudig. De kalkoen zit aan de kersttafel en staat op het menu. Zzp-belangenorganisaties schuiven aan bij het ministerie, praten mee over beleid en houden vast aan hun positie in overlegorganen zoals de SER, terwijl hun achterban de klappen incasseert. De handhaving zaait negatieve gevolgen, maar mag niet meer ter discussie worden gesteld. In drie maanden tijd van ‘stop de handhaving’ tot ‘het probleem is er niet meer’.
Als je de aanpak schijnzelfstandigheid blijft steunen terwijl die aanpak ook ondernemers raakt, legitimeer je beleid dat je eigen achterban ondermijnt.
Het lijkt belangrijker om “aan tafel te zitten” dan om de verantwoordelijkheid te dragen voor de eigen achterban. Als je niet langer vraagt om het stoppen van de huidige handhaving, terwijl je eigen achterban iedere dag onterecht last heeft van die handhaving, ben je medeplichtig. Meedoen aan het gesprek is interessant, maar niet als je wordt gedwongen om te zwijgen over de problemen die er zijn.
Als zzp’er moet je jezelf de vraag stellen of je aangesloten wil zijn bij een organisatie die jouw probleem niet meer benoemt, terwijl je er dagelijks last van hebt.
