Het onduidelijke beleid en de impact rondom de handhaving schijnzelfstandigheid blijft aanhouden. Zzp’ers in de zorg vinden geen houvast en zien tegelijkertijd dat het in de praktijk verder vastloopt. Vanuit die gedachte komt een groep zzp’ers zelf in actie met onder andere een petitie en een actiedag op 29 december aanstaande. We ontvingen vragen over deze acties en we spraken daarom met de initiatiefnemers.
Van frustratie naar organisatie
Vanuit een netwerk van zzp’ers in de zorg in de omgeving Nijmegen is het inititief zzp zorg in actie ontstaan. In die omgeving zijn er meerdere samenwerkende zorgorganisaties die besluiten te stoppen met het inzetten van zzp’ers. De zzp’ers in het netwerk zijn deze uitsluiting zat. Anderzijds zien zij ook van dichtbij wat de gevolgen zijn voor de praktijk. Er worden vanuit organisaties omwegen bedacht om de bezettingsgraad binnen teams ergens op te doen lijken, maar dit zijn niet altijd even veilige en kundige oplossingen geven zij aan. Daarnaast merken zij dat zorgorganisaties wel zeggen te stoppen met de samenwerking met zzp’ers, maar ondertussen doorgegaan met zzp inzet. Omdat het voor de praktijk niet anders kan, alleen wordt dit niet gecommuniceerd. Als voorbeeld wordt genoemd dat nachtdiensten nog steeds grotendeels worden ingevuld door zzp’ers. Omdat er op korte termijn geen zicht op duidelijkheid lijkt te komen en afwachten niet helpt, hebben zzp’ers besloten zelf in actie te komen.
Drie aangekondigde acties
De actiegroep bereidt in feite drie verschillende acties voor. De eerste is een actiedag op 29 december aanstaande. Tijdens deze actiedag roept de actiegroep zzp’ers op om hun werk tijdelijk neer te leggen. Voor deze datum is bewust gekozen, zodat de actie zo weinig mogelijk impact heeft voor de continuïteit van zorg rondom de feestdagen. De actiegroep heeft organisaties en cliënten hierover vroegtijdig geïnformeerd, zodat zij hiermee rekenen kunnen houden. Vaste medewerkers zijn inmiddels gevraagd om extra te werken en zzp’ers en uitzendkrachten uit andere regio’s springen bij. De actiedag is daarom vooral bedoeld als signaal. Daarnaast heeft de actiegroep een petitie georganiseerd. De petitie kent inmiddels 3500+ ondertekeningen. De kern van de boodschap is de onnodige terughoudendheid rondom de inzet van zzp en de noodzaak om duidelijkheid voor een goede samenwerking met zorginstellingen. Wetgeving moet volgens de initiatiefnemers beter aansluiten op de praktijk. Als derde actie die nog in voorbereiding is, wil de actiegroep in januari een protestuiting opzetten richting de Tweede Kamer.
Te weinig handen worden lange ochtenden
Binnen het netwerk van zzp’ers waaruit de acties zijn ontstaan worden de gevolgen in de praktijk opgemerkt. Zij zien dat zelfs met de inzet van zzp’ers er een tekort is aan zorgprofessionals. Dat heeft nu al als direct gevolg dat cliënten in de ochtend langer moeten wachten op zorg. Voor cliënten die ondersteund moeten worden bij het uit bed gaan, betekent dit dat zij langer in bed moeten blijven omdat er in de ochtend te weinig personeel is. Ook worden er signalen opgevangen dat zorgmedewerkers zonder formele zorgopleiding zoals een voedingsassistent of een welzijnsmedewerkers verkorte cursussen krijgen om bijvoorbeeld medicatie te kunnen delen of cliënten te kunnen ondersteunen bij de lichamelijke verzorging. Zorgprofessionals vragen zich af of dit op deze manier veilig genoeg en duurzaam is. Als het aan zorgmedewerkers in vaste dienst ligt, dan zien zij graag voldoende gekwalificeerde collega’s om zich heen, ongeacht de werkvorm.
Oproep om duidelijkheid blijft
De acties van deze groep zzp’ers staan niet op zichzelf. Al langer klinkt vanuit verschillende hoeken de roep om duidelijkheid over de handhaving en de positie van zelfstandigen in de zorg. Wat deze actiegroep vooral zichtbaar wil maken, is dat het uitblijven van heldere kaders niet alleen gevolgen heeft voor zzp’ers zelf, maar ook merkbaar is op de werkvloer en bij cliënten.
Wie wil meedoen of zich wil aansluiten, kan dat hier. De petitie is hier te ondertekenen.
