Het ministerie van VWS heeft bekend gemaakt hoe zij de ontwikkeling van de arbeidsmarkt gaat meten. Voor zzp’ers in de zorg zal gelden dat het aandeel zzp’ers binnen de totale groep van werkenden in de zorg minimaal gelijk moet blijven. Het arbeidsmarkt programma zorg wil het aandeel zzp’ers zien stabiliseren.
Indicatoren programma TAZ bekend gemaakt
Het programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg & welzijn (TAZ) is het nieuwe programma van het ministerie van VWS. In dit programma staat de rolverdeling bij het werken met zzp’ers in de zorg duidelijk beschreven. Zorgmedewerkers moeten bewust en weloverwogen starten als zzp’er in de zorg. Bureaus die werken met zzp’ers moeten via een gedragscode voor bemiddelaars op dezelfde manier gaan werken. Zorgorganisaties moeten aan de slag met de wet DBA. De ambities rondom zzp’ers zijn hoog. Het ministerie van VWS heeft deze maand bekend gemaakt hoe zij de voortgang op haar TAZ programma wil monitoren. Via een aantal indicatoren wordt de ontwikkeling van het TAZ programma in kaart gebracht. Voor zzp’ers in de zorg wordt er gekeken naar de ‘ontwikkeling van het aandeel zzp’ers in totaal werkenden’.
Stabilisatie aandeel zzp’ers in de zorg
De set aan indicatoren voor het programma TAZ laat zien dat het aandeel zzp’ers in de zorg binnen de groepen werkenden in kaart wordt gebracht. Het percentage zzp’ers in de zorg ten opzichte van de totale groep aan werkenden in de zorg moet stabiliseren, of afnemen. Dit past bij het doel om uitstroom naar (oneigenlijk) zzp-schap in zorg en welzijn te voorkomen.
Programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn – “Het zzp-schap in zorg en welzijn is een weloverwogen en bewuste keuze voor ondernemerschap. Medewerkers die daar behoefe aan hebben, kunnen kiezen voor alternatieve vormen van loondienst die ruimte bieden voor afwisseling en fexibiliteit. Per 1 januari 2024 wordt door overheidspartijen en brancheorganisaties uitstroom naar (oneigenlijk) zzp-schap in zorg en welzijn voorkomen..” en “Werkgevers gaan het gesprek aan met zowel medewerkers die momenteel nog in loondienst zijn als zzp-ers voor een verhoogde bewustwording over verantwoordelijkheden en de (financiële) gevolgen van het zzp-schap.”
Welke indicatoren zien we niet?
Binnen de set van 12 pagina’s aan indicatoren staan relevante factoren zoals ervaren werkdruk en ervaren werktevredenheid voor vaste zorgmedewerkers. Er is veel aandacht voor de resultaten van sociale en technologische innovatie door werkgevers. We lezen geen indicatoren terug die een meting doen naar de mate waarin het zzp-schap bewust en weloverwogen plaats vindt. Er wordt ook geen onderzoek aangekondigd naar de relatie tussen zzp tarief en CAO-loon of het effect van een gedragscode voor bemiddelaars. Ook het werken met de wet DBA of de mate waarin zorgorganisaties met hun medewerkers in gesprek gaan over het zelfstandig ondernemerschap wordt niet beoordeeld binnen deze set aan indicatoren.
Hoe groot is het aandeel zzp’ers in de zorg nu?
Terug naar het aandeel zzp’ers binnen het totaal aan werkenden. Het aantal zzp’ers in de zorg op zo’n 168.500 en stijgt harder dan ooit. In totaal zijn er zo’n 1,3 miljoen werkenden actief in de sector zorg en welzijn. Dat wil zeggen dat het percentage zzp’ers in zorg en welzijn, op dit moment 13% is van het totaal aan werkenden. In samenwerking met het CBS wordt bekeken op welke manier het aantal zzp’ers het beste gemeten kan worden. Overigens is de mobiliteit van in- en uitstroom bij het zzp-schap in de zorg hoog. Waarom zoveel zorgverleners in en uit zzp-schap stromen heeft vooral te maken met de zoektocht naar een passende werkvorm. Het gaat de zorgmedewerker niet per se om de arbeidsrelatie, maar om passende werkomstandigheden. Zzp-schap in de zorg blijkt lang niet voor iedereen te werken, zo laten de cijfers zien.
Is het ‘aandeel zzp’ers’ representatief?
Of het aandeel zzp’ers in de zorg binnen de totale groep werkenden representatief is, valt nog te bezien. Veel zorgmedewerkers combineren zzp & loondienst. Zij zijn op zoek naar sociale zekerheden via het dienstverband, maar verdienen daarnaast bij als zzp’er vanwege geldzorgen. Deze zorgmedewerkers hebben een arbeidsovereenkomst en komen voor in de CBS cijfers die gaan over werknemers. Maar deze werkenden hebben ook een KvK nummer en komen dus ook voor in de cijfers van het CBS die gaan over bedrijvigheid. Of de arbeidsmarkt in de zorg bestaat uit zorgmedewerkers in een dienstverband + zzp’ers in de zorg is de vraag. Of daarmee het aandeel zzp’ers als onderdeel van het totaal aantal werkenden in de zorg een beeld zal scheppen moet nog blijken.
