De Tweede Kamer dwingt minister van Hijum van Sociale Zaken om zzp huisartsen inzetbaar te houden voor de zorg. De aanpak op schijnzelfstandigheid kent dus wel degelijk een ondergrens: continuïteit van zorg moet in stand blijven. De zzp huisartsen mogen door, welke beroepsgroep volgt?
Kamermotie aangenomen, ZZP huisartsen mogen door
Ondanks dat minister van Hijum van Sociale Zaken de Kamermotie had ‘ontraden’, is deze toch aangenomen door de Tweede Kamer. Goed nieuws voor zzp’ers in de zorg en huisartsen in het bijzonder. Het is een duidelijke overwinning voor de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) dat zij bij piek en ziek zzp huisartsen in kunnen blijven zetten. Zij behouden daarmee hun flexibele schil. Kamerlid André Flach van de SGP vroeg aandacht voor problemen in de zorg sinds het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid is opgeheven. In het geval van huisartsen werd het specifiek. De houding van de fiscus jaagt de zzp huisarts de zorg uit, ondanks een nijpend tekort. Voor huisartsenpraktijken werd het onmogelijk om zonder zzp’ers 24/7 zorg te bieden, terwijl zij dat wel wettelijk verplicht zijn. Dat is geen unieke omstandigheid. Ook de terminale thuiszorg draait al tientallen jaren op zzp’ers, omdat zij wel 24/7 zorg kunnen bieden, waar medewerkers in loondienst dat niet kunnen. Inmiddels wordt de inzet van zzp’ers ook in de thuiszorg fors belemmerd. Na de aangenomen motie voor huisartsen, hopen ook andere beroepsgroepen in de zorg dat zzp nu door kan. Wat is daarvoor nodig?
Waarom is het de huisartsen wel gelukt?
Het is de huisartsen gelukt, omdat hun belangenorganisatie LHV het ministerie van SZW onder druk heeft gezet. Via een Kamermotie wordt de minister nu gedwongen om aan tafel te gaan met de huisartsen en tot een oplossing te komen. Dat van Hijum daar geen zin in heeft, is geen verrassing. Debat na debat werd duidelijk dat het ministerie van SZW aan haar beleid rondom schijnzelfstandigheid vasthield, ondanks dat de continuïteit van zorg daar fors onder te lijden heeft. De houding van de Belastingdienst sluit naadloos op aan op de houding van Sociale Zaken. De gevolgen van de aanpak schijnzelfstandigheid doen er niet toe, het doordrukken van de aanpak staat centraal. Tot nu dan. Dat de Belastingdienst niet wil meewerken, is niet relevant. De Tweede Kamer verlangt een oplossing. Samengevat is het de huisartsen gelukt, omdat hun belangenorganisatie dit afgedwongen heeft.
Regeling voor zzp’ers in de zorg is mogelijk
Het is mogelijk om binnen de huidige kaders te komen tot een regeling voor zzp’ers in de zorg. Sterker nog, het ministerie van Sociale Zaken beloofde twee jaar geleden nog om dat te regelen voor de zorg: het fiscaal kader zzp zorg. Dat kader is vorig jaar mislukt omdat de Belastingdienst dwars lag. Nu geeft de minister van SZW aan dat hij wel wil overleggen met de zorgsector, maar dat er geen aparte regels voor huisartsen komen. “Er blijft overleg met de huisartsenvereniging over wat er binnen de kaders mogelijk is, maar er komt geen aparte regeling voor deze sector.” Dat hoeft ook niet, want binnen de huidige kaders is er voldoende ruimte. Alleen hebben het ministerie van Sociale Zaken en de Belastingdienst geen zin om die ruimte te bieden. Dus moet die ruimte afgedwongen worden voor zzp’ers in de zorg. Door wie? Naast beroepsorganisaties, liggen vooral zzp belangenbehartigers het meest voor de hand.
Waar zijn de zzp belangenbehartigers?
Alle zzp’ers in de zorg zijn gebaat bij verzet tegen de aanpak schijnzelfstandigheid en het aan tafel dwingen van het ministerie van SZW. Daar is voor nodig dat zzp belangenbehartigers zich afzetten tegen het ministerie SZW en er niet mee samenwerken. Net zoals de Landelijke koepel van huisartsen in verzet kwam tegen het oordeel schijnzelfstandigheid van de Belastingdienst, is nodig dat ook zzp belangenbehartigers dat doen. Hier ligt nu precies het probleem. De zzp-belangenbehartigers wijzen de handhaving op schijnzelfstandigheid niet af. Sterker nog, het ministerie van SZW waardeert juist de samenwerking met de zzp belangenorganisaties. SoloPartners, die naar eigen zeggen de belangen van ruim 40.000 zzp’ers in de zorg behartigt, geeft aan dat dialoog met SZW de juiste route is: ‘Schoppen vanaf de zijlijn heeft geen zin’. De huisartsenvereniging laat zien dat schoppen vanaf de zijlijn, via de politiek, wel zin heeft. Het is dus logisch dat zorg zzp’ers een belangenbehartiging met lef verlangen. Dat lef wordt beloond, zoals de Landelijke Huisartsen Vereniging nu laat zien.
Welke beroepsgroepen aan zzp’ers volgen?
ZZP-huisartsen zijn niet bijzonder omdat ze hoog opgeleid zijn, maar omdat ze een belangenorganisatie hebben die haar tanden laat zien. De kamermotie laat zien dat wie zijn plek opeist en niet meebuigt met SZW of de Belastingdienst, ruimte kan afdwingen. De vraag is nu of meer beroepsorganisaties en vooral zzp belangenorganisaties het lef hebben om hetzelfde te doen. Zolang belangenbehartigers blijven samenwerken en “de dialoog” zoeken, verandert er niets. Pas als ook andere beroepsgroepen hun eigen LHV-moment creëren, ontstaat er weer lucht in de sector. Tot die tijd geldt: wie zwijgt of meebuigt, wordt aan de kant gezet. De huisarts heeft het goede voorbeeld gegeven. Nu is het aan de rest.
