Waarom stelt het ministerie van SZW op de dag van de publicatie van de Zelfstandigenwet opnieuw dat zzp in de zorg zeer problematisch zou zijn? Recente rechtspraak laat de afgelopen maanden juist het tegenovergestelde zien. De aard van het werk in de zorg maakt buiten dienstverband werken juist heel goed mogelijk.
Frame tegen zzp’ers in de zorg direct van start
Op de dag dat minister Aartsen zijn Zelfstandigenwet publiceert, herhaalt zijn ministerie op Zorgvisie het frame tegen de zorg. Zorgvisie schrijft dat de “Nieuwe Zelfstandigenwet zzp’en in de zorg zeer moeilijk maakt” en schrijft een artikel met interpretatie van het ministerie zelf. Andere bronnen komen niet aan het woord. SZW noemt het “onwaarschijnlijk” dat zzp verpleegkundigen aan de criteria van de nieuwe wet kunnen voldoen. Volgens het ministerie zouden er ook met de Zelfstandigenwet drie problemen blijven bestaan voor de zorg.
- De zzp’er moet zelf kunnen bepalen ‘hoe’ het werk wordt uitgevoerd en in de zorg zou de zzp’er teveel afhankelijk zijn van de zorgorganisatie;
- Ook moet de zzp’er voldoende vrijheid hebben en niet meedoen aan teamoverleggen of andere organisatorische verplichtingen;
- Ad-hoc inzet bij piek en ziek zou op basis van uurtje-factuurtje zou niet mogelijk zijn.
Juist omdat zorgverleners werken vanuit protocollen, binnen een rooster en deel uitmaken van een team verwacht SZW dat zorgprofessionals niet aan de werkrelatietoets kunnen voldoen. Het valt op dat op de dag dat de Zelfstandigenwet van start gaat het frame van de afgelopen jaren wordt herhaald. Gelukkig wordt de arbeidsrelatie niet definitief vastgesteld door een ministerie of de Belastingdienst, maar van de rechter.
Rechter laat juist zien dat zzp in de zorg wél kan
De afgelopen maanden hebben diverse uitspraken laten zien dat zzp in de zorg juist wel kan, een werkelijkheid die klaarblijkelijk nog steeds wordt genegeerd door SZW. In maart dit jaar werd bekend dat een zzp-logopedist binnen een zorgorganisatie géén werknemer was. Ook al werkte zij op locatie, met cliënten, in het dossier, met materialen en binnen de kwaliteitseisen van de organisatie. De rechter zag geen gezag, juist omdat de professional zelf bepaalde ‘hoe’ het vak werd uitgevoerd en eigen professionele verantwoordelijkheid droeg.
In juni dit jaar volgde opnieuw een uitspraak waarin zzp’ers in de zorg buiten dienstverband bleken te werken. Daar werd bevestigd dat rapporteren, verantwoording afleggen en werken binnen een organisatie niet automatisch gezag opleveren. In september 2026 werd dat beeld nog scherper in de Pergamijn-zaak. Daar werkte een zzp’er middenin het primaire zorgproces, naast vaste medewerkers, met behulp van zorgplannen en vanuit beroepsnormen binnen de openstaande diensten van de organisatie.
Ook hier oordeelde de rechter dat er geen sprake was van een arbeidsovereenkomst.
Het volgen van landelijke normen en het zorgplan wees volgens de rechter juist op professionele autonomie. Wat zich vertaalde in een oordeel ‘buiten dienstverband’. De rechter stelde dat de landelijke regels in de zorgsector werken zonder gezag juist mogelijk maken. Terwijl het ministerie SZW vermoed dat protocollen, in roosters werken binnen een team zelfstandigheid belemmeren, oordeelt de rechter anders. Protocollen zijn professionele normen. Openstaande diensten kunnen vrijwillig worden aangenomen en zij-aan-zij werken met werknemers zegt op zichzelf niets over gezag.
‘Veilige haven’ maakt het voor zorgorganisaties duidelijk
De Zelfstandigenwet maakt geen sectorale uitzondering en onderstreept wanneer opdrachtgevers definitief buiten dienstverband werken met zzp’ers. De huidige wetgeving biedt al meer dan genoeg ruimte voor zzp in de zorg, nog los van de zekerheid die de veilige haven die de Zelfstandigenwet voorstelt.
Werken in het primaire proces, naast werknemers, volgens zorgplannen, met behulp van protocollen en vanuit beroepsnormen kan prima buiten dienstverband. Dit heeft de rechter keer op keer laten zien. Het past ook bij de werkwijze van het Fiscaal Kompas ZZP Zorg dat door zorgkoepels zelf is voorgesteld. De Zelfstandigenwet voegt daar vervolgens nog iets praktisch aan toe.
Namelijk de richting over hoe opdrachtgever en zzp’er vooraf kunnen toetsen of hun samenwerking buiten dienstverband kan blijven. Zzp’ers in de zorg die niet aan de veilige haven voldoen, zijn dus níet onveilig. Ze vallen onder de bestaande ruimte die er nu al is. Terwijl rechters achteraf oordelen dat zelfstandig werken in de zorg prima mogelijk is, biedt de Zelfstandigenwet opdrachtgevers straks duidelijkheid vooraf. Daar zal een deel van de zzp’ers in de zorg aan kunnen voldoen en een deel niet. Dat geldt voor alle sectoren, dus ook de zorg.
SoloPartners werkt mee aan verzet tegen de Zelfstandigenwet
Met de oproep aan haar achterban om op te reageren met ‘De Zelfstandigenwet helpt mij niet’, werkt SoloPartners mee aan het frame dat de Zelfstandigenwet niet zou functioneren voor de zorg. Zij spreekt het artikel van SZW in Zorgvisie niet tegen. Ook haalt zij de rechtszaken in het voordeel van zzp’ers in de zorg niet aan. De organisatie die zegt op te komen voor de belangen voor zzp’ers in de zorg sluit zich aan bij het frame van SZW: de Zelfstandigenwet zou niets oplossen en zzp in de zorg alleen maar problematiseren.
Volgens de brancheorganisatie zou de kwaliteitswet Wkkgz onvoldoende ruimte krijgen binnen de Zelfstandigenwet. Een bijzonder standpunt richting een wet die geen sectoraal onderscheid maakt. De positie van de Wkkgz staat niet ter discussie en werd al eerder via de rechter bevestigd. De zzp’er draagt eigen verantwoordelijkheid, terwijl de opdrachtgever eindverantwoordelijk blijft. Dat verantwoordelijkheden tussen opdrachtgever en opdrachtnemer naast elkaar kunnen bestaan is geen exotisch zorgprobleem, maar normaal contractrecht dat geldt voor alle sectoren.
Ook stelt SoloPartners dat als je via ‘uurtje-factuurtje‘ werkt je de veilige haven niet kan bereiken. Ook hierin gaat zij mee met de boodschap van het ministerie van SZW. De wettekst van de Zelfstandigenwet verbiedt een betaling per uur niet. De recente Pergamijn-uitspraak laat zien dat de betaling van € 45/uur per uur een argument was tegen een dienstverband. Je moet binnen de Zelfstandigenwet aantonen dat je financieel risico loopt, bij voor- en tegenspoed. SoloPartners gaat ook in dit geval niet in tegen de toelichting die SZW schrijft, maar neemt die over.
Wie behartigt het belang van de zzp’er in de zorg?
Wat vooral opvalt, is de timing. Op 1 oktober presenteert SZW de Zelfstandigenwet en op precies dezelfde dag verschijnt een artikel bij Zorgvisie waarbij SZW opeens uitgebreid aan het woord is over de onwerkbaarheid van zzp in de zorg. Waarom is dat relevant tijdens de verkenning van een conceptwet? Een dag later mobiliseert SoloPartners haar achterban met de boodschap dat de Zelfstandigenwet hen niet helpt en een oproep om massaal te reageren met ‘de Zelfstandigenwet helpt mij niet’. Zonder het frame tegen de zorg van SZW ter discussie te stellen.
Het past in een langere lijn waarin zzp-belangenorganisaties het opvallend vaak met de ambtenaren van SZW eens zijn. De zzp belangenorganisaties stelden in juni dit jaar nog veel strengere regels voor zzp inzet binnen organisaties voor dan minister Aartsen nu doet. De zzp-clubs bleken vóór sectorale uitsluiting, een verplichte AOV en geen zzp binnen roosters. En nu met de komst van de Zelfstandigenwet opnieuw het frame. Alsof zelfstandigheid in de zorg problematisch is.
De recente rechtspraak laat zien dat professionele autonomie, werken binnen teams, protocollen en roosters prima samengaan met werken buiten een dienstverband. Zzp in de zorg kan gewoon, net als in andere sectoren. De enige partijen die zorg en zzp bijzonder maken, is SZW zelf. Geholpen door SoloPartners. Als de zzp belangenbehartigers die aan tafel zitten bij SZW geen verzet bieden tegen de negatieve framing over zzp’ers in de zorg, wie vertegenwoordigt dan eigenlijk nog het perspectief van de zelfstandige in de zorg zelf?
