Onder het mom van handhaving op schijnzelfstandigheid, blokkeren sommige zorgorganisaties de inzet van zzp’ers in de zorg. De gevolgen voor vaste medewerkers zijn groot, omdat de gaten in het rooster niet meer opgevuld worden. Een aantal zorgmedewerkers in Twente stapten naar de media, omdat het werk op deze manier niet vol te houden valt.
Zorgorganisatie: ‘van de Belastingdienst moeten we stoppen’
Meerdere malen per maand krijgen we melding van zzp’ers die de wacht aangezegd worden door hun opdrachtgevers. Een voorbeeld van afgelopen week.
“Door gewijzigde wet- en regelgeving zijn we genoodzaakt de inzet van zzp’ers per 1 mei 2025 te stoppen. De Belastingdienst heeft ons erop gewezen dat we de inzet van zzp’ers zo snel mogelijk moeten afbouwen. Als we dat niet doen, lopen we het risico op een (hoge) boete.”
In deze drie zinnen, geplaatst op het intranet van de zorgorganisatie, zitten een aantal misvattingen.
- Wet- en regelgeving is niet gewijzigd sinds dit jaar. Zzp inzet in de zorg kan net zoals voorgaande jaren door gaan;
- De Belastingdienst kan geen zzp inzet verbieden. Het is niet bewezen dat er in de zorg meer schijnzelfstandigheid zou zijn;
- In het jaar 2025 worden geen boetes uitgedeeld. Volgens de minister van SZW is er op dit moment zelfs geen sprake van naheffingen.
Het is duidelijk dat zzp inzet onnodig geblokkeerd wordt. De vraag is of er sprake is van verregaande onkunde bij zorgorganisaties, of van een bewuste strategie waarbij onder het mom van ‘strengere handhaving’ zzp inzet wordt afgebouwd. Hoe dan ook heeft dit soort onnodige besluitvorming verregaande gevolgen voor de praktijk. De vaste medewerkers van Livio gaven vorige week een inkijkje in wat geen zzp’ers betekent.
Zorgmedewerkers Livio in de media: werkdruk onacceptabel
Het medium Tubantia rapporteert uitgebreid over de gevolgen van de zzp blokkade die Livio per 1 januari dit jaar heeft opgeworpen. De redactie stelt vast dat het sinds 1 januari bijzonder onrustig is onder het vaste personeel van de zorgorganisatie. Livio is in samenwerking met zorgorganisaties De Posten, Liberein en Zorggroep Manna gestopt met zzp’ers. Het gevolg is dat 20% van de bezetting weggevallen is. De inzet van zzp’ers bij Livio bedroeg 65 voltijdsbanen, formatie die nu deels weggevallen is. Van persoonlijke aandacht is geen sprake meer, onrustig gedrag onder bewoners is toegenomen en de algehele kwaliteit van zorg is lager dan voorheen. Aldus de vaste medewerkers. De flexkrachten die nog wel werken voor de organisatie, zien dat het vaste personeel meer belast wordt dan voorheen. “De werkdruk is overal fors toegenomen, vooral bij het personeel dat in vaste dienst werkt. Ze maken meer uren, omdat de werkgever minder externe krachten inzet. Soms wel 49 uur per week. Terwijl iemand een contract heeft voor bijvoorbeeld 32 uur.”
Management Livio: zzp blokkade is een ‘cultuuromslag‘
Het management van Livio geeft in een reactie aan dat het besluit om te stoppen met zzp’ers een ‘aardbeving’ was. De inzet van externe krachten ‘moest’ worden beëindigd omdat de Belastingdienst handhaaft op eventuele schijnzelfstandigheid. Als werkgevers zzp’ers in de zorg op een onjuiste manier inzetten, dan kan er een naheffing volgen en dat was voor Livio reden om volledig te stoppen met zzp. Het management rept met geen woord over het Fiscaal Kompas ZZP Zorg, dat uitgebreid uiteen zet hoe je wél zzp’ers in de zorg in kunt blijven huren. Nu moet het tekort aan personeel opgevangen worden door ‘technologie en zorgondersteuners’. De werkdruk voor vaste medewerkers is gestegen als gevolg van de zzp blokkade, maar dat is een “cultuuromslag. Dat geeft stress. We moeten hetzelfde werk met minder mensen doen… Dit is een proces dat meer tijd vraagt dan alleen dit eerste kwartaal. Anders werken doen we met de cliënt, maar ook met anderen eromheen zoals de mantelzorgers, familie en vrijwilligers. Dat blijven we doen. De arbeidskrapte blijft en dat staat los van het wel of niet inzetten van zzp‘ers.”
Zzp inzet onnodig geblokkeerd, vaste krachten haken af
Zzp’ers worden van de formatie afgetrokken onder het mom van handhaving. Het resterende personeel mag hiermee omgaan onder het mom van de krapte op de arbeidsmarkt. Het is volstrekt logisch dat vaste medewerkers afhaken, nu het management van zorgorganisaties onder het mom van handhaving verder op de formatie bezuinigen. Zzp inzet wordt onnodig geblokkeerd en de redenen die hiervoor gegeven worden staan ver af van de waarheid. Zorgschakel Enschede (Manna, Liberein, de Posten en Livio) communiceert dat “strengere handhaving op schijnzelfstandigheid” ervoor zorgt dat “zzp’ers niet langer ingezet kunnen worden voor werkzaamheden die gelijk zijn aan die van vaste medewerkers”. De handhaving is niet strenger geworden en zij aan zij werk is prima mogelijk. Vaste medewerkers wordt dus niet het hele verhaal verteld. Zorgschakel Enschede en Livio kiezen bewust en weloverwogen voor een onnodige zzp stop, met alle gevolgen voor het vaste personeel. Die inmiddels de media opzoeken om gehoord te worden.
Livio: “alle zorgprofessionals zijn van onschatbare waarde”
De blokkade op zzp-inzet in de zorg wordt verkocht als een onvermijdelijke uitkomst van ‘strengere handhaving’. In werkelijkheid is het een keuze van zorgorganisaties, gebaseerd op onjuiste aannames of een bewuste strategie. De prijs wordt betaald door het vaste personeel én door de cliënten die afhankelijk zijn van zorg. De gevolgen voor de werkvloer zijn inmiddels duidelijk: hogere werkdruk, uitval van personeel en een dalende kwaliteit van zorg. Wie de zorg toekomstbestendig wil maken, doet er verstandig aan om een andere keuze te maken dan zzp’ers te blokkeren.
